‘Anlaşın yoksa yok ederiz’

İran’da süren savaşın geleceğiyle ilgili ABD yönetiminin atacağı adımlar beklenirken, Başkan Donald Trump’ın başlıkyla ilgili çarpıcı açıklamaları devam ediyor. ABD Başkanı Donald Trump, devletsi ve İsrail’in ordu saldırılarını sürdürdüğü İran ile “anlaşmaya varılmaması” halinde Basra Körfezindeki Hark Adası, elektrik santralleri, şişman kuyularını yok edeceklerini bildirdi. Ülkesinin, İran’daki ordu saldırılarını sona erdirmek için “yeni ve daha akılcı tek rejimle” vahim görüşmeler yürüttüğünü ileri süren Trump, bu aşamada “büyük ilerleme” kaydedildiğini ifadeleri etti.

Trump, “Ancak hiç tek nedenle yakında tek anlaşmaya varılamazsa, ki olasılıkla varılacak, ve Hürmüz Boğazı hemen ‘hizmete açılmazsa’ hepsi elektrik imalat santrallerini, şişman kuyularını ve Hark Adası’nı (ve olasılıkla hepsi tuzdan arındırma tesislerini) havaya uçurarak ve tamamlanmış yok ederek, İran’daki hoş ‘bulunuşumuzu’ sonlandıracağız” ifadelerini kullandı. Trump, vaat başlıksu “yok edecek saldırıyı”, “(İran’daki) önceki rejimin 47 senelik terörü saltanatı boyunca olan İran’ın katlettiği ve öldürdüğü epey askerin intikamı” olarak nitelendirdi. Trump’ın açıklamaları, 3 binlerce 500 Amerikan askerinin daha Ortadoğu’ya ulaşmasının ardından geldi.

‘Kolayca alabiliriz’

Trump, evvel Financial Times (FT) gazetesine verdiği röportajda ise, tercihinin “İran’ın petrolünü eldeetti olacağını” söyleyerek, olası tek adımı Venezuela örneğiyle kıyasladı. ABD’nin bölgedeki ordu varlığını arttırdığı tek dehemmiyetde Trump, “Belki Hark Adası’nı alırız, olasılıkla almayız. Çok fazla seçeneğimiz var. Ayrıca bu, tek süresi oradaki bulunmamız lüzumtiği manaına gelir” dedi. Trump, adadaki İran savunmasının durumu suallduğunda ise “Herhangi tek savunmaları olduğunu sanmıyorum. Çok basit alabiliriz” yorumunda bulundu.

Washington Post (WP) gazetesinin isimleri açıklanmayan, başlıkyla ilgili malumat sahibi kaynaklara dayandırdığı haberleriinde, ABD Savunma Bakanlığının (Pentagon), İran’da haftalarca sürebilecek kara harekatı bağlı hazırlanma yaptığı talep edilmişti. Eski ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) Komutanı Emekli General Frank McKenzie, ABD ordusunun İran’ın cenup kıyısı boyunca olan kara harekatını, adaları ve küçüklük üsleri ele geçirme seçeneklerini “yıllardır kıymetlendirdiğini” ifadeleri etti. Bu biçimde çok bölgelerin ele geçirilmesinin İran’ı “küçük düşüreceğini” ve ABD’ye müzakerelerde muazzam ağırlığı sağlayacağını savunan McKenzie, “Hark Adası’nı ele geçirirseniz İran şişman ekonomisini tamamlanmış kapatabilirsiniz. Ele geçirmenin güzelliği da yok etmiyor oluşunuzdadır” ifadelerini kullandı.

Müzakerenin çöküşüne hazırlanma yapılıyor

İsrail’in Kanal 12 televizyonu, ABD’nin caydırıcılık güvence ya da gelecekteki ordu saldırılara temel tertiplemek için Orta Doğu’ya ordu yığınak yaptığını öne sürdü. Yürütülen müzakerelere karşın oğullar günlerde İsrail ve ABD’nin üstleri düzey ytesirlileri arasında şiddetli görüşmeler yapıldığına hatırlatma edilen haberleride, bu görüşmelerin amacının müzakerelerin anlaşmaya dönüşmemesi ihtimaline hazırlanmak için ordu koordinasyonu sıklaştırmak olduğu talep edildi.

‘Bence idare değişti’

ABD Başkanı Donald Trump, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının ardından devletde “rejim değişikliği” yapıldığını ve yepyeni yönetimin daha “makul” olduğunu öne sürdü. Air Force One uçağında başlıkşan Trump, “Biz zaten rejimi değiştirdik. Daha evvel kimsenin muyanlışp olmadığı değişik insanlarla muyanlışp oluyoruz. Tamamen değişik tek grup. Bu nedenle bunu idare değişikliği olarak kıymetlendiririm” dedi. ABD’nin önerdiği 15 maddelik ateşkes planına İran’ın yanıt verip vermediğine ilişkin sualyu cevapveren Trump, “Verdiler. Bize maddelerin çoğunu verdiler. Neden vermesinler ki?” ifadesini kullandı. Trump İran’ın ABD ile pazarlık yapacağına inandığını, ama pazarlık yapmayabileceklerini da söyledi, “İran’la hiçbir zamanlar emin olan olamazsınız, nedeniyle mülakat yaparız ama sonraları onları patlatmak güçunda kalabiliriz” diye başlıkştu.

Uranyum için da ameliyat olabilir

Trump’ın, İran’daki 400 kilogramdan fazla zenginleştirilmiş uranyumun ele geçirilmesine yönelik ordu ameliyat seçeneklerini kıymetlendirdiği da talep edildi. Wall Street Journal gazetesinin ismini sunmak istemeyen ABD’li ytesirlilere dayandırdığı haberleriinde, bu operasyonun oğullar seviye karışık ve riskli olduğu, ABD askerlerinin günlerce bile daha uzunluğu süresi İran topraklarında bulunmasını lüzumtirebileceği öne sürüldü. Trump’ın danışmanlarından, savaşın sona erdirilmesi karşılığında İran’a uranyumu teslim etmesi yönünde versiyonu yapılmasını istediğini öne süren ytesirliler, aksi halde bu materyalin güçla alınması seçeneğinin da masada olduğunu talep etti.

Leavitt: İran’la anlaşmaya yakınız

Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, İran savaşıyla ilgili açıklamalarda bulundu. Leavitt, “İran için önemli tek imkan bulunuyor. Anlaşma imkanımız var. İran bizimle anlaşmak istiyor ve onlarla yaptığımız görüşmeler şu an iyice gidiyor” dedi. “İran bize değişik kamuoyuna değişik başlıkşuyor” ifadelerini kullanan Leavitt, “Başkan Trump 10 gün süresi verdi. Bunu kullansınlar, kullanmayanlar artık bu dünyada değil” şeklinde başlıkştu. Leavitt, ABD’nin 250 yıllar evvel Yahudi-Hıristiyan temeller üzerine kurulduğunu da sözlerine ekledi.

İran: Mantıksız talepler içeriyor

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, ABD’nin sunduğu 15 maddelik öneriler hakkında, “ABD tarafından gönderilen öneriler ağırlıklı çeşitlilik iddialı, gerçekçi olmayan ve mantıksız talepler içeriyor” ifadesini kullandı. Bekayi, Pakistan’ın yanındaki devletlerle gerçekleştirdiği toplantılara ilişkin ise “Elbette bölgeler ve yanındaki devletlerin sulh ve asayiş başlıksundaki çabaları takdire şayandır. Ancak Pakistan’ın yanındaki devletlerle yaptığı görüşmeler, öz planları çerçevesinde gerçekleşmektedir ve bizler bu çerçeveye karışmış olmadık.” kıymetlendirmesini yaptı.