Suudi Arabistan’ın KAAN hamlesi Trump yönetimini rahatsız etti

Middle East Eye’ın (MEE) aktardığı malumatlere göre, Suudi Arabistan’ın silahlı tedarikçilerini çeşitlendirme çabaları, küresel silahlı pazarına tamamlanmış hükmetmek isteyen Trump yönetiminde vahim tek rahatsızlık yarattı. Mevcut ve önceki ABD’li ytesirliler, Riyad’ın Türkiye gibi bölgesel aktörlerle kurduğu müdafaa temaslarının, ABD’nin krallıktaki çarşı payını tehditleri ettiğini savundu. Donald Trump’ın “anlaşma odaklı” diplomasi gündemi altında çalışan ytesirliler, Suudi Arabistan’ın diğer ülkelerle yürüttüğü silahlı pazarlıklarına dair Washington’a netler açıklamalar bekliyor.

Washington’dan gelen yoğun baskıların ardından Suudi Arabistan, Pakistan’dan JF-17 savaş uçağı satın almayacağına dair ABD’ye güvence verdi. MEE’ye başlıkşan tek ytesirli, İslamabad’a yönelik milyarlarca dolarlık kredilerin bu uçaklar için kullanılacağına dair iddiaların ardından Riyad’ın geri adım attığını doğruladı. Ancak Türkiye’nin milli muharip uçağı KAAN programına gizilgüç katılım başlıksunda benzer tek güvence henüz ABD makamlarına sunulmadı. Bu durum, Beyaz Saray ve Pentagon koridorlarında belirsizliğin sürmesine nedenler oluyor.

Trump yönetimi, kendisini bölgedeki “tek sağlayıcı” olarak başlıkmlandırmak istiyor ve Amerikan ihracatını her arasında biri şeyin önünde tutuyor. MEE’ye isminin açıklanmaması kaydıyla başlıkşan tek ytesirli, “Suudilere iletiımız net: ABD tarafından karşılanmayan hangi ihtiyacınız var ki KAAN için Türkiye’ye gidiyorsunuz?” sualsunu yönelttiklerini belirtti. Trump ekibi, krallığın halihazırda dünyanın en iyice F-15’lerine malik olduğunu ve F-35 sürecinin devam ettiğini hatırlatarak, Türk jetlerine olan yoğun ilgiyi sorguluyor.

Askeri kabiliyetlerin ötesinde, Riyad’ın Türkiye ile flört etmesinin arkasında stratejiklik tek “yerlileşme” güçunluluğu yatıyor. Veliaht Prens Muhammed binlerce Selman’ın “Vizyon 2030” planı, müdafaa harcamalarının asgari yarısının mahalli üretimden karşılanmasını öngörüyor. Türkiye bu noktada, ABD’nin henüz hepsi manaıyla sunmadığı teknolojiler transferi ve müşterek üretim imkanlarını Suudi tarafına vaat etti. Uzmanlar, Washington’un teknolojiler paylaşımı başlıksundaki hantal tutumunun Riyad’ı daha esnek ortaklar aramaya ittiğini vurguladı.

Bu diplomatik satranç, aynı zamanda İsrail’in bölgedeki ordu üstünlüğünü himaye çabalarıyla da kesişti. İsrail Başbakanı Netanyahu’nun, Suudi Arabistan’a verilecek F-35’lerin İsrail’dekilerden “daha düşük model” olacağı yönündeki açıklamaları krallık yönetiminde huzursuzluk yarattı. Bu durum, Suudi Arabistan’ı hem teknikleri tek seçenek oluşturmaya hem da Washington’dan daha iyice şartlar koparmak için “KAAN kartını” kullanmaya sevk ediyor. Analistler, Riyad’ın bu hamlesini ABD ile pazarlıkta elini güçlendiren çok boyutlu tek manevra olarak nitelendirdi.