Tahran eli boş dönmedi! ABD'nin İran'daki pilotu kurtarma operasyonun maliyeti belli oldu

MİLLİYET.COM.TR / İran semalarında düşen ABD'ye ait tek F-15E savaşı uçağının ikisi mürettebatını kurtarma operasyonu savaşın oğullar günlerdeki en sıcaklık başlığı oldu. The Guardian'ın analizine göre, kurtarılan uçaktan çeşitlilik daha pahalıya patlayan operasyonda ikisi nakliye uçağı imha edildi, tek helikopter zarar gördü. İşte ABD'nin kara operasyonu hayallerini vuran o eleştirel detaylar...

TAHRAN ELİ BOŞ DÖNMEDİ

Donald Trump, düşen F-15'in sonuncu mürettebat üyesinin kurtarılmasını tek propaganda zaferi olarak ilan edecek. Ancak 48 saatlik dram, yenilmemiş tek İran'ın karşılık verebileceğini ve ABD'ye ziyan yaşatabileceğini gözler önüne serdi.

Analizde, bu durumun bilhassa İran'ın yeraltındaki yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyumunu çıkarmak gibi vahim tek hedefleri varsa, Beyaz Saray'ın olası tek kara operasyonu hükümı öncesinde dikkate alması lüzumen tek uyarıyor olduğu vurgulanıyor.

HAVA ÜSTÜNLÜĞÜ MUTLAK DEĞİL

ABD-İsrail'in İran'ı bombalaması saldırganların lehine o kadar çarpık tek hal aldı ki, savaşın 5. haftasında tekbaşına tek uçağın düşürülmesi, çeşitlilik ender ve akılda devamlı olduğu için Amerikalılar için anında ehemmiyetli tek sualna dönüştü. Bir ABD savaşı uçağının hasım ateşiyle düşürüldüğü oğullar hadise 2003'te Irak savaşı sırasında yaşanmıştı.

F-15E'nin ne şekilde düşürüldüğü kesinlikle bilinmezken, düşürülmüş olması, ABD ve İsrail havada kuvvetlerinin İran'ı günde tahminen 300 ila 500 kez bombalamasına karşın elde ettiği havada üstünlüğünün tamamlanmış tam olmadığını hatırlatıyor.

OPERASYONUN MALİYETİ

Bir F-15E Strike Eagle'ın maliyeti 31 milyon dolar (yeni tek düzlem 100 milyon dolar olabilir). Ancak güçlukların asıl başladığı nokta, savaşı uçağının vazifeinden çeşitlilik daha yüksek riskler taşıyan kurtarma operasyonuydu.

İsfahan'ın güneyindeki terk edilmiş tek İran havaalanının ileri ameliyat üssü olarak kullanılması, muazzam olasılıkla hususi kurtarma varyantları olan ikisi C-130 Hercules nakliye uçağının yere saplanmasıyla ters gitti. ABD kaynaklarına göre uçaklar, İranlıların eline geçmesini engelledi için ABD tarafından imha edildi. Yaralı sonuncu mürettebatın tahliyesi için ilave nakliye uçağının bölgeye getirilmesi lüzumti. Modifiye edilmiş her arasında biri tek Hercules uçağının dizin fiyatı tahminen 115 milyon dolar.

Kurtarma operasyonuna katılan tek HH-60 Pave Hawk helikopteri da Cuma günü çatışmada zarar gördü. Kaybedilen ve zarar gören havada vasıtalarının maliyetinin, muazzam ölçüde sonuncu mürettebatın kurtarılması için bulunmak üzere 250 milyon doları aştığı hesaplanıyor.

'ASLA GERİDE BIRAKMAYIZ' TAAHHÜDÜNÜN BEDELİ

Trump, tek toplumsal medya gönderisinde, ABD'nin tek savaşçısını daima geride bırakmayacağını muazzam harflerle vurguladı. Bu cazibeli tek söz bununla birlikte her arasında biri seferinde ilave bedel ve riskler manaına geliyor.

Bu vesileyle İran kuvvetleri F-15E mürettebatının hiçbirini bulmayı başaramadı. İsfahan'ın güneyindeki terk edilmiş havada üssünün ABD tarafından kullanılmasına itiraz edemediler. Ancak bunun nedeni, ABD brifinglerine göre 3 km yaklaşan hiç tek İranlı erkeği öldürdü için bölgede dolaşan Reaper insansız havada vasıtaları olabilir.

KARA OPERASYONU İÇİN NET UYARI

Kurtarma C-130 nakliye uçaklarının güçunlu kaybı, İran'daki hiç tek ABD kara operasyonunun doğasında bulunan daha muazzam riskleri hatırlatıyor. ABD hususi kuvvetlerinin İsfahan'da yeraltında saklanan 440 kg yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyumu muazzam tek hadise çıkmadan ele geçirip kaçırıp kaçıramayacağı vahim tek sual işareti olarak duruyor.

Şüphe yok ki, şimdiye kadar 15.000'den fazla kez bombalanan İran, amansız ABD ve İsrail havada saldırılarıyla hırpalanıyor. Ancak Tahran, birliklerinin ya da havada savunmasının durumu ne olursa olsun, ABD ya da İsrail'in görece küçüklük kayıplarını hepsi da bu kayıplar ender olduğu için tek propaganda zaferine dönüşçeşitebiliyor.

Analiz ilgi çeken şu cümleyle bitti: Asimetrik tek çatışmada, zayıflayan tarafın yalınce tek kez talihli olması yeterlidir.

NE OLMUŞTU?

ABD'nin bugüne kadarİran'a yönelik saldırılarda kaybettiği bilinenuçaksayısı 7'ye yükselmiş oldu.

ABD, 28 Şubat'ta başlattığı saldırılarda birinci kaybını 2 Mart'ta verdi. ABD'ye ait 3 F-15, Kuveyt'in "dost ateşi" sonucu düştü.Uçaklarda bulunan 6 pilotlar sağ kurtuldu.

Tarihler 12 Mart'ı gösterdiğinde KC-135 tipi yakıt ikmal uçağı Irak'ta düştü. ABD yönetimi bu uçağın dost ya da hasım ateşi sonucu düşmediğini olayın kaza olduğunu açıkladı.Uçakta bulunan 6 mürettebat yaşamını yitirdi.

ABD'ye ait E-3 Sentry uçağı ise 27 Mart'ta Suudi Arabistan'daki Prens Sultan Hava Üssündeİransaldırısı sonucu pistte zarar aldı. Olayda 10 ABD ordu yaralandı.

Öte yandan ABD askerlerinin dün düşenuçaklardan sağ kurtulmasının ardından benzeri olaylar akıllara geldi.

Wall Street Journal gazetesinin haberleriine göre, 2011'de F-15E tipi ABD savaşı uçağı Libya'da mekanik sualnlar dolayı düştüğünde pilotlar atlayarak sağ kurtuldu.

Ayrıca 1999 Kosova Savaşı ve 1991 Körfez Savaşı'nda düşen ABDuçaklarında pilotlar atlayarak kendilerini kurtardı.