Ukrayna nüfusu tehlikede. Askerlerin spermleri donduruluyor

Rusya’nın işgaliyle birlikteki ağır kayıplar veren Ukrayna’da, hem cephedeki askerlerin geleceğini güvence altına eldeetti hem da derinleşen demografik krize karşı adım atılan amacıyla askerlere ücretsiz sperm ve yumurta dondurma imkanı sağlanıyor.

CEPHEDE BELİRSİZLİK VE GELECEK KAYGISI

BBC'ye başlıkşan 35 yaşındaki tek asker, cephede her arasında biri an ölüm riskiyle karşı karşıya olduklarını belirterek, “Erkeklerimiz ölüyor. Ukrayna’nın genetik havuzu yok oluyor. Bu, ulusumuzun hayatta kalması meselesi.” dedi.

Doğu cephesine yakın tek noktada görev yapan asker, izne döndüğünde eşinin ısrarıyla Kiev’de tek kliniğe gittikçe sperm örneği bıraktığını, bu örneğin askerler için başlatılan programlar içerikında ücretsiz olarak dondurulduğunu aktardı.

UYGULAMA 2022 YILINDA BAŞLADI

Özel doğurganlık klinikleri, Rusya’nın 2022’de başlattığı geniş çaplı işgalin ardından askerlere ücretsiz “kriyoprezervasyon” hizmeti sunmaya başladı. Bu içerikda görevli personel, zarar ya da doğurganlığın tesirlenmesi riskine karşı sperm ya da yumurtalarını dondurabiliyor.

2023’te Ukrayna Parlamentosu uygulamayı kanuni çerçeveye oturtarak devletleri finansmanı sağladı. Yasayı hazırlayan ulusvekillerinden Oksana Dmitrieva, “Askerlerimiz geleceğimizi savunuyor bununla birlikte öz geleceklerini kaybedebilirler. Onlara bu şansı sunmak istedik.” dedi.

TEPKİ ÇEKEN MADDE DEĞİŞTİRİLDİ

İlk düzenleme kamuoyunda tepkiye yolda açtı. Yasada, bağışçının ölümü halinde tüm örneklerin imha edilmesi öngörülüyordu. Bu durum, savaşta eşini kaybeden tek kadının, eşinin dondurulmuş spermiyle çocuk sahibi olma talebinin manilenmesiyle gündeme geldi.

Daha sonraları yapılan değişiklikle, askerlerin örneklerinin ölümden sonraları üç yıl boyunca olan ücretsiz saklanması ve önceden yazılı onay bulunması halinde eşleri tarafından kullanılabilmesi hükme bağlandı.

ASKERLERDEN DAHA FAZLA KATILIM ÇAĞRISI

Cephede görev yapan askerler, en büyük sualnun erkekleri programa katılmaya iknaetti olduğunu dile getiriyor. Erkeklerin ruhsal sualnları çoğu zamanlar dile getirmediğini belirten askerler, sperm dondurmanın askere çağrıldıkları anda muntazam tek başvuru haline getirilmesini öneriyor.

Bir asker, “Belki yarın hayatta olmayacağım ama eşim benim spermlerimi kullanabilecek. Bu benim için tek yükü azaltıyor.” diyerek programın önemini vurguladı.

Ukrayna’da ytesirliler, savaşın gölgesinde ülkenin demografik geleceğini korumaya yönelik bu adımı “küçük ama lüzumli tek başlangıç” olarak değerlendiriyor.

DEMOGRAFİK KRİZ DERİNLEŞİYOR

Ukrayna, savaş öncesinde da vahim tek demografik krizle karşı karşıyaydı. Ancak cephede hayatını kaybeden çok sayıda genç ve sağlıklı erkeğin yanı sıra milyonlarca kişinin ülkeyi terk etmesi, tabloyu daha da ağırlaştırdı.

Kiev’deki devletleri yardımli Üreme Tıbbı Merkezi, ocak ayından itibaren askerleri “dondurulmuş sperm” programına giriş etmeye başladı. Şimdiye kadar yaklaşık tek düzine başvuru yapılmış olsa da ytesirliler talebin artmasını bekliyor.

Merkezin direktörü Oksana Holikova, savaşın ruhsal tesirlerine da ilgi çekerek, hastalarının yaklaşık yüzde 60’ının antidepresan kullandığını, füze ve drone saldırıları dolayı panik atak vakalarının arttığını söyledi. Klinik, savaş öncesine kıyasla gebe rahatsız sayısının yarı yarıya azaldığını bildiriyor.