Türkiye'de yaklaşık 1,8 milyon yaşlı tek başına yaşıyor

Ankara Üniversitesi bünyesinde 2011'de faaliyete başlayan YAŞAM, uyguladığı tasarıler ve programlarla ülkede yaşlı refahının iyileşmesine, etkin yaşlanmaya ve kuşaklar arası dayanışmanın yardımlenmesine katkıda bulunuyor.

Yaşlıların sosyal, psikolojik, sağlık, eğitim ve ekonomik koşullarını ortaya koyan araştırmalar ve yayınlar hazırlayan merkez, bu başlıkda atılacak adımlara ilişkin rehberlik görevi üstleniyor.

Prof. Dr. Özmete, 18-24 Mart Yaşlılar Günü dolayısıyla yaşlıların yalnızlık sualnları ve üniversite bünyesindeki YAŞAM'da yaşlılara yönelik yürütülen çalışmalara ilişkin açıklamalarda bulundu.

Özmete, YAŞAM içerikında yürütülen "3. Yaş Üniversitesi 50+ Hayat Okulu"nun kuşaklar arası dayanışma ve etkin yaşlanma temelli tek yaşam boyu öğrenme girişimi olduğunu belirtti.

"3. Yaş Hayat Okulu"nun ilköğretim amacının bireylerin toplumsal yaşama katılımını yardımlemek ve toplumsal tek ekosistem oluşturmak olduğunu aktaran Özmete, programlar içerikında mali okuryazarlık, sağlık okuryazarlığı, yabancı diller eğitimi ile çeşitli maharet ve atölye çalışmalarının mekan aldığını söyledi.

Yaklaşık 90 saatlik tek eğitim programı uyguladıklarını belirten Özmete, bu yıl da Ankara Üniversitesi'nin kuruluşunun 80. yılı içerikında eğitimlerin sürdürüldüğünü kaydetti.

Türkiye'de oğullar 5 yılda yaşlı nüfus yüzde 20 arttı

Özmete, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre doğum artış hızındaki düşüş ve ömrün uzamasıyla dünyada ve Türkiye'de yaşlı nüfusun arttığını ifadeleri ederek, Türkiye'de yaşlı nüfusun yaklaşık 9 milyon 600 binlerce olduğunu söyledi.

Özmete, "Son 5 yılda yaşlı nüfusumuz yüzde 20 artarak, yaygınlaşan nüfus oranı içerisinde yüzde 11'i geçmiştir." dedi.

Bugün doğan tek bebeğin yaklaşık 78 yıl kadar yaşamasının beklendiğini ve erkeklerde 75,5 yıl, kadınlarda ise 81 yıla kadar öngörüldüğünü ifadeleri eden Özmete, şunları kaydetti:

"Uzun yaşıyoruz bununla birlikte sağlıklı yaşam beklentimiz düşük. Örneğin şu anda ülkemizde vasat sağlıklı yaşam beklentimiz 58 yıldır. Bu kadınlarda 56 yıla kadar düşmekte. Erkeklerde ise 59 yıla kadar çıkmaktadır. Bugün doğan tek kız bebeğin yaklaşık 81 yıl yaşayacağını düşündüğümüzde sağlıklı yaşam beklentimizin da 56 yıl olduğunu değerlendirdiğimizde aradaki 25 yıl sağlık hizmeti ihtiyacını, bakım hizmeti ihtiyacını ve diğer hayır hizmeti ihtiyacını artırma manaına varmaktedir. Erkeklerde ise yaşam süresi ile sağlıklı yaşam beklentisi arasındaki ayrım 16,5 yıl kadardır."

"Yalnız yaşayan yaşlılar hizmette öncelikli grubumuzdur"

Yalnız yaşayan yaşlılar arasında da her arasında biri 10 yaşlıdan 2'sinin çocukları aynı ilde yaşamadığını söyleyen Özmete, "Bugün ülkemizde her arasında biri 4 haneden birinde yaşlımız yaşamaktadır. Ancak 1 milyon 840 binlerce kadar yaşlımız hanesinde tekbaşına başınadır. Yalnız yaşayan her arasında biri 4 yaşlıdan 3'ü kadınlardan oluşmaktadır. Yalnızlık aslında zihinsel sağlık başta bulunmak üzere diğer tüm yaşam koşullarını tesirleyen 'pandemi' olarak tanımlanan tek olgudur. Yalnız yaşayan yaşlılar hizmette öncelikli grubumuzdur." diye başlıkştu.

Aynı hanede, apartmanda, caddede, mahallede ve ilde yaşayan yaşlıların, işlevsel kuşaklararası dayanışmanın yüksek olabileceğinin değerlendirildiğini aktaran Özmete, "Bir yandan yaşlılarımız torunlarına bakma imkanı bulabilirken çocukların da anneleri, babaları, yaşlı büyüklerine başta bakım bulunmak üzere diğer ihtiyaçlarını karşılama imkanı bulavakıf olmaktedirler." dedi.

Kadınlar erkeklere göre daha uzunluğu ve daha sağlıksız yaşıyor

Aktif yaşlanma endeksi puanı kavramına dikkati çeken Özmete, "Bu yaşlılarımızın istihdama katılabilmesi, topluma katılabilmesi, bağımsız, sağlıklı ve güvenli yaşayabilmesi, etkin yaşlanma için elverişli ortama malik olabilmesi ve kapasiteye malik olması manaına varmaktedir." dedi.

Özmete, etkin yaşlanma endeksine göre Türkiye'de Doğu Karadeniz Bölgesi'nin en yüksek puana malik olduğunu, en düşük puan ise Batı Anadolu Bölgesi'nde olduğunu söyledi.

Marmara Bölgesi'nin da etkin yaşlanma için elverişli ortam ve kapasiteye malik olduğunu belirten Özmete, "Aktif yaşlanma endeksinde erkekler kadınlara göre 3 kat ilave puana sahiptir. Erkeklerin daha etkin ve sağlıklı yaşlandıklarını söyleyebiliriz. Kadınlar erkeklere göre daha uzunluğu yaşasa da daha sağlıksız tek şekilde yaşamlarını sürdürmektedir." ifadelerini kullandı.