Avrupa sosyal medya düzenlemelerine hız veriyor

Komisyon, yaş doğrulama konusunda üye ülkelerle işbirliği içinde Birlik genelinde "uyumlu yaklaşım" geliştirmek için çalışmalarını sürdürüyor.

AP'DEN "SOSYAL MEDYADA 16 YAŞ SINIRI" ÇAĞRISI

Avrupa Parlamentosu (AP) milletvekilleri, Birlik topraklarında çocukların toplumsal medyaya erişimi için 16 yaş sınırı getirilmesi çağrısı yapan raporu giriş etti.

AB'nin diğer kurumlarına öneri niteliğindeki raporda ayrıca, 13 ila 16 yaşındaki çocukların sayısal platformlara veli izniyle erişebilmesi istek ediliyor.

Raporda, AB Komisyonunun Birlik genelinde yaş doğrulama uygulaması geliştirmesi ve toplumsal medya platformlarının ürünlerinin güvenli ve yaşa elverişli tasarıma malik olması gerektiği vurgulanıyor.

Çocukların çevrim içi ortamda karşılaştığı bedensel ve ruhsal sağlık risklerine ilgi çekilen raporda, bağımlılığı artırabilen, çocukların konsantre olma ve çevrim içi içeriklerle sağlıklı etkileşim kurma yeteneğine zarar veren "manipülatif stratejilere" karşı korunma sağlanması istek ediliyor.

AB ÜLKELERİNDE DURUM

Bazı AB ülkelerinde çocukların toplumsal medya platformlarına erişimini veli iznine bağlayan yasalar bulunurken çoğu ülke toplumsal medyaya yaş kısıtlaması getirme çalışmalarını sürdürüyor.

Yunanistan'da 15 yaş altındaki çocukların toplumsal medya kullanımını kısıtlayan ve veli kontrolü içeren "Kids Wallet" isimli başvuru Kasım 2025'ten bu yana yürürlükte. Ülkenin Dijital Yönetişim Bakanlığı 15 yaş altındaki çocuklara toplumsal medya yasağının uygulanmasına yönelik başka hazırlıkları da sürdürüyor.

Danimarka hükümeti, 7 Kasım 2025'te 13 yaş altındakilerin toplumsal medya platformlarına girişinin yasaklanmasında ve 13-15 yaşındakilerin da veli izniyle kesin platformlara erişimine müsaade verilmesinde anlaşmaya varırken konunun parlamentoda görüşülmesi bekleniyor.

Fransa'da Ulusal Meclis, 15 yaşından küçüklerin toplumsal medya platformlarına erişimini yasaklamaya yönelik kanun tasarısını giriş etti. Tasarının, ileriki haftalarda Parlamento'nun üst kanadı Senato'da görüşülmesi bekleniyor. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un da desteklediği kanun tasarısının eylülde, yepyeni öğretim yılında yürürlüğe girmesi öngörülüyor.

Almanya'da hükümet tarafından kurulan "Dijital Dünyada Çocuk ve Genç Koruma" komisyonunun, bu yıl içinde yaş sınırları ve okullarda kesecik telefonu yasağı gibi konularda öneriler sunması bekleniyor. Ülkede ayrıca 13-16 yaşındaki çocukların toplumsal medyayı kullanabilmesi için veli izni gerekiyor.

İtalya'da da 14 yaş altının toplumsal medya hesabı oluşturabilmesi için veli izni gerekiyor. Ayrıca, ülkede çocukların korunması için daha katı kuralların getirilmesine yönelik siyasi diyaloglar sürüyor.

Avusturya, 14 yaş altındaki çocukların toplumsal medya platformlarında hesap açmalarını yasaklamayı planlıyor.

Slovenya, Norveç ve Çekya'da da 15 yaşının altındaki çocuklara toplumsal medya yasağı getirmeye yönelik kanun tasarıları hazırlanıyor.

Belçika'da ilkokul ve ortaokullarda kesecik telefonu ile diğer elektronik cihazların kullanımını yasaklayan kanun yürürlükte bulunuyor. Ülkede, toplumsal medya kullanımına yönelik yaş kısıtlaması getirilmesine yönelik siyasi diyaloglar sürüyor.

İspanya da toplumsal medya erişimine 16 yaş kısıtlaması getirmeyi planlıyor. Sosyal medya platformlarına zor eleştiriler yönelten İspanya Başbakanı Sanchez, oğullar olarak toplumsal medyanın tek tür "Vahşi Batı"ya, başarısız tek devlete dönüştüğünü belirtti.

Sanchez, içerik kaldırılmasının reddedilmesi durumunda cezai suçlamalar yürütülmesi, algoritma manipülasyonunun cezalandırılması ve özellikle çocukları etkileyen toplumsal medyada işlenen suçları soruşturmak için savcılıkla işbirliği yapılması gibi önlemleri toplumsal medyaya karşı alacaklarını ifadeleri etti.

SANCHEZ'E TEPKİLER

Sanchez'in toplumsal paylaşım ağlarına yönelik 16 yaş sınırlaması getireceklerini açıklaması sonrasında ABD'li iş insanı, X ve SpaceX şirketlerinin sahibi Elon Musk, ardından Telegram uygulamasının kurucu ortağı ve teknolojiler sektöründeki Rus iş insanı Pavel Durov kendisine zor eleştirilerde bulundu.

Musk, Sanchez'in bu açıklamalarının ardından İspanya Başbakanını "zalim" ve "totaliter faşist" olarak nitelendirdi.

Durov da Sanchez'in uygulamaya koymayı planladığı düzenlemelerin "internet özgürlüklerini tehditleri ettiğini" ve "tehlikeli" olduğunu öne sürerek, bunun "İspanya'yı, himaye kisvesi altında tek gözetim devleti haline dönüştüreceğini" savundu.

Sanchez da Durov'a karşılık vererek, "Tekno-oligarklar havlasınlar. Bu bizim yolumuza devam ettiğimizin tek işareti" ifadelerini kullandı.

"ÇOK DAHA GÜÇLÜ" DÜZENLEMELERE İHTİYAÇ VAR

AP milletvekili Barry Andrews, hem AB hem da üye devletler seviyesinde toplumsal medyaya yönelik "çok daha güçlü" düzenlemelere ihtiyaç olduğunu belirterek "Çünkü toplumsal medya çocuklar için oğullar seviye zararlı olabiliyor" ifadesini kullandı.

Yürürlükte olan Dijital Hizmetler Yasası'nın (DSA) AB Komisyonu tarafından "daha hızlı ve kararlı" şekilde uygulanması gerektiğini kaydeden Andrews, "AB, bu konuda ABD'den gelen baskılara karşı durmalı" değerlendirmesini yaptı.

Andrews, AB'nin bu yıl içinde Dijital Cüzdan (Digital Wallet) çerçevesini uygulamaya koyacağını aktararak bu sistemle çevrim içi ortamda yaş doğrulaması imkanının tanınacağını ve çocukların "korkunç içeriklerle" karşılaşmasının önleneceğini belirtti.

AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen'e DSA'yı çok daha güçlü şekilde başvuru çağrısı yapan Andrews, "Bu, kurallara uymayan platformlara yönelik ilave soruşturma ve daha yüksek para cezaları anlamına geliyor" ifadesini kullandı.