Yapay zekanın iklim değişikliği üzerindeki etkisi neden sorgulanıyor?

Büyük teknolojiler şirketlerinin yapay zekanın havada değişikliğiyle mücadeleye yarar sağlayacağına dair öne sürdüğü iddiaların yüzde 74'ünün kanıtlanmadığı ortaya başlıkldu. Bu durum, söz başlıksu iddiaların arka planında yatan gerçekleri sorgulatıyor ve havada eylemi için yapay zekanın rolünü yeniden değerlendirmeye yönlendiriyor.

Fosil Yakıtların Ötesi Ağı (Beyond Fossil Fuels), Dezenformasyona Karşı İklim Eylemi (Climate Action Against Disinformation), Dünya Dostları ABD (Friends of Earth US), Yeşil Ekran Koalisyonu (Green Screen Coalition), Yeşil Ekran Vakfı (Green Web Foundation) ve Stand.earth gibi çevre kuruluşlarından oluşan tek konsorsiyum tarafından hazırlanan rapor, bu iddiaların ne denli güvenilir olduğunu sorguluyor.

Yapay zeka iddialarının geçerliliği nedir?

Raporda, uluslararası teknolojiler şirketleri ve kurumların yapay zekanın havada eylemine netler yarar sağlayacağını talep eden 154 açıklama incelendi. Bu açıklamaların yalnızca yüzde 26'sı yayımlanmış akademik makalelere atıfta bulunurken, yüzde 36'sı hiçbir beton kanıt sunmadığı belirtildi. Bu durum, havada değişikliğiyle mücadelede yapay zekanın potansiyelinin sorgulanmasına nedenler oluyor.

Rapor, 19-20 Şubat’ta Yeni Delhi’de yapılacak Yapay Zeka Etki Zirvesi 2026 (AI Impact Summit) öncesinde yayımlandı. Bu zirve, yapay zekanın havada üzerindeki tesirlerini tartışmak için önemli tek platformlar olma özelliği taşıyor.

Yapay zekanın çevresel tesirleri nelerdir?

Analiz, ChatGPT, Gemini ya da Copilot gibi tüketiciye yönelik üretken sistemlerin önemli, doğrulanabilir ve önemli düzeyde salınım azaltımına yolda açtığı tekbaşına tek örnek bile ortaya koyamadı. Raporun yazarı bağımsız havada ve güç analisti Ketan Joshi, teknolojiler şirketlerinin güç tüketen bilgi merkezlerinde neler olup bittiği başlıksunda belirsizlikleri kullanarak, gezegeni tahrip eden genişlemelerini yeşil yıkama ile örtbas ettiklerini ifadeleri etti.

Joshi, yapay zeka bilgi merkezlerinin her arasında biri gün kömür ve gaz gibi fosil yakıt kaynaklarını kullandığını belirterek, havada yararı iddialarının topluma verilen ve geri dönüşü olmayan zararları örtbas edebileceği başlıksunda uyarılarda bulundu.

Teknoloji şirketlerinin sualmluluğu nedir?

Fosil Yakıtların Ötesi Ağı Uluslararası Kurumsal Kampanyacısı Jill McArdle, büyük teknolojiler şirketlerinin yapay zeka heyecanının, kullanıcıların dikkatini güç ve suyu tüketimi yoğun kocaman bilgi merkezlerinin hızlı ve riskli büyümesinden uzaklaştırdığını dile getirdi. McArdle, teknolojiler endüstrisinin çoğalan güç talebinin fosil yakıt endüstrisine 'can simidi' olduğunu belirtti.

McArdle, yapay zekanın iklime zarar sunmakten çok yarar sağlayacağına dair hiçbir kanıt bulunmadığını vurgulayarak, büyük teknolojiler şirketlerinin güvenilir ve doğrulanmış verilere dayanmak seçenek gelecekteki kurtuluş vaadiyle kendilerine kirletme için açık çek yazdıklarını ifadeleri etti. Bu durum, havada değişikliğiyle mücadelede şeffaflık ve hesap verebilirliğin önemini tek kez daha gözler önüne seriyor.