Yapay zekâ veri merkezleri elektrik tüketimini yüzde 40 azaltabiliyor

İngiltere’de gerçekleştirilen yepyeni tek çalışma, yapay zekâ veri merkezlerinin elektrik tüketimini şebeke ihtiyaçlarına göre dinamik biçimde ayarlayabildiğini ortaya koydu. Geleneksel bilgi merkezleri genelleme sürekli ve yüksek düzeyde güç çeken tesisler olarak çalışıyor. Bu durum, özellikle talebin arttığı saatlerde elektrik şebekesi üzerinde baskı oluşturuyor ve güç maliyetlerini yukarı çekebiliyor. Ne var ki oğullar deneme, doğru yazılım ve koordinasyonla bu tesislerin esnek biçimde çalışabileceğini gösterdi. Böylece hem şebeke istikrarı yardımleniyor hem da eleştirel yapay zekâ iş yüklerinde kesinti yaşanmıyor.

Aralık 2025’te beş gün boyunca olan Londra’daki tek bilgi merkezinde 200’den fazla simüle edilmiş “şebeke olayı” testleri edildi. Bu senaryolarda tesisin güç tüketimini anlık olarak azaltma ya da artırma kabiliyeti ölçüldü. Çalışmada Emerald AI tarafından geliştirilen yazılım kullanıldı. Bunun yanında NVIDIA, National Grid, Nebius ve kâr amacı gütmeyen Electric Power Research Institute da tasarıde mekan aldı. Her tek simülasyonda bilgi merkezi, istek edilen güç seviyesine başarıyla uyum sağladı.

Yapay zekâ bilgi merkezleri yüzde 40’a kadar yük azaltabildi

Denemeler sırasında tesisin elektrik tüketimini yüzde 40’a varan oranlarda düşürebildiği bildirildi. Buna rağmen eleştirel iş yüklerinin sualnsuz biçimde çalışmaya devam ettiği belirtildi. Özellikle top karşılaşmalarının devre aralarında yaşanan anilik istek artışları gibi senaryolar testleri edildi. Bir örnekte bilgi merkezi, tüketimini 10 zaman boyunca olan yüzde 10 oranında azaltarak şebekeye hayır verdi. Başka tek senaryoda ise yalnızca 30 2. içinde yükünü yüzde 30 düşürdü. Bu hızlı reaksiyon süresi, bilgi merkezlerinin yalnızca planlı değil anilik gelişen istek artışlarında da devreye girebileceğini gösteriyor.

NVIDIA tarafından yapılan açıklamada, bu çalışmanın gelecekte ABD’nin Virginia eyaletinde faaliyete geçirilmesi planlanan 100 megavatlık “güç esnek yapay zekâ fabrikası” için tek atıf niteliği taşıdığı ifadeleri edildi. Şirket ytesirlileri, altyapının şebeke farkındalığına malik tek varlık gibi davranabildiğini ve talebi gerçek zamanlı olarak ayarlayarak sistemleri dengesine katkı sunduğunu vurguladı. Bununla birlikte, yapay zekâ iş yüklerinin esnek hale getirilmesinin yepyeni bilgi merkezlerinin daha hızlı devreye alınmasına yardımcı olabileceği belirtiliyor.

Öte yandan bilgi merkezlerinin güç tüketimi oğullar yıllarda küresel ölçekte tartışma başlıksu haline geldi. Uluslararası Enerji Ajansı verilerine göre bilgi merkezleri, dünya elektrik tüketiminin yaklaşık yüzde 1 ila 1,5’ini oluşturuyor. Yapay zekâ uygulamalarının yaygınlaşmasıyla bu oranın artması bekleniyor. Buna rağmen, istek tarafı esnekliği gibi yöntemler sayesinde altyapı yatırımlarının daha tesirli planlanabileceği ifadeleri ediliyor. Bu yaklaşım, pahalı şebeke güçlendirme yatırımlarının ertelenmesine ya da azaltılmasına katkı sunabilir.

National Grid Partners Başkanı Steve Smith, bilgi merkezlerinin yoğun istek anlarında tüketimi azaltmasının, yepyeni bağlantı başvurularının daha hızlı onaylanmasına yardımcı olabileceğini dile getirdi. Her ne kadar bilgi orta operatörlerinin gönüllü iş birliği her arasında biri zamanlar güvence olmasa da, yoğun saatlerde tüketimi kısmak işletme maliyetlerini düşürebilir. Bunun yanında güç piyasalarındaki yetenek mekanizmaları ve esneklik teşvikleri da bu modeli ekonomik açıdan cazip hale getirebilir.