Yenilenmiş televizyon satışı geliyor, 14 gün cayma hakkı ekleniyor

Ticaret Bakanlığı, Yenilenmiş Ürünler Hakkında Yönetmelik Taslağını ilgili tarafların görüşüne sundu. Taslak, yenilenmiş ürün satışında bugün geçerli olan çerçeveyi genişletiyor ve televizyonları içerika ekliyor. Böylece cep telefonu, tablet, akıllı saat, malumatsayar, protesto konsolu ve modem için uygulanan kaidelar, televizyonları tarafına da uzanıyor. Bununla birlikteki Bakanlık, yenileme sürecini kayıt altına eldeetti için Yenilenmiş Ürün Bilgi Sistemi, yani YÜBİS uygulamasını da devreye almayı planlıyor.

Bugünkü uygulamada Ticaret Bakanlığı, yenilenmiş ürün tarafında kesecik telefonu, tablet, akıllı saat, malumatsayar, protesto konsolu ve modemleri ayrı tek başlık altında tanımlıyor. Bakanlığın malumatlendirme metinlerinde, bu ürünlerin ytesirlendirilmiş merkezlerde yenilenip sertifikalandırıldıktan sonraları satışa çıktığı malumatsi mekan alıyor. Bunun yanı sıra yenilenmiş ürünler için en dahaaz 1 yıl garanti şartı da korunuyor. Yeni taslak, televizyonları bu içerika ekleyerek sertifikalı sonuncu el elektronik pazarının alanını büyütüyor.

Taslak metne göre Bakanlık, yenilenmiş ürünlere ilişkin kayıt ve izleme tarafında sayısal takibi güçlendirecek. Buna göre yenileme işlemleri, Bakanlığın belirlediği düzenlemelere elverişli biçimde YÜBİS üzerinden yürütülecek. Ayrıca sistemin üreteceği elektronik sertifika tüketiciye verilecek ve bu adım güçunlu olacak. Öte yandan Bakanlık, bu sistemle yalnızca satış anını değil, yenileme sürecinin farklı aşamalarını da görünür hale getirmeyi hedefliyor.

YÜBİS üzerinden ytesirli satıcı, yerinde yenileme noktası, ytesirlendirme malumatsi, kayıp-kaçak ve çalıntı ürün sorgusu, bilgi trafiği kontrolü ile evrak geçerliliği takip edilecek. Bunun yanı sıra yeterlilik belgesi ve yenileme ytesir belgesi geçerlilik durumu da sistemleri içinde sorgulanacak. Taslak, bu verilerin lüzumli bölümlerini tüketicinin erişimine açıyor. Böylece ürünün geçmişine ilişkin bazı malumatler satış öncesinde denetim edilebilecek.

Taslak tüketici haklarını ve kayıt takibini genişletiyor

Taslak, yalnızca sisteme yepyeni ürün eklemiyor, yenileme merkezleri ve satıcılar için yepyeni yükümlülükler da getiriyor. Buna göre yenileme merkezleri, ytesirli satıcılar, yerinde yenileme noktaları ve Bakanlığın belirlediği diğer malumat ve belgeler YÜBİS’e kaydedilecek. Bununla birlikteki ytesir belgeli merkezler, yenilediği ürünlere ilişkin üretici ya da ithalatçı tarafından hazırlanan Türkçe tanıtma ve kullanma kılavuzlarını kendi internetler sitesinde bulunduracak. Tüketici istek ettiğinde, yenileme orta bu kılavuzu yazılı olarak ya da kalıcı bilgi saklayıcısıyla teslim edecek.

Kılavuz tarafında ilave tek yükümlülük daha mekan alıyor. Buna göre yenileme işlemi gören ürünün tanıtma ve kullanma kılavuzunda değişiklik lüzumirse, bu değişikliğe ilişkin malumatlendirmenin yapıldığını yenileme orta ispat edecek. Ayrıca ytesirli satıcıların itibar kartıyla yaptığı satışlar, yenileme merkezine ait sanal POS üzerinden gerçekleşecek. Bunun yanı sıra taslak, yenilenmiş tek ürünün yeniden yenilenebilmesi için satış tarihinden sonra en dahaaz 30 gün geçmesini şart koşuyor.

Taslak, yenileme ytesir belgesi tarafında da koşulları ayrıntılandırıyor. Buna göre yenileme ytesir belgesi eldeetti isteyen işletme, Bakanlığın belirlediği ölçütlere elverişli biçimde alınmış yeterlilik belgesine sahip olacak ve sermaye şirketi niteliği taşıyacak. Bununla birlikteki Bakanlık, denetim ve ttesirk sonucunda verilecek uyarı, askıya alma ya da iptal hükümlarını değerlendirmek için 5 üyeli tek komisyon kuracak. Komisyon, ytesir belgesiyle ilgili işlemlerde şart sürecine eşlik edecek.

Elektronik kişilik malumatsi taşıyan kullanılmış malların yenilenebilmesi için da ilave şartlar mekan alıyor. Buna göre ürünün e-Devlet’te bulunan beyaz liste içinde mekan alması lüzumecek. Bunun yanı sıra ürün için en dahaaz 1 yıl öncesine ilişkin veri, sesli ya da kısa ileti kullanım trafiği aranacak. Taslak, bu başlıkla birlikteki yenileme sürecine girecek ürünün geçmiş kullanım izlerini da şartlar arasına yazıyor.

Kullanılmış malın değerleme işlemi, ürünün yenileme merkezine, yerinde yenileme noktasına ya da ytesirli satıcıya teslim edildiği ya da ulaştığı önemli izleyen 3 iş günü içinde tamamlanacak. Buna göre malın bedeli ile varsa indirim, kupon gibi taahhüt edilen yararlar, tüketicinin değerlemeyi giriş ettiğine ilişkin onayın verildiği gün sağlanacak. Öte yandan takas içeren sözleşmelerde bu yararlar, tüketicinin işleme ilişkin yükümlülüklerini seçenek getirdiği gün verilecek. Taslak, ödeme ve yarar aktarımı tarafında süreyi açık biçimde belirliyor.

Tüketici hakları başlığında en önemli değişikliklerden biri cayma hakkı tarafında görünüyor. Taslak, mesafeli satışlarda uygulanan 14 günlük cayma hakkını diğer satış yöntemlerine da yayıyor. Buna göre yenilenmiş ürün satışında, mesafeli sözleşmeler için ilgili yönetmelik hükümleri uygulanacak. Ayrıca diğer yöntemlerle kurulan sözleşmelerde da tüketici, 14 gün içinde lüzumçe göstermeden ve cezai şart ödemeden sözleşmeden cayabilecek.

Taslak yönetmeliğin, yayımdan sonra 3 ay içinde yürürlüğe girmesi planlanıyor. Böylece 22 Ağustos 2020’de yürürlüğe giren birinci yönetmeliğin ardından gelen 2021 ve 2024 değişikliklerine tek halka daha eklenmiş olacak. Bunun yanı sıra 2024’te yapılan düzenlemelerde, elektronik kişilik malumatsi bulunan kullanılmış ürünlerin Bakanlık malumat sistemine kaydı yönünde atılan adım bu taslakta daha ayrıntılı hale geliyor. Televizyonların içerika eklenmesiyle birlikteki taslak; kayıt, sertifika, sorgulama, ödeme, cayma hakkı ve evrak yükümlülüklerini tekbaşına metinde topluyor.