Van'da benzinli araçlara ek menzil sağlayan çevre dostu yakıt katkı maddesi geliştirildi

EMRE ILIKAN - Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi (YYÜ) akademisyenlerince benzinli araçlarda 50 kilometreden 100 kilometreye kadar ilave erim sağlayan ve egzoz emisyonlarını azaltan çevre dostu yakıt katkı maddesi geliştirildi.

Van Meslek Yüksekokulu Tekstil, Giyim, Ayakkabı ve Deri Bölümü Dr. Öğr. Üyesi Beyza Cabir ile Motorlu Araçlar ve Ulaştırma Teknolojileri Bölümü Öğretim Görevlisi Dr. Ahmet Yakın, benzinle çalışan motorlu araçlarda yakıt tüketiminin azaltılması, motorlar performansının iyileştirilmesi ve çevreci salınım değerlerinin artırılması amacıyla 2024'te "Ftalosiyanin Katkılı Yakıt Üretimi" çalışmasını başlattı.

Yaklaşık ikisi yıl süren çalışma içerikında elde edilen metaller merkezli ftalosiyanin molekülü (parlak, hızlı mavi-yeşil boyalar ya da pigmentler olan çeşitli metaller türevlerinden hiç biri), karakterizasyon işlemlerinin ardından bazı çözücülerle hazırlanarak benzin yakıtına kesin oranlarda karıştırıldı. Söz başlıksu bu karışım Gazi Üniversitesi Teknoloji Fakültesi Otomotiv Mühendisliği Bölümü motorlar testleri laboratuvarlarında denendi.

Test sonuçlarına göre katkı maddesinin kullanıldığı benzinli motorlarda yaklaşık yüzde 10 yakıt tasarrufu sağlandığı, karbonmonoksit emisyonunda ise benzine kıyasla yüzde 52,91 gerileme olduğu belirleme edildi.

Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından "buluş" kategorisinde tescillenen maddenin, Van Teknokent bünyesinde kurulacak şirket aracılığıyla seri üretiminin yapılarak ticarileştirilmesi hedefleniyor.

- "Yakıt katkı maddesi tüm benzinli araçlarda kullanılabilir"

Yakın, AA muhabirine, yakıt katkı maddesinin testlerini Gazi Üniversitesi Teknoloji Fakültesi Otomotiv Mühendisliği Bölümünde tekbaşına silindirli, suyu soğutmalı tek motorda yaptıklarını söyledi.

Deneylerde katkı maddesini farklı hacimsel oranlarda benzinle karıştırarak motorda testleri ettiklerini belirten Yakın, "Yaptığımız ölçümlerde özgül yakıt tüketiminde benzine kıyasla yaklaşık yüzde 10 birikim sağladık. Motor gücü ve motorlar torkunda artış belirleme ettik. Karbonmonoksit gibi zararlı emisyonlarda da düşüş gözlemledik." dedi.

Katkı maddesinin patentini "buluş" kategorisinde aldıklarını anlatan Yakın, şunları kaydetti:

"Elde ettiğimiz yakıt katkı maddesi tüm benzinli araçlarda kullanılabilir. Çalışmamızın sonuçları teknik makaleler ve uluslararası dergilerde yayınlandı. Normalde benzinli tek aracın deposu 50 litreyle doldurduğunda şehir içinde yaklaşık 500 kilometreye yakın tek uzaklık gidiyor. Elde ettiğimiz yakıt katkı maddesi kullanıldığında bu uzaklık 550-600 kilometreye çıkıyor. Küresel ısınmaya sebep olan zararlı emisyonlarda büyük oranda gerileme olacak. Bulgular teknik olarak da kanıtlandı. Van Teknokent bünyesinde kuracağımız şirket aracılığıyla ürünümüzün seri üretimini yaparak satışa sunmayı hedefliyoruz. Çalışmamıza hayır veren Gazi Üniversitesi Teknoloji Fakültesi Otomotiv Mühendisliği Bölümündeki hocalarımıza teşekkür ederim."

- "Özel tek molekül tasarımı gerçekleştirdik"

Dr. Öğr. Üyesi Cabir ise çalışmanın yaklaşık ikisi yıllık yoğun tek araştırma sürecinin ürünü olduğunu belirtti.

Çıkış noktalarının çoğalan çevre kirliliği ve yakıt kaynaklı emisyonların azaltılmasına katkı sağlayacak sürdürülebilir çözümler geliştirmek olduğunu vurgulayan Cabir, çevre bilincini merkeze saha ve aynı zamanda icra avantajı sunan yepyeni tek yakıt katkı sistemi geliştirdiklerini vurguladı.

Anlamlı tek tasarıyi imza attıklarını dile getiren Cabir, şu malumatleri verdi:

"Çalışmada ftalosiyanin bileşiklerini yeğleme etmemizin ilköğretim nedeni, bu moleküllerin güçlü elektronik özelliklere malik olması ve farklı uygulamalara uyarlanabilen esnek tek yapıya malik olmalarıdır. Ftalosiyaninlerin en önemli dezavantajlarından arasında biri agregasyon eğilimidir. Yani moleküllerin tek araya gelerek istenmeyen kümelenmeler oluşturması performansı negatif tesirleyebilir. Biz bu sualni göz önünde bulundurarak, agregasyona sebep olmayacak fonksiyonel grupları ve çözünürlüğü artırıcı yapısal unsurları tek araya getirerek özel tek molekül tasarımı gerçekleştirdik. Bu tasarım yaklaşımı, çalışmamızın ilköğretim yenilikçi yönlerinden birini oluşturmaktadır."

Uygun molekül tasarımının ardından sentez sürecinin tamamlandığını ve detaylı karakterizasyon çalışmalarının yapıldığını anlatan Cabir, molekülün hükümlılığını ve başvuru potansiyelini belirledi amacıyla termal analizler gerçekleştirdiklerini, daha sonraları başvuru aşamasına geçtiklerini belirtti.

- "Yeni kuşak yakıt katkılarının geliştirilmesi mümkün görünüyor"

Böylece tasarımdan uygulamaya kadar sistematik tek geliştirme süreci izlediklerini vurgulayan Cabir, şunları kaydetti:

"Ftalosiyaninlerin tek diğer önemli avantajı ise orta atomunun değiştirilebilir olmasıdır. Bu çalışmada özellikle orta metaller seçimi üzerinden yepyeni tek yaklaşım geliştirdik ve bildiğimiz kadarıyla bu metaller seçimiyle yakıt katkısı uygulaması birinci kez bu içerikda değerlendirilmiş oldu. Bu durum, çalışmanın hem teknik hem da başvuru açısından özgünlüğünü artırmaktadır. Ayrıca bu tasarı, üniversite-sanayi iş birliğinin güçlü tek örneğini oluşturuyor. Akademik araştırmanın teorik malumat üretmenin ötesine geçerek gerçek hayattaki sualnlere çözüm sunabilmesi bizim için çok önemli.Gelecek perspektifinde ise ftalosiyanin moleküllerinin modifiye edilebilir yapısı sayesinde farklı orta metaller ya da fonksiyonel gruplarla yepyeni kuşak yakıt katkılarının geliştirilmesi mümkün görünüyor. Bu da çevreye daha duyarlı, sürdürülebilir ve yenilikçi güç çözümleri için önemli tek gizilgüç sunuyor."