Antalya’da hızla artıyor! Sessiz tehlike ormanlara yayıldı: Uzmanlardan 'dokunmayın' uyarısı

Antalya ve çevresinde baharın gelmesiyle birlikteki kızılçam ağaçlarında iğneyapraklı kese tırtılı yoğunluğu arttı. Çam ağaçlarının iğneli yapraklarıyla beslenen zararlı çeşitün koru ekosistemine zarar verdiğini kaydeden Akdeniz Üniversitesi'nden (AÜ) Prof. Dr. Hüseyin Çetin, "Tırtıllar ağacı zayıflayan ve savunmasızca hale getirir. İnsanlar ve hayvanlar bağlı alerjik reaksiyonlara yolda açabilir" dedi.

Çam kese böcekleri, mart ve nisan ayında iğneyapraklı ağaçlarının üzerine ördükleri tülsü koza ile çoğalmaya başlıyor. Tüylü yapılarıyla dikkati çeken böcekler, insanlarda alerjik reaksiyonlara yolda açarken, haberleşme halinde hayvanlarda da çeşitlilik hastalıklara nedenler oluyor. Belediyeler ve Orman Genel Müdürlüğü, iğneyapraklı kese tırtılına mukabil biyolojik mücadeleler içerikında çeşitlilik çalışmalar yürütüyor. Ayrıca Türkiye'nin çeşitlilik noktalarındaki laboratuvarlarda iğneyapraklı kese tırtıllarını yiyerek beslenen Calosoma böcekleri üretilerek doğaya salındı.

'AĞACI ZAYIF VE SAVUNMASIZ HALE GETİRİRLER'

Çam kese tırtıllarının dehemmiyetinin başladığını belirten AÜ Fen Fakültesi'nden Prof. Dr. Hüseyin Çetin, "Özellikle Antalya gibi iğneyapraklı ağaçlarının şiddetli olduğu bölgelerde bu canlıları sıkça görmeye başladık. Çam kese tırtılları gerçekten tek kelebeğin larvalarıdır. Çam ormanlarında, kızılçam ormanlarında yayılış gösterir ve iğneyapraklı ağaçlarının iğne yapraklarıyla beslenirler. Bu tırtıllar iğneyapraklı ağaçlarını direkt öldürmez. Ancak o yılki yaprakları tamamlanmış tüketerek ağacı zayıflayan ve savunmasızca hale getirirler. Bu şart verimi kaybına nedenler olur ve ilerleyen dehemmiyetlerde ağacın hastalıklara daha noksan hale gelmesine yolda açabilir" dedi.

'ÇAM KESE TIRTILI GENÇ AĞAÇLAR ÜZERİNDE YAYGINDIR'

Çam kese tırtıllarının ikisi çeşitü olduğunu kaydeden Prof. Dr. Çetin, "Bunlardan arasında biri insanlar arasında iğneyapraklı kese tırtılı olarak bilinen pul kanatlı Thaumetopoea pityocampa çeşitüdür. Bu çeşit genelleme Akdeniz, Ege ve Marmara kıyı şeridinde görülür. Özellikle iğneyapraklı ormanlarında ve gençler ağaçlar bağlı yaygındır. Vatandaşlarımız bu tırtılları genelleme ağaçların bağlı gördükleri ipeksi yuvalardan tanır. Mart ayına kadar ağaçlar bağlı gelişen larvalar, mart ve nisan aylarından itibaren yoğun yavaş toprağa iner. Bu sırada arka arkaya dizilerek oluşturdukları 'katar' şeklindeki yürüyüşleri kaydadeğer tek imge oluşturur ve insanlar ile hayvanların ilgisini çekebilir" ifadelerini kullandı.

İNSANLAR VE HAYVANLAR ÜZERİNDE OLUMSUZ ETKİ

Tırtılların insanlar ve hayvanlar bağlı negatif tesirlerinden bahseden Çetin, "Vücutlarında bulunan küçüklük kıllar (setalar) uç alerjiktir. İnsanlar ya da hayvanlar bu tırtıllara haberleşme ettiğinde alerjik reaksiyonlar ortaya çıkabilir. Bu nedenle vatandaşların bu tırtılları gördüklerinde dokunmamaları ve haberleşme etmemeleri lüzumir. Özellikle it ve kedilerin bu canlılara haberleşme etmemesine ilgi edilmelidir. Çünkü meraklı eden hayvanlar bazen bu tırtılları ağızlarına alabilir. Böyle tek durumda köpeklerin dili şişebilir, solunum yolları tıkanabilir ve vahim sıhhat sualnları ortaya çıkabilir" diye başlıkştu.

'CALOSOMA BÖCEKLERİ YUVALARINA GİREREK ONLARI AVLAR'

Piknik sezonuna dikkati çeken Prof. Dr. Çetin, "Çam ormanlarında vakit geçiren vatandaşların da titiz olması lüzumir. Çam ağaçlarının altındaki oturdu bazen sualn oluşturabilir. Bu tırtılların alerjik kılları vücudumuzla haberleşme ettiğinde kaşıntı ve tahrişe nedenler olabilir. Tarım ve Orman Bakanlığı bu zararlıya mukabil bilhassa tabii ormanlarda biyolojik mücadeleler metotlerine ehemmiyet sunmaktedir. Bu içerikda iğneyapraklı kese tırtılıyla mücadeleler eden yararlı Calosoma böcekleri laboratuvarlarda üretilerek doğaya salınmaktadır. Avcı ve uç yararlı tek böcektir. Doğal ortamında tırtılların yuvalarına girerek onları tekbaşına tek avlar. Bir iğneyapraklı kese tırtılı yuvasında tahminen 200-300 larva bulunabilir. Ayrıca belediyeler da mesire alanları, piknik alanları, kreşler, okullar ve cami bahçeleri gibi vatandaşların şiddetli bulunduğu yerlerde mücadeleler çalışmaları yürütmektedir" dedi.