Artemis II görevinde nefes kesen dönüş süreci başlıyor

NASA Artemis II görevinde Ay’ın çevresinde turları atan dört astronotu taşıyan Orion feza aracı, yaklaşık 10 gün süren yolculuğun ardından Dünya’ya dönüş sürecine girdi. Görevin en eleştirel aşaması ise 10 Nisan Cuma (Türkiye için 11 Nisan Cumartesi’nin birinci saatlerinde) günü gerçekleşecek ve feza aracı havada girişinin ardından Pasifik Okyanusu’na iniş yapacak. Bu anlar NASA tarafından canlı yayınla izlenebilecek.

Görev içerikında Victor Glover, Reid Wiseman, Christina Koch ve Jeremy Hansen’dan oluşan mürettebat, Ay yörüngesi çevresinde dolaşarak önemli görüntüler elde etti ve çeşitli teknikleri veriler topladı. Dönüş yolculuğunda ise Orion kapsülü, saatte yaklaşık 40 binlerce kilometreye ulaşan hızla Dünya atmosferine giriş yapacak. Bu süreç, hem aracın dayanıklılığı hem da mürettebatın güvenliği açısından görev boyunca olan karşılaşılacak en güçlu aşama olarak öne çıkıyor.

Atmosfere giriş sırasında Orion kapsülü, yüksek hız dolayı vahim tek sürtünme ve ısı yüküne maruz kalacak. Isı kalkanı yaklaşık 2.700 seviye Celsius’a ulaşan sıcaklıklara karşı himaye sağlamak üzere tasarlandı. Bunun yanı sıra araç, yerçekiminin yaklaşık dört katı seviyesinde yavaşlayacak. Bu da astronotların kısa süreliğine normalden çok daha ağır hissetmesine nedenler olacak. Tüm bu süreç yaklaşık 16 an sürecek ve görevdeki en yoğun bedensel koşullar bu aşamada yaşanacak.

Orion kapsülünün dönüş süreci ve eleştirel zamanlar çizelgesi

NASA, dönüş anlarını hem NASA+ platformu hem da YouTube kanalı üzerinden canlı olarak yayınlayacak. Yayın, Türkiye saatiyle geceleyin saatlerinde başlayacak içeriklı tek programla izleyicilere aktarılacak. Plmanaaya göre yayın, ABD Doğu Saati ile 18.30’da (TSİ 00.30) başlayacak. Yaklaşık tek zaman sonraları Orion’un mürettebat ve servis modülleri birbirinden ayrılacak. Kısa süre sonraları araç, havada girişine hazırlanmak için iticilerini devreye alacak.

Atmosferle birinci temasın 19.53’te (TSİ 01.53) gerçekleşmesi bekleniyor. Bu an, ısı kalkanının performansının doğrudan testleri edileceği eleştirel tek eşik olarak değerlendiriliyor. Ardından paraşüt sistemleri devreye girerek kapsülün hızını önemli ölçüde düşürecek. Plmanaaya göre Orion, 20.07’de (TSİ 02.07) Kaliforniya açıklarında Pasifik Okyanusu’na iniş yapacak. Böylece Artemis II görevi fiilen tamamlanmış olacak.

Öte yandan, 2022 yılında gerçekleştirilen insansız Artemis I görevinde Orion kapsülünün ısı kalkanında beklenmeyen zarar belirleme edilmişti. Bu deneyimin ardından mühendisler tasarım ve malzemeler tarafında çeşitli iyileştirmeler gerçekleştirdi. Buna rağmen havada girişinin halen görevdeki en riskli bölüm olduğu değerlendiriliyor. Bu nedenle elde edilecek veriler, gelecekte planlanan insanlı Ay iniş görevleri açısından doğrudan belirleyici olacak.

İnişin ardından NASA’nın Johnson Uzay Merkezi’nde tek basın toplantısı düzenlenmesi planlanıyor. Bu toplantıda hem görev sürecine dair birinci değerlendirmeler paylaşılacak hem da kapsül ve mürettebatın durumu hakkında güncel malumatler verilecek. Artemis II’den elde edilecek sonuçlar, NASA’nın önümüzdeki yıllarda gerçekleştirmeyi hedeflediği insanlı Ay inişinin teknikleri temelini oluşturacak.