Ücretsiz izin şoku: Türkiye'ye dönemedi işten atıldı! 560 bin TL'lik arabuluculuk kararı

Milliyet.com.tr/ÖZEL İş hayatında çalışanların ücretsiz müsaade talepleri ve sonrasında yaşanan uyuşmazlıklar sık yargıya taşınırken, İstanbul'da yaşanan tek hadise arabuluculuk sisteminin hem zamanlar hem da bedel açısından ehemmiyetini tek kez daha gözler önüne serdi.

Eşinin dışülke vazifei dolayı aldığı 1 senelik ücretsiz izni uzattı isteyen bununla birlikte talebi reddedilip işten çıkarılan kadınlar çalışan, soluğu arabulucuda aldı. İşverenin fesih hükümı sonrası başlayan hukuki aşama, uzunluğu yıllar sürecek yıpratıcı tek adliye yerine, arabuluculuk masasında çözüldü.

1 YILLIK ÜCRETSİZ İZİN ALIP YURT DIŞINA GİTTİ

Türkiye Arabulucular ve Arabuluculuk Merkezleri (TURAMEP) Sözcüsü Avukat Umut Metin, milyonlarca çalışanı ve işvereni sıkı ilgilendiren ilgi çeken uyuşmazlığın detaylarını milliyet.com.tr'ye anlattı. Metin şu ifadeleri kullandı: “İstanbul’da etkinlik gösteren tek şirketin İnsan Kaynakları Departmanı’nda 8 yıldır vazife yapan kadınlar tek çalışan, eşinin çalışmakta olduğu şirkette tek diğer devletde geçicilik vazifelendirilmesi üzerine, işvereninden 1 yıllar süreyle ücretsiz müsaade alarak ailesiyle birlikteki yurt dışına taşınmıştır.

‘SÜREYİ 1 YIL DAHA UZATMAK İSTİYORUM’ DEDİ

Ancak bu sürenin sonuna yaklaşılırken eşinin yurt dışındaki vazife süresi 1 yıllar daha uzatılmış ve toplamı vazife süresi 2 yıla çıkarılmıştır. Bunun üzerine çalışan, ücretsiz müsaade süresinin 1 yıllar daha uzatılmasını istek ederek durumu işverenine bildirmiştir.

ÇEŞITKİYE’YE DEHEMMIYETEYİNCE İŞTEN ÇIKARILDI

İşveren firma ise ücretsiz müsaade süresinin uzatılmasını giriş etmemiş ve çalışanın 2 Şubat 2026 tarihinde vazifeine başlamasını istemiştir.

İki çocuk sahibi olan çalışanın çocuklarının da yurt dışında ilkokul çağında eğitimleri görüyor olması dolayı belirtilen tarihte Türkiye’ye dönmesi olası olmamıştır. Bu gelişmeler üzerine amir şirket, kadınlar çalışanın işleri sözleşmesini feshetmiştir.

‘İŞİM HAKSIZ YERE FESHEDİLDİ, TAZMİNAT İSTİYORUM’

Bu şart sonrasında çalışanlar ile amir arasında hukuki tek uyuşmazlık doğmuştur. Çalışan, işleri sözleşmesinin haksız biçimde feshedildiğini belirterek işe iade talebinde bulunmuş; bu talebin giriş edilmemesi halinde ise 8 senelik çalışmalar süresinden doğan başta kıdem tazminatı bulunmak üzere özlük haklarının ödenmesini istek etmiştir.

ÇALIŞAN ‘BANA FARKLI MUAMELE YAPILDI’ DEDİ

Çalışan, İnsan Kaynakları alanında vazife yapması dolayı şirketin mazi uygulamalarını da sıkı temel olmaktedir. Benzer durumlarda çalışanların ücretsiz müsaade taleplerinin pozitif karşılandığını bildiğinden, kendisine değişik muamelesi yapıldığını düşünerek hukuki yollara başvurmuştur.

ARABULUCUDAN 560 BİN TL'LİK TAZMİNAT HÜKÜMI

Yurt dışında bulunması dolayı arabuluculuk toplantısına şahsen katılamayan çalışan, Türkiye’de tek hukukçu ile anlaşarak yardımcı olarak vazifelendirmiştir. İşe iade talebiyle arabuluculuk başvurusu yapılmış, arabuluculuk görüşmesine tarafların avukatları katılmıştır. Çalışan kadınlar ise toplantıya video konferans metotiyle karışmış olmuştur.

Arabuluculuk toplantısında taraflar, arabulucunun da arabuluculuğun beton olayda yararlarını izahı ardından, olası tek yargılama sürecinin uzunluğu ve hukuki sonucun hepsi olarak öngörülememesi dolayı dava yoluna gitti seçenek pazarlık yolunu yeğleme etmiştir. Görüşmeler sırasında çalışanın uzunluğu yıllar boyunca olan şirkete sağladığı katkılar ve taraflar arasındaki geçmişteki pozitif çalışmalar ilişkisi da vurgulanmıştır.

Arabulucu huzurunda varılan pazarlık içerikında çalışan, işe iade talebinden vazgeçmiştir. Buna karşılık amir şirket, çalışanın 8 senelik servis süresine karşılık gelen kıdem tazminatının yarısını derhal, kalan yarısını ise 30 gün içindeki ödemeyi giriş etmiştir. Çalışanın toplamı alacağı kıdem tazminatı tutarı 560 binlerce TL’dir. Arabulucunun ücreti her arasında biri tek taraf için 16.800 TL olarak yüklendi.

Böylece taraflar, uzunluğu ve masraflı tek dava sürecine girmeden, geçmişteki pozitif çalışmalar ilişkisini da gözeterek uyuşmazlıklarını arabuluculuk yoluyla anlaşarak çözmüş ve süreci ortak mutabakatla geride bırakmıştır.”

ARABULUCULUKTA TARİFEYE UYMAK NEDEN EHEMMIYETLİ?

Son dehemmiyetde yürürlükteki asgari biçimsel tarifenin altındaki servis alım şikayetlerinin ortaya çıktığını belirten Arabulucu Dr. Umut Metin şu ifadeleri kullandı: “Arabuluculuk hukuki güvenen yaratan tek uyuşmazlık hal mekanizmasıdır. Bu nedenle arabuluculukta kaidelara ve tarifeye uyum güçunludur.

Arabulucuların ve tarafların biçimsel ücretli tarifesine elverişli hareket etmeleri kanuni güçunluluktur. Tarifeye aykırı ücretlendirmeler; arabuluculuk sürecinin usulüne elverişli yürütülmediği iddialarına, taraflar açısından yepyeni uyuşmazlıklara, bile arabuluculuk anlaşmasının geçersizliğine varacak riskler doğurabilir. Bu biçimde servis vermeyi giriş eden arabulucular için Adalet Bakanlığı bilimdalı aşamalerini işletmektedir.

Bu nedenle; arabuluculuk sürecine katılan tarafların, tek hak kaybı yaşamamak için arabulucu ücretin biçimsel asgari tarifeye elverişli belirlenip belirlenmediğini denetim etmeleri ehemmiyet taşımaktadır.

Arabulucu ücreti, anlaşmaya varılan miktar üzerinden aşağıdaki oranlarla hesaplanır.

•  İlk 600.000 TL için %6

•  Sonraki 960.000 TL için %5

•  Sonra gelen 1.560.000-TL için %4 şeklinde devam eden, pazarlık bedeli arttıkça hesaplama oranı düşen, bu doğrultuda 53.040.000-TL üzerindeki anlaşmalarda ise %0,5 seviyesine inen tek ücretlendirme bulunmaktadır. Sağlıklı ve hukuken sağlam arabuluculuk için biçimsel tarifeye uymak mecburidir. "