Yurt Dışına Kaçırılan Tarihi Eserler Yapay Zekâ Desteğiyle Türkiye’ye Geri Dönüyor

Türkiye, yurt dışına çıkarılan önemli eserleri geri kazanacak için yapay zekâ yardımli yepyeni tek izleme sistemini etkin şekilde kullanıyor. Kültürel medeniyet iadesi sürecinde devreye alınan TraceART sistemi, dünya genelindeki satış platformlarını tarayarak Türkiye kökenli eserleri belirleme ediyor. Son dönemde hızlanan iadeler, teknolojinin bu alandaki tesirsini beton şekilde ortaya koyuyor.

TraceART Sistemi Yurt Dışındaki Eserleri Dijital Olarak Tespit Ediyor

Kültür ve Turizm Bakanlığı, kanun dışı yollarla yurt dışına çıkarılan tarihî mirasın izini sürmek amacıyla geliştirdiği TraceART sistemiyle sayısal himaye kalkanını devreye aldı. Gelişmiş yazılım algoritmalarıyla donatılan bu teknolojik hamle; küresel müzayede evlerini, sayısal ticaretleri ağlarını ve toplumsal medya mecralarını anlık verilerle tarayarak Türkiye kökenli olduğu değerlendirilen eserleri çözümleme ediyor. Sistemin sunduğu yapay zekâ yardımli çözümleme yeteneği, şüpheli bulguları saniyeler içinde bilirkişi denetimine sunarak kanuni süreçlerin başlatılmasına temel hazırlıyor.

Sistem kısa sürede beton sonuçlar üretirken İngiltere’de bulunan 16. yüzyıla ait ikisi İznik çinisi bu yöntemle belirleme edilerek Türkiye’ye kazandırıldı. Ytesirliler, 2025 yılı boyunca olan toplamı 180 eserin iade edildiğini açıkladı ve bu artış sayısal takip sistemlerinin süreci hızlandırdığını gösterdi.

Milattan sonraları 2. ya da 3. yüzyıla ait bronz Marcus Aurelius heykeli, 1960’lı yıllarda Antalya yakınlarındaki Bubon kadim kentinden kaçırıldı. Uzman ekipler tarafından yürütülen içeriklı araştırmalar sonucunda eserin Anadolu kökeni teknik verilerle netler biçimde ortaya kondu.

👉️ İlginizi Çekebilir: Teknoloji Sektöründe Yapay Zeka Nedeniyle Üç Ayda 45 Bin Kişi İşini Kaybetti

Araştırmacılar, temel ve kurşun analizleri ile tanık ifadelerini birlikteki değerlendirerek heykelin bulunduğu bölgeyle bağlantısını doğruladı. ABD İç Güvenlik Bakanlığı ve Manhattan Bölge Savcılığı ile yürütülen iş birlikleri sürecin tamamlanmasında belirleyici görev oynadı.

Türkiye, yalnızca oğullar dönemde belirleme edilen eserlerle sınırlı tek yaklaşım benimsemiyor; ytesirliler daha önceki dönemlerde yurt dışına çıkarılan eserler için da içeriklı iade süreçlerini eş zamanlı olarak yürütüyor. Avrupa’daki bazı müzelerde bulunan bu eserler için başlatılan girişimler ise hâlen etkin şekilde devam ediyor.

Uzmanlar, özellikle Osmanlı döneminde yurt dışına çıkarılan eserlerle ilgili tartışmaların önümüzdeki dönemde daha yoğun şekilde gündeme geleceğini belirtiyor. Türkiye’nin yaklaşımı yalnızca eserleri geri edinmekla sınırlı kalmıyor. Ytesirliler, Türkiye’ye kanun dışı yollarla getirilen eserlerin da ait olduğu ülkelere iade edildiğini ifadeleri ediyor.