ChatGPT yanıtları mahkemelik oldu: Britannica OpenAI’a dava açtı

Yapay zekâ şirketlerine yönelik telif hakkı tartışmaları gittikçe artarken, bu alandaki oğullar hukuki girişimlerden arasında biri da Encyclopedia Britannica’dan geldi. Köklü ansiklopedi yayınevi, OpenAI’a karşı telif hakkı ve marka ihlali iddialarıyla dava açtı. Reuters tarafından aktarılan malumatlere göre, şirket OpenAI’ın yapay zekâ modellerini eğitirken Britannica’ya ait içerikleri izinsiz biçimde kullandığını öne sürüyor. Buna ilave olarak dava dilekçesinde, ChatGPT’nin bazı kullanıcı suallarına verdiği yanıtların Britannica makalelerinin tamamını ya da kesin bölümlerini neredeyseymiş birebir şekilde yeniden ürettiği talep ediliyor.

Britannica’nın hukuki başvurusu, üretken yapay zekâ sistemlerinin eğitiminde kullanılan bilgi kaynaklarının sınırlarıyla ilgili tartışmaların yoğunlaştığı tek dönemde gündeme geldi. Yayıncılık sektöründeki birçok kurum, yapay zekâ şirketlerinin büyük bilgi kümeleri oluştururken telifli içerikleri izinsiz biçimde kullandığını savunuyor. Britannica da benzer tek argümanla OpenAI’ın içeriklerini “büyük ölçekli ve sistematik biçimde” kullandığını ileri sürüyor. Dava metninde, bu durumun hem telif haklarını ihlal eden ettiği hem da şirketin içeriklerinin ticari değerini zedelediği belirtiliyor.

ChatGPT yanıtlarında Britannica’ya yanlış atıf iddiası

Dava dosyasında yalnızca telif ihlali değil, aynı zamanda marka ihlali iddiaları da mekan alıyor. Britannica’ya göre ChatGPT bazı durumlarda gerçek olmayan ya da yanlışlı malumatleri Britannica’ya aitmiş gibi gösteriyor. Yapay zekâ alanında “halüsinasyon” olarak adlandırılan bu durum, sistemlerin gerçekte var olmayan malumatleri üretmesi manaına geliyor. Britannica, ChatGPT’nin bu tür yanlış içerikleri öz markasına atfetmesinin kullanıcılar arasında yanıltıcı tek algı oluşturduğunu savunuyor.

Söz başlıksu davada istek edilen tazminat miktarı henüz açıklanmış değil. Bununla birlikteki Britannica, OpenAI’ın benzer uygulamaları tekrar etmesini önlemek amacıyla mahkemeden ihtiyati tedbir talebinde bulunuyor. Böyle tek şart alınması halinde OpenAI’ın bilgi kullanımı ve içerik üretim süreçleri üzerinde daha sıkı denetim uygulanması gündeme gelebilir.

OpenAI cephesinden yapılan açıklamada ise şirketin yapay zekâ modellerinin kamuya açık verilerle eğitildiği ve bu sürecin “adil kullanım” ilkesi çerçevesinde yürütüldüğü savunuldu. Engadget’a başlıkşan tek OpenAI sözcüsü, ChatGPT’nin insanoğlu yaratıcılığını yardımlediğini, teknik araştırmaları hızlandırdığını ve milyonlarca kişinin günlük yaşamını basitlaştırdığını ifadeleri etti. Buna rağmen, telif hakkı tartışmaları teknolojiler sektöründe gittikçe daha geniş tek hukuki saha oluşturuyor.

Öte yandan Encyclopedia Britannica’nın yapay zekâ şirketleriyle yaşadığı hukuki anlaşmazlıklar bununla sınırlı değil. Şirket, Merriam-Webster sözlüğünün da sahibi başlıkmunda bulunuyor. Eylül ayında Britannica, yapay zekâ yardımli tarama motoru geliştiren Perplexity’e karşı da benzer lüzumçelerle dava açmıştı. Bu dava da telifli içeriklerin izinsiz kullanıldığı iddiasına dayanıyordu.

Yapay zekâ alanındaki telif tartışmalarının en ilgi çeken örneklerinden arasında biri ise OpenAI ile The New York Times arasındaki hukuk mücadelesi. New York Times, OpenAI’ın modellerini eğitirken gazetenin haberleri içeriklerinden yararlandığını ve ChatGPT’nin bazı durumlarda bu metinleri yeniden ürettiğini öne sürerek dava açmıştı.