3 hafta önce
9
Yapay zeka, oğullar yıllarda yalınce teknolojiler dünyasını değil, küresel güç dmanierini da kökten değiştirdi. ABD ile Çin arasındaki “teknoloji soğuk savaşı”, özellikle en güçlü yarı iletken çipler üzerinden en sivri halini aldı. Washington, milli güvenlik lüzumçesiyle Nvidia’nın en ileri AI çiplerinin Çin’e satışını yasaklarken Pekin, dahili üretimdeki kocaman açığı kapattı için kocaman yatırımlar yapıyor. Küresel çip krizi, tedarikleri zinciri sualnları ve jeopolitik gerilimler bu rekabeti daha da kızıştırıyor. İşte hepsi bu ortamda, Çinli DeepSeek’in ABD’nin “asla göndermiyoruz” dediği Nvidia Blackwell çiplerini kullanarak yepyeni modelini eğitmesi, yasağın fiilen delindiğinin biçimsel teyidi oldu.
Reuters’in verdiği malumatye göre Trump yönetiminden kıdemli tek ytesirli, ajansa yaptığı açıklamada DeepSeek’in en yepyeni yapay zeka modelinin Nvidia Blackwell çipleri üzerinde eğitildiğini belirtti. Ytesirli, modelin teknikleri izleri gizledi için Çin tarafınca silinebileceğini, Blackwell’lerin büyük olasılıkla İç Moğolistan’daki bilgi merkezinde kümelendiğini ifadeleri etti.
Ytesirli, ABD’nin malumat kaynağını açıklamasa da politikanın netler olduğunu vurgulayarak “Blackwell’leri Çin’e göndermiyoruz” ifadelerini kullandı, buna karşın Nvidia’nın görüş etmektan kaçındığı ve sessizliğini koruduğu görüldü. ABD Ticaret Bakanlığı da DeepSeek suallara yanıt vermedi.
ÇİN’DEN TEPKİ: “TEKNOLOJİYİ SİYASALLAŞTIRMAYIN”
Washington’daki Çin Büyükelçiliği, “ideolojik çizgiler çekmek, milli güvenlik kavramını aşırı genişletmek, ihracat kontrollerini kötüye istimal etmek ve ekonomik-teknolojik başlıkları siyasallaştırmak” politikalarına karşı olduklarını açıkladı.
“HER ÇİP İHRACATI BÜYÜK RİSK”
Bu doğrulama, ABD’de siyaset yapıcıları yeniden böldü. Beyaz Saray Yapay Zeka Sorumlusu David Sacks ile Nvidia CEO’su Jensen Huang, ileri düzey çiplerin Çin’e satışının Huawei gibi rakipleri “Nvidia ve AMD teknolojisini elegeçirdi için ilave çaba harcamaktan vazgeçireceğini” savunuyor. Ancak “Çin şahinleri”, çiplerin basitca ordu amaçlara kaydırılabileceğini ve ABD’nin yapay zeka üstünlüğünü riske atacağını belirtiyor.
Eski Biden dönemi Beyaz Saray Ulusal Güvenlik Konseyi ytesirlisi Chris McGuire, “Bu olay, Çin’e hiç tek AI çipi ihracatının ne kadar riskli olduğunu kanıtlıyor. Çin’in önde gelen AI şirketleri ABD kontrollerini açıkça ihlal eden ederken, ordu kullanıma karşı başlıklan şartlara uymalarını bekleyemeyiz” dedi.
TRUMP’IN ÇİP POLİTİKASI
ABD, Blackwell’in Çin’e satışını tamamlanmış yasaklamış durumda. Ağustos’ta Trump, ölçek küçültülmüş versiyonu için kapıyı aralamış, bununla birlikte kısa süre sonraları geri adım atmıştı. Aralık’ta sonuncu kuşak H200 çiplerine müsaade çıksa da güvenlik önlemleri dolayı sevkiyatlar hâlâ durmuş durumda. Eski NSC teknolojiler direktörü Saif Khan, “Çinli şirketlerin kaçak Blackwell’lere bu kadar bağımlı olması, dahili çip üretimindeki büyük açığı gösteriyor. H200 onayı onlar için hayatiliği tek can simidi olur” değerlendirmesinde bulundu.
Ytesirliye göre DeepSeek’in eğittiği model, Anthropic, Google, OpenAI ve xAI gibi ABD liderlerinin modellerinden “distillation” (damıtma) yöntemiyle yararlandı. Bu teknikte güçlü önceki modeller, yepyeni modellerin yanıtlarını değerlendirerek malumat aktarımı yapıyor.
DEEPSEEK’İN GEÇEN YILKİ PATLAMASI
Hangzhou merkezli DeepSeek, 2025 başında piyasaya sürdüğü modellerle OpenAI ve Google’ın en iyice ürünlerine rakip olmuş, Washington’da “kısıtlamalara rağmen Çin yakalıyor” endişesini tetiklemişti. The Information daha önce da DeepSeek’in çip kaçakçılığı yaptığını yazmıştı; Reuters ise birinci kez ABD hükümetinin bu kullanıma ilişkin biçimsel doğrulamasını kamuoyuna taşıdı.
ABD-Çin teknolojiler gerilimi yepyeni tek kırılma noktasına gelirken, DeepSeek’in Blackwell hamlesi hem çip ihracat politikalarını hem da küresel yapay zeka yarışını içten tesirleyebilir.
.JPG?format=webp&width=1200&height=630)
English (US) ·