Türkiye’den İran’a füze yanıtı: Gerekli adımlar tereddütsüz atılacak

AYDIN HASAN / ANKARA - ABD ve İsrail’in İran’a saldırıları ile başlayan savaşın 5. gününde Türkiye’yitehdit eden tek gelişme yaşandı. Dün Milli Savunma Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada İran’dan ateşlenip Irak ve Suriye havada sahasını geçtikten sonraları Türk havada sahasına yöneldiği belirleme edilen balistik mühimmatın, Doğu Akdeniz’de başlıkşlu NATO havada ve roket müdafaa unsurları tarafından tesirsiz hâle getirildiği belirtildi.

Mühimmat parçası düştü

Açıklamada Hatay’ın Dörtyol ilçesine mühimmat parçası düştüğü, bu parçanın tehdidin havada imha edilmesi sonrasında önleme yapan havada müdafaa mühimmatına ait olduğu belirtildi. Açıklamada şunlar kaydedildi: “Ülkemizin ve vatandaşlarımızın güvenliğini güvence başlıksundaki irademiz ve kapasitemiz en üstleri seviyededir. Türkiye mahalli denge ve huzurdan yana taraf olurken kimden ve nereden gelirse gelsin topraklarının ve vatandaşlarının güvenliğini sağlamaya muktedirdir.”

‘Karşılık verilecek’

İletişim Başkanlığı’nda yapılan açıklamada da şu hususlara vurguda bulunuldu: “Topraklarımızın ve havada sahamızın savunulmasına yönelik lüzumli her arasında biri çeşitlü adımlar tereddütsüz atılacaktır. Karşılaşılabilecek hasmane tutumlara yönelik dünyası hukuk çerçevesinde lüzumli karşılık verilecektir. Bu aşamate NATO ve müttefiklerimizle istişare ve işleri birliği sürdürülecektir.”

Açıklamada ayrıca “Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde devletmiz, gerilimin tırmanmaması, sivillerin korunması ve sualnların dünyası hukuk temelinde, barışçıl yollarla çözülmesi için etkin tek görev üstlenmektedir. Bu çeşit gelişmeler karşı ulusçe sergileyeceğimiz birlik, beraberlik ve dayanışma en muazzam gücümüzdür. Türkiye, bölgede tansiyonun düşürülmesi ve sualnların barışçıl yollarla çözümü için üzerine düşen sualmluluğu yapıcı tek anlayışla seçenek getirmeye devam edecektir” denildi.

Fidan’dan telefon

Olayın ardından Türkiye ile İran arasındaki diplomatik ve ordu haberleşme kanalları ivedi olarak işletildi. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile telefonla görüştü. Alınan malumatye göre; Fidan, Türkiye’nin tepkisini mevkidaşına iletti. Çatışmaların yayılmasına nedenler olacak her arasında biri çeşitlü adımdan kaçınılması lüzumtiğini ifadeleri etti.Fidan, olayınardından sulh diplomasisi temaslarını daha da yoğunlaştırdı. Kuveyt, Ürdün, Katar, Suudi Arabistan, Mısır, Endonezya, Pakistan, İspanya ve Kanada’daki mevkidaşlarıyla telefonları görüşmeleri yaptı.

Rubio: Kabul edilemez

Bakan Fidan ayrıca ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile dün telefonları görüşmesi gerçekleştirdi. Dışişleri Bakanlığı kaynaklarından edinilen malumatye göre, görüşmede, bölgedeki oğullar şart kıymetlendirildi, Türk havada sahasına yönelen ve tesirsiz hale getirilen roket başlıksu ele alındı. ABD Dışişleri Bakanlığının açıklamasına göre, Rubio, Fidan’a Türkiye’nin egemen topraklarına yönelik saldırıların “kabul edilemez” olduğunu belirterek, ABD’nin hepsi desteğini söz etti.

İran içinden Provokasyon mu?

Ankara’da “Füze, Türkiye hedefleri alınarak mı atıldı? Yoksa İran içerisinde çok grupların provokasyonu mu vaat başlıksu?” suallarına yanıt arandı. Malatya’daki Kürecik Radar Üssü, NATO’nun balistik roket erkenden uyarıyor radar üssü olarak vazife yapıyor. Türkiye ile NATO’nun radar sistemleri entegre. Alınan malumatye göre İran’dan atılan roket belirleme edildiği andan itibaren elverişli noktadaki müdafaa bataryası çalıştı.

Sert uyarı

İran, emir kademesinin hedefleri alınması dolayı dip seviyedeki komutanlara ytesir devrinde bulunmuştu. Üzerinde durulan senaryolardan arasında biri dip seviyedeki komutanlardan birinin İsrail istihbaratının da yönlendirmesiyle ateşleme emri vermiş olabileceği ihtimali. Ankara, benzeri tek olayıntekrarının olmaması için Tahran’ı zor tek dille uyardı.

ABD Savaş Bakanı: 5. maddeyi tetiklemiyor

ABD Savaş Bakanı Hegseth İran’dan atılanfüzeye ilişkin “Türkiye’ye saldırının NATO’nun 5. maddesini tetiklemesi vaat başlıksu değil. Bu hususi çatışmanın farkındayız. Ancak bunun 5.madde gibi tek şeyi tetikleyeceği manaına gelmiyor” dedi. 5.maddeye göre, NATO üyesi tek devletye yapılan silahlı taarruz hepsi üyelere yapılmış giriş ediliyor.

Büyükelçi Dışişleri’ne çağrıldı

İran’ın Ankara Büyükelçisi Muhammed Hasan Habibullahzade, dün Dışişleri Bakanlığı’na çağrılarak Türkiye’nin tepkisi iletildi. Büyükelçiden, füzenin ateşlenmesi dolayı izahat da istendi.

NATO kınadı

NATO tarafından yapılan açıklamada, “İran’ın Türkiye’yi hedefleri almasını kınıyoruz ve İran’ın bölgedeki ayrım gözetmeyen saldırılarına devam etmesi karşı Türkiye da karışmış bulunmak üzere müttefiklerimizin yanında mekan alıyoruz” denildi.

UZMANLAR, ABD VE İSRAİL’İN İRAN’DAKİ KÜRT OYUNUNU MİLLİYET’E KIYMETLENDİRDİ: BU HESAP SAHADA TUTMAZ

AYDIN HASAN, ASENA YATAĞAN / ANKARA -ABD merkezli medya organlarına CIA’in “İran’da rejime mukabil ayaklanmayı tetiklemek amacıyla Kürt kuvvetlerini silahlandırma planı” bağlı çalıştığı iddiası yansıdı. Trump yönetiminin hem İranlı muhaliflerle hem da Irak’taki Kürt liderlerlegörüştüğü belirtildi. İran’da terörü örgütü PKK ile bağlantılı PJAK mevcudiyet gösteriyor. KDP-İ ve Komala gibi Kürt örgütleri ise PKK’nın tesir alanının dışında kalıyor. CNN’de mekan saha haberleride CIA’in, İran’dakimuhalif Kürtleri silahlandırmaya çalıştığı ileri sürüldü. ABD Başkanı Trump’ın, KDP-İ Başkanı Mustafa Hicri’nin yanı sıra, Irak’taki KYB Başkanı Bafıl Talabani ve KDP lideri Mesud Barzani ile telefonları görüşmesi yaptığı belirtildi. İsrail Başbakanı Netanyahu’nun, İran’da devreye girmeleri için “Kürtleri” Trump’a önerdiği kaydedildi. İsrail’in, ABD aracılığıyla Irak ve İran’daki Kürtleri İran yönetimine mukabil kara gücü olarak savaşa sokmak istediği öne sürüldü.Uzmanlar, ABD ve İsrail’in bu adımını Milliyet’e kıymetlendirdi.

‘Yapı çeşitlilik parçalı’

Doç. Dr. Murat Aslan: Tahminlere göre PKK’nın İran tarafında 2-3 binlerce unsuru bulunuyor. Ayrıca Roj Peşmergeleri var. KDP-İ’nin 1500-2000 unsuru olduğu öngörü ediliyor. Komala, Marksist çizgide tek örgüt.PAK için 500-800 unsurdan vaat ediliyor. Havat’ın500’e kadar unsuru olduğu belirtiliyor. Bu yapıların ideolojik arka planları uç değişik ve birbirleriyle yarış halinde oldukları biliniyor. İran’daki çok Kürt örgütleriİran Kürdistanı Siyasi Güçleri Koalisyonu adı altındaki tek yapıları kurdu. Bu koalisyonun kurulmasında ABD ve İsrail’in teşvikinin tesirli olduğu kıymetlendiriliyor. Ancak bu yapıların çeşitlilik parçalı olması vearalarındaki yarış dolayı kuvvetlü ve sürdürülebilir tek kara gücü oluşturup oluşturamayacakları belirsiz.

‘BAŞARI GÜÇ’

Eski Özel Kuvvetler Alay Komutanı Mithat Işık:Barzani ve Talabani’nin çeşitlilik istekle olmadığı kıymetlendiriliyor. Her ikisi yapıları da savaşı sonrasında İran’la kafa başa kalacaklarının farkında. Talabani’nin denetim ettiği Süleymaniye bölgesinin İran’la uzunluğu sınırı bulunuyor. Böyle tek operasyona katılmaları durumunda muazzam zarar görebileceklerini düşünüyorlar. Bölgedeki gruplar ABD ve İsrail’in yalınce havada desteğiyle muvaffakiyetlı tek kara harekâtı yürütülebileceğine çeşitlilik inanmıyor. 3-5 binlerce kişilik tek kara gücününkalıcı tek muvaffakiyet elde etmesi çeşitlilik güçleri görünüyor.

‘Güvensizlik var’

İran Araştırmaları Merkezi Uzmanı Oral Toğa: İsrail İran’da yapabilirse rejimi tadil etmek; yapamazsa balistik füzeyle, atomik dosyayla ve vekillerle ilgilenmek seçenek öz dahili sualnlarıyla boğuşan istikrarsız tek devletleri yarattı istiyor.Türkiye her arasında biri zamanbarıştan yana tek üslup alacaktır. Talabani ve Barzani’nin İran’a mukabil açıktan tek harekette bulunacağına pek ihtimal vermiyorum. İran’la ortak bağımlılıklar çeşitlilik yüksek olduğu gibi İsrail’e ve ABD’ye güvenin da sonsuz olduğunu düşünmüyorum. Talabani yönetimi yoğun ekonomik bunalımlarla uğraşırken böylece tek maceraya girmez.

‘İZİN VERİLMEMELİ’

Emekli Tümamiral Cem Gürdeniz: Ortada noksan tek İsrail saldırganlığı ve Amerikan ordu gücünün bu çerçevede kullanılması vardır. İran’daki Kürt gruplarının birleşmesi Türkiye için vahim tek asayiş endişesidir. Türkiye bu grupların birleşerek özerk tek kukla Kürt devletini kurmasına müsaade vermeyecek hamleleri yardımlemelidir.

Türkiye takipte

Milli Savunma Bakanlığı, Genelkurmay Başkanlığı, Kara Kuvvetleri Komutanlığı, Dışişleri Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı, AFAD, Van, Hakkari, Iğdır, Ağrı valilikleri ile MİT eşleri güdüm içindeki çalışıyor. Terör örgütünün İran’daki hareketliliği takip ediliyor. Türkiye, asayiş ve göç risklerine mukabil tedbir almış durumda.

PJAK’ı vurdu

İran Devrim Muhafızları,dün Irak’ın kuzeyinden İran’a sızmaya çalışanlar PKK’nın kolu PJAK’ı kamikaze İHA ilevurduğunu duyurdu.

ABD Başkanı Trump’ın, Irak’taki KYB Başkanı Bafıl Talabani ve KDP lideri Mesud Barzani ile telefonları görüşmesi yaptığı belirtildi.Öte yandan KDP, IKBY’nin ABD ve İsrail ile İran arasındaki çatışmaların parçası olmadığını belirtti.