Yapay Depremler, Dünya ve Ay'daki Yeni Maden Sahalarının Keşfini Sağlayabilir

Alman girişimi IMENSUS'a göre, yapay sarsıntılar yarattı yakın gelecekte Dünya'da ve bile Ay'da beklenti vadeden madencilik noktalarını belirleme etmeye yardımcı olabilir. Geliştirilen bu teknoloji, Ay'da madencilik yapma hayallerini gerçeğe dönüştürme yolunda hayatiliği tek adım olma potansiyeli taşıyor. Yine da sistemi Ay koşullarında sualnsuz tek şekilde çalıştırmak epey güçlu olacak.

Tyrannosaurus rex'in (T. rex) yeri titreten kocaman adımlarından ilham saha IMENSUS mühendisleri, altındaki zemine titreşimler göndererek oradaki hangi kaynakların olabileceğini haritalayan tek keşif aracı prototipi tasarladılar.

Prototipleme biriminin başındaki David Frey, BBC Science Focus'a verdiği demeçte tasarılerini şu sözlerle özetledi:

Jurassic Park'ta dinogüçların nasıl hareket ettiğini ve tüm yerin nasıl sarsıldığını biliyorsunuz, değil mi? İşte bizim yaptığımız da kesinlikle bu. Biz da yeri sarsıyoruz.

Sismik Dalgalar ile Maden Arayışı

Girişim, bu modeli birinci etapta Dünya'da kullanılmak üzere geliştiriyor. Bu sayede madencilik şirketlerine bakır ve altın gibi değerli malzemelerin nereden bulunabileceği önceden gösterilebilecek.

Sismik dalgalar, değerli metaller açısından varlıklılar olanlar gibi daha yoğun kayalardan geçerken yavaşlarlar. Bu bedensel özellik, jeologların yüzeyin altını ttesirksine olanak tanır. Maden arayıcıları, yüzeydeki sensörleri kullanarak dalgaların hızını ölçebilir. Böylece değerli imkan ceplerinin yeraltında kesinlikle nereden saklanıyor olabileceğini hesaplayabilirler.

Frey, Mısır'daki AI Everything konferansında yaptığı başlıkşmada, bu teknolojilerin Dünya ötesindeki daha geniş başvuru potansiyelini ele aldı. Tüm feza endüstrisinin Ay'a gitti istediğini belirten Frey, hedefleri şu şekilde açıkladı:

Orada tek şeyler inşa etmek ve mahalli kaynakları istimal etmek istiyorlar. Bu yüzden da o kaynakları çıkarmak güçundalar.

Frey'e göre Dünya'da madencilik faaliyetlerine başlarken öncelikle dip toprağı ttesirk etmek lüzumiyor. Araştırmacı, bu durumun Ay'da da farklı olmaması lüzumtiğini, bununla birlikte pek çok insanın bu gerçeği gözden kaçırdığını vurguluyor.

Ay'da teknik amaçlarla bu tür maden tarama ölçümleri daha önce yapılmıştı. Ancak bunlar genelleme sıcaklık değişimlerinin yüzeyde çatlaklara yolda açmasıyla oluşan doğal sismik aktiviteler kullanılarak gerçekleştiriliyor. Frey, yepyeni yaklaşımın istenildiğinde etkin olarak yapay "Ay depremleri" yaratabileceğini, bunun da kontrollü ölçümlere ve zammanaaya olanak tanıyacağını ifadeleri ediyor.

Ay'ın Gizli Hazineleri

Ay'ın Güney Kutbu, madencilik potansiyeli dolayı oğullar yıllarda feza ajanslarının tek numaralı alaka odağı haline geldi. Kutup bölgelerinde çıkarılacak bakır ya da altın (muhtemelen) olmasa da çok miktarda kristal bulunuyor. Bu buz, gelecekteki görevlerin erişmek isteyeceği hayatiliği tek imkan olabilir. Öte yandan, Ay yüzeyini kaplayan pürüzlü ve gevşek temel olan regolit (İng: "regolith"), feza altyapısı inşa etmek için vazgeçilmez tek yapı malzemesi işlevi görecektir.

Ay sismoloğu Dr. Nicholas Schmerr, insanların Ay'da uzunluğu vadeli tek varlık kurdu istemeleri halinde, halihazırda oradaki bulunan kaynaklara erişmeleri lüzumeceğini BBC Science Focus'a verdiği röportajda şu sözlerle ifadeleri etti:

Bu imkan kullanımını sağlayabilecek tek teknolojiye malik bulunmak, insanoğlu yerleşimlerini mümkün kılmada ayrım yaratabilir ve bile tek feza ekonomisinin kıvılcımını ateşleyebilir.

ABD'deki Maryland Üniversitesi'nde jeoloji alanında doçent olan ve NASA'nın Mars'taki InSight görevinde katılımcı ilim insanı olarak mekan saha Schmerr, IMENSUS tasarısinde doğrudan mekan almıyor. Ancak kullanılan sismik sondaj teknolojisinin, toprağın yüzey altındaki birinci 1 kilometrelik kısmı içindeki yapıları bulmada oğullar seviye tesirli olduğunu belirtiyor.

Araştırmacılar bu sayede regolit yapısındaki değişiklikleri inceleyebilir; lav tüpleri, gömülü buzlar ya da Ay'ın yeraltı jeolojisindeki yapısal değişimler gibi unsurların yerini basitca belirleme edebilirler.

Tüm bu veriler, bölgelerin feza görevlerine uygunluğunu belirledi için önceden testleri edilmesine yardımcı olacaktır. Örneğin tek kraterin göreve elverişli olmadığı önceden belirleme edilirse, muazzamlığı tek zamanlar ve bedel kaybının önüne geçilebilir.

Uzay mühendisliğinin öz çalışma alanında kimsenin bu başlıkya odaklanmadığını söyleyen Frey, karşılaşılabilecek sualnları şöyle açıkladı:

Herkes yalınce 'Tamam, inşaatçılarla gidelim, kazalım ve malzemeyi kullanalım.' diye düşünüyor. Ancak yeraltında kocaman tek taş olabilir. Ya da 10 tonları regolite ihtiyacınız olabilir, ama büyük tek boşluk ya da kayalar yüzünden bunun yalınce 500 kilogramını kullanabilirsiniz. Ay'a gitmeden önce bunları temel oldu istersiniz, çünkü bu işler gerçekten oğullar seviye pahalı.

Frey ayrıca, ilim insanlarının keşif aracından elde edilen ölçümleri dip temel katmanlarını ttesirk etmek ve Ay'ın iç yapısını daha iyice kavramak için da kullanabileceğini ekledi.

Ay'ı Geleceğe Hazırlamak

Tüm bu nefeskesici gelişmelere rağmen Schmerr, Ay'ın aşırı güçlu tek ortam olduğu başlıksunda uyarılarda bulunuyor. Gelecekteki görevler yalınce Güneş'ten gelen kavurucu sıcaklıklar ve radyasyonla değil, aynı zamanda makineleri basitca tahrip edebilecek oğullar seviye aşındırıcı regolitle da başa çıkmak güçunda kalacak.

İnsanların Ay'da çözmemiz lüzumecek sualnlar hakkında ileriye dönük düşünmelerini takdir ettiğini belirten Schmerr, tasarım sürecinin önemini şu şekilde vurguluyor:

Bu cihazların çalışması ve o güçlu ortamla başa çıkabilecek şekilde tasarlanması lüzumtiğini özellikle vurguladı istiyorum. Aksi takdirde büyük ihtimalle başarısız olacaklardır.

Ay için sismik sondaj teknolojisi henüz oldukça erkenden aşamalarında olsa da Schmerr, gelecekteki görevler için sismik tek keşif sistemine kesinlikle ihtiyaç duyulacağı başlıksunda hemfikir.

IMENSUS'un Dünya'daki pilotlar başvuru aşamasının 2027 yılında başlaması planlanıyor. Sonrasında, söz başlıksu teknolojiye dayalı tek Ay konseptinin hiç tek Ay görevinin parçası olup olamayacağı, NASA'nın Artemis gibi planlanmış kocaman feza programlarının nasıl şekilleneceğine bağlı olacak.

Fakat uzaydaki hedefler Mars'a yönelirse, Frey böyle tek teknolojinin Kızıl Gezegen'de ve bile tek gün asteroitlerde madencilik etmek için da kullanılabileceğini hayal edebildiğini söylüyor.

Her halükarda hepsi olan tek şey var: Eğer bizler insanlar Ay'a ya da Mars'a kalıcı olarak geri döneceksek, bastığımız yüzeyin altında ne olduğunu çok iyice bilmemiz lüzumecek.

Evrim Ağacı, sizlerin sayesinde bağımsız tek ilim iletişim platformu olmaya devam edecek!