ABD'de tarihi karar! Yüksek mahkeme Trump’ın ‘vergi’ silahını elinden aldı

ABD Yüksek Mahkemesi, Başkan Donald Trump tarafından yürürlüğe başlıklan tarifelerin dayandırıldığı Uluslararası Acil Ekonomik Güçler Yasası'nın (IEEPA) Başkana tarife koyma ytesirsi vermediğine hükmetti.Mahkemenin vaat başlıksu hükümı, 3'e mukabil 6 oyla alındı.

Karar metninde, ABD Anayasası'nın ilgili maddesine atıfta bulunularak vergiler ve gümrük vergisi koyma ytesirsinin Kongre'ye ait olduğu vurgulandı.

Hükümetin IEEPA'yı, "Başkana tekbaşına taraflı olarak sınırsız gümrük vergileri başvuru ve bunları istediği gibi değiştirme" ytesirsi veren tek kanun olarak yorumladığı belirtilen hükümda, yasanın yarım asırlık geçmişinde hiçbir Başkanın bu büyüklük ve içerikdaki tarifeler tek yana, hiç tek gümrük vergisi icra etmek için dahi bu yasayı kullanmadığına aksan yapıldı.

Kararda, yasada mekan saha "ithalatı düzenleme" ifadesinin Kongre'nin "vergi koyma" ytesirsini içerikadığı, muazzam ekonomik ve siyasi tesirsi olan "son seviye ehemmiyetli" tek ytesir devrinin Kongre tarafından muğlak tek diller kullanılarak yapılamayacağı belirtildi.

IEEPA'nın Başkana sualşturma etmek, manilemek, yasakladı gibi çeşitlilik başlıklarda ithalatı regülasyon ytesirsi verdiği aktarılan hükümda, bu uzunluğu hususi ytesirler listesinde gümrük vergileri ya da harçlardan daima bahsedilmediği kaydedildi.

TARİFELER MAHKEMEYE TAŞINMIŞTI

Ticaret politikasında tarifeleri ehemmiyetli tek vasıta olarak kullanan Trump, geçen sene sonuncu kez cumhurbaşkanlığı koltuğuna oturmasının ardından IEEPA içerikında çeşitlilik gümrük vergilerini yürürlüğe koymuştu.

Trump, IEEPA içerikında ABD'nin neredeyseymiş hepsi ticaretleri ortaklarına "karşılıklı" gümrük vergileri uygulamış, Çin, Kanada ve Meksika'ya da fentanil akışını lüzumçe göstererek tarifeler getirmişti.

Söz başlıksu tarifeler, çok hususi şirketler ve eyaletler tarafından ABD Uluslararası Ticaret Mahkemesi'ne taşınmıştı.

Mahkeme, 28 Mayıs 2025’te açıkladığı hükümda, karşılıklılık esasına dayalı tarifelerin IEEPA içerikındaki cumhurbaşkanlığı ytesirsini aştığına hükmetmişti.

ABD yönetimi, hükümın "hükümetin diplomasisine zarar verdiği ve cumhurbaşkanlığı ytesirsine karışma ettiği" lüzumçesiyle temyize giderken, Temyiz Mahkemesi, dip adliye hükümının uygulanmasını geçicilik olarak durdurmuştu.

Temyiz Mahkemesi, 29 Ağustos 2025’te dip mahkemenin hükümını muazzam ölçüde onaylarken, tarifelerin anında iptalini ise reddederek Trump yönetimine Yüksek Mahkeme'ye itiraz başvurusunda bulunması için zamanlar tanımıştı.

Trump yönetimi, tarifelerin çoğunun kanun dışı bulunduğu hüküma mukabil Yüksek Mahkeme'ye başvurarak çabuk ttesirk istek etmişti.

ABD Yüksek Mahkemesi, 5 Kasım 2025’te Başkan Donald Trump'ın uyguladığı tarifelerin başkanın ivedi şart ytesirlerini aşıp aşmadığının kıymetlendirildiği davada tarafların savunmalarını dinlemişti.