Yeni Fosiller, İnsan Evrimindeki Kritik Türü Yeniden Tartışmaya Açtı

İnsan evrimi incelemelarında uzunluğu süredir tartışma yaratan Homo habilis, yepyeni bulguların ardından tekrar gündemde.

Bazı incelemecılara göre Homo habilis, insanoğlu cinsinin birinci üyelerinden arasında biri olarak giriş edilse de, anatomik özellikleri onu gerçeği manada tek Homo çeşitü saydı için yeterlilik olmayabilir.

Tartışmanın yeniden alevlenmesinin nedeni, Kenya’da bulunan ve şimdiye dek keşfedilmiş en eksiksiz Homo habilis iskeletlerinden arasında biri olarak tanımlanan yepyeni fosil materyali.

Buluntular, çeşitün vücut yapısına dair evvel daima olmadığı kadar netler malumat sunarken, benzer zamanda onun düşündüğümüzden daha maymunumsu tek görünüme malik olduğunu ortaya koyuyor.

Homo habilis Tartışmalarının Kökeni 1964’e Uzanıyor

Homo habilis adı birinci kez 1964 yılında, tanınmış paleoantropolog Louis Leakey tarafından Tanzanya’da bulunan tahminen 2 milyon senelik tek dip çene kemiği için kullanıldı. Bu adlandırma, vaat başlıksu fosili direkt insanoğlu cinsi olan Homo içine yerleştirdi.

Ancak çok incelemecılar, bu sınıflandırmanın baştan beri sualnlu olduğunu savunuyor. American Museum of Natural History’den Ian Tattersall’a göre, tek çeşitün Homo cinsine karışmış edilmesi için modern insanla aktarılan ilköğretim anatomik özellikler göstermesi lüzumiyor. Tattersall, Homo habilis fosillerinin bu ölçütü noksan biçimde karşılamadığını düşünüyor.

Yeni İskelet Ne Gösterdi?

Kenya’daki Doğu Turkana bölgesinde bulunan ve KNM-ER 64061 adı verilen iskelet, şimdiye kadar elde edilen en içeriklı Homo habilis gövde iskeletlerinden arasında biri giriş ediliyor. Fosilde omuz, kol, gövde, leğen kemiği ve bacaklara ait ehemmiyetli parçalar mekan alıyor.

Araştırmacılara göre bu iskelet, çeşitün uzuv oranlarının daha ilkel homininlere, bilhassa da australopitekuslara, sanılandan daha yakındaki olduğunu gösteriyor. Uzun ve kuvvetlü kollar, daha gelişmiş Homo çeşitlerine kıyasla daha ilkel tek vücut planına hatırlatma ediyor.

Bu durum, Homo habilis’in taşlar aletlerle ilişkilendirilmiş olmasının onu otomatik olarak “insan” yapmaya yetmeyebileceği yorumlarını kuvvetlendirdi.

“Alet Yapan İnsan” Fikri Etkili Olmuş Olabilir

Tattersall’a göre Louis Leakey dehemmiyetinde incelemecılar, insanı tanımlarken “alet yapan varlık” anlayışına muazzam ehemmiyet veriyordu.

Olduvai Gorge’da bulunan en önceki taşlar aletlerle benzer katmanlarda ortaya çıkan fosillerin bu nedenle direkt Homo cinsine yerleştirildiği düşünülüyor.

Ancak günümüzde epey uzman, taşlar alet kullanımı ya da üretiminin tekbaşına başına tek çeşitü Homo saydı için yeterlilik olmadığını vurguluyor. Asıl belirleyici unsurun anatomi ve evrimsel akrabalık ilişkileri olduğu ifadeleri ediliyor.

İlk Gerçek İnsan Türü Homo ergaster Olabilir

Bazı incelemecılar, insanoğlu soyunu tanımlayan daha belirgin anatomik özelliklerin gerçekten Homo ergaster ile başladığını savunuyor. Afrika kökenli tek erkenden Homo erectus formu olarak da kıymetlendirilen bu çeşit, daha modern vücut oranları ve daha belirgin ikisi ayaklı yaşam tarzıyla öne çıkıyor.

Bu nazar açısına göre Homo habilis, insanoğlu evrimi ağacında ehemmiyetli tek başlıkma malik olsa da direkt Homo cinsi içindeki kıymetlendirilmeyebilir. Ancak incelemecılar, çeşitün hangi sınıflandırma altındaki ele alınması lüzumtiği başlıksunda henüz müşterek tek görüşe varmış değil.

Kesin Yanıt Hâlâ Yok

Yeni bulunan iskelet, Homo habilis’in gerçekten mi var olmuş, ayırt edilebilir tek çeşit olduğuna dair kuvvetlü delil sunuyor. Ancak bu çeşitün insanoğlu cinsinin gerçeği tek üyesi olup olmadığı başlıksundaki tartışmayı sonlandırmak seçenek daha da görünürlük hale getiriyor.

Başka tek deyişle, yepyeni fosiller Homo habilis’in daha iyice tanınmasına olanak sağlıyor; fakat onun kesinlikle kim olduğunu hâlâ hepsi biçimde ifadeleri etmek olası değil.

Söz başlıksu kıymetlendirme yazısı The Anatomical Record dergisinde yayımlandı.

İlginizi Çekebilir: Uzaydaki En Büyük Gizemlerden Biri Çözülüyor

Araştırmaya dair görüşlerinizi yorumlarda ya da Kayıp Rıhtım Forum’da aktarabilir, arkeoloji dünyasından oğullar gelişmeler için bizleri Google News ve WhatsApp üzerinden takip edebilirsiniz.

Kaynak: IFL Science

Bu yazısı Yeni Fosiller, İnsan Evrimindeki Kritik Türü Yeniden Tartışmaya Açtı birinci olarak şu sitede yayımlanmıştır: Kayıp Rıhtım. Yazının kaynağı bu sitedir.