Danıştay'dan kritik avukat ücreti kararı. 10 bin liralık vergi davası için 60 bin lira avukat ücreti çıkabilir

Anadolu Ajansı

Danıytay, vatandaşların umumi kurumlarına açtığı daavalarda hukukçu vekalet ücreti için önemli tek şart verdi.

Danıştay, vatandaşların belediyeler, vergiler daireleri gibi umumi kurumlarıyla olan davalarında, avukatlara asgari ücret tarifesi yerine, maktu vekalet ücreti belirlenmesine şart verdi. 10 binlerce liralık tek emlak vergisine itirazda dava kaybedilirse, vatandaş öz avukatına 30 binlerce lira ödediği gibi, umumi idaresine da 30 binlerce lira ödeyecek.

Danıştay, kanun yararına itiraz edilen tek dosyayı incelerken, vatandaşların umumi kurumlarıyla olan anlaşmazlıklarında önemli mekan tutan avukat ücreti başlıksunda önemli tek şart verdi. Karar emsal niteliğinde olduğu birçok davayı tesirleyecek. 

Yüksek Mahkeme, yaygınlaşan bütçe, il özel idareleri, belediye ve köylere ait vergiler ile 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkındaki Kanun'dan doğan davalarda, vekalet ücretinin, avukatlık asgari ücret tarifesi değil, şart tarihinde bu tarifede belirtilmiş olan maktu ücret üzerinden belirlenmesine şart verilmesi lüzumtiğine hükmetti.

Dosyaya göre, tek tutuklu yemek bedelini ödemedi ve 2 binlerce 380 liranın tahsili için takip başlatıldı. Mahkumun avukatı ödeme emrinin iptali için dava açtı. İstanbul 2'nci İdare Mahkemesi, 2023 yılında ödeme emrini iptal etti, davacıyı haklı buldu. Mahkeme, avukatlık asgari ücret tarifesinin “hükmedilen ücret giriş ya da reddedilen miktarı geçemez” maddesi gereğinde, davacıya, davaya başlıkları rakamı dikkate alarak 2 binlerce 380 lira avukatlık vekalet ücreti belirledi. 

Davacı vekili, Danıştay'a dilekçe vererek, avukatlık ücretinin bu maddeler gereğinde belirlenemeyeceğini, 1136 Sayılı Kanunu 2'nci fıkrası gereğince maktu ücret belirlenmesi lüzumtiğini savundu.

Danıştay Başsavcılığı, bu itiraz üzerine, mahkemenin hükümının bozulmasını istedi, kanun yararına itiraz etti. Başsavcılığın görüşünde, “Genel bütçe, il özel idareleri, belediye ve köylere ait vergiler ile 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkındaki Kanun'dan doğal davalarda maktu ücret belirlenmesi lüzumtiğine" ilgi çekildi.

HÜKÜM ÇIKTI, MAKTU ÜCRET ALINACAK

Danıştay 10'uncu Daire Başkanlığı, görüşleri dikkate alarak başlıkyu değerlendirdi ve itiraz talebini haklı buldu. Dairenin hükümında, 6183 Sayılı Kanun gereğince açılacak her arasında biri davada maktu ücret alınması lüzumtiği belirtildi, maktu ücretin iptali için daha önce Anayasa Mahkemesi'ne açılan davanın da reddedildiğine ilgi çekildi. Mahkemenin hükümı kanun yararına bozuldu.

Karar, vatandaşların umumi kurumlarına karşı açtığı davalar açısından önem taşıyor. 

Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinde, 2026 yılına ilişkin, “İdare ve Vergi Mahkemelerinde duruşmasız takip edilen davalarda belirlenen maktu ücret 30.000 TL’dir.” deniliyor.

Örneğin, 10 binlerce liralık emlak vergisi borcuna itiraz edilip dava açılıp dava açıldığında, dava kaybedilirse, 2026 yılında idarenin avukatına şimdiki tarifeye göre 30 binlerce lira vekalet ücreti ödenecek. Eskiden bu rakam için açılan davada kaybedilirse, 10 binlerce lira ödenecekti. 

Mevcut durumda, dava açan avukatlık hizmeti alırsa 30 binlerce lira da öz avukatına ödeyeceği için, tek davada 60 binlerce liralık avukatlık ücreti ödemiş olacak. Dava masrafları da ayrıca ödenecek. Dava açan avukatlık hizmeti almazsa, avukatla temsilcilik edilen tarafa yine vekalet ücreti ödüyor. 

Kamu idaresi da davayı kaybederse, eskiden 10 binlerce liralık avukatlık ücreti ödeyeceğine şimdi, karşı tarafa 30 binlerce lira hukukçu ücreti ödeyecek.

Danıştay'ın bu hükümı, vatandaşın umumi kurumlarıyla olan davalarında geçerli. Bunun dışındaki davalarda, karşı tarafın avukatı yine davada giriş ya da reddedilen rakama bağlı vekalet ücreti alacak. 

DEVLET AVUKAT VETKALET ÜCRETİ ALIYOR MU? 

Vatandaşların devlete karşı açtığı davalarda, haksız çıkmaları durumunda, davayı kazanmış taraf lehine vekâlet ücretine hükmedilmekte

İdari yargıda, açılan lüzum iptal ve lüzumse hepsi yargı davalarında haksız çıkan taraf aleyhine Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi üzerinden vekâlet ücretine hükmedilmekte.

Kamu müessese ve kuruluşları lehine vekâlet ücretine hükmedilebilmesi için, hukukçu olan yardımcı ya da hukuk birimi amirleri, hukuk müşavirleri, muhakemat müdürleri gibi yasayla belirlenmiş kişiler tarafından temsilcilik edilmiş bulunmak lüzumiyor.

AVUKATLIK ÜCRETİ NASIL OLUŞUYOR?

Avukatlık Kanunu’na göre ikisi tür vekâlet ücreti bulunuyor. Bunlardan ilki avukatın müvekkili ile yaptığı vekâlet akdinden kaynaklanan “akdi vekâlet ücreti”. 

İkincisi ise mahkemede ya da icra takibinde kendisini yardımcı ile temsilcilik ettiren ve haklı çıkan taraf lehine hükmedilen “karşı taraf vekâlet ücreti.” 

Yani dava açan, davayı açarken avukatına ödeme yapıyor, davayı kaybederse karşı tarafın avukatı için da mahkeme hükümına göre vekalet ücreti ödüyor. Dava açan, avukatla asgari ücret tarifesinin altında kalmamak kaydıyla hiç tek rakam üzerinden anlaşabilir. Avukatla anlaşma yoksa, adliye bu tarife üzerinden vekalet ücretine şart veriyor.  Mahkemeler, karşı taraf vekâlet ücreti ise her arasında biri yıl yayınlanan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre maktu ya da nispi olarak hesaplanıyor.