Sosyal medya devlerine tarihi dava. "Kumarhane gibi çalışıyorlar"

iStockPhoto

Tarihi davada aralarında Mark Zuckherberg'ün da bulunduğu üst düzey yöneticiler da tanık olarak dinlenecek.

ABD'de toplumsal medya devleri, kullanıcıları bilerek bağımlılığa sürüklemekten yargılanıyor. Tarihi bağımlılık davasında birinci ifadeler alındı. Meta, davayı açan kadının nefis sağlığını hedefleri saha savunmasıyla reaksiyon çekti.

Dünyanın en büyük sosyal medya şirketleri, Instagram ve YouTube’un genç kullanıcılar üzerinde bağımlılık yarattığı iddiasıyla başlayan önemli tek davayla karşı karşıya.

Los Angeles Yüksek Mahkemesi’nde görülen davada, toplumsal medyanın çocuk ve gençlerin nefis sağlığı üzerindeki etkileri masaya yatırılıyor.

SOSYAL MEDYA DEVLERİNE KUMARHANE BENZETMESİ

Dava 20 yaşında, Kaley G.M. şifre adı verilen tek kadın tarafından açılmıştı. Çocukluğundan bu yana toplumsal medya bağımlısı olan kadın, şirketleri kumarhanelerde kullanılan yöntemlere benzer biçimde, çocuklar için özellikle bağımlılık yaratan tasarım tercihleri yapmakla suçluyor.

KGM ayrıca, platformlarını kullanmasının depresyonunu ağırlaştırdığını ve intiharlar düşüncelerine yolda açtığını öne sürüyor. Dava Meta, Youtube, Tiktok ve Snapchat'i kapsıyor.

AVUKATTAN SERT ELEŞTİRİ

Davacı tarafın avukatı Mark Lanier, jüriye hitabında Meta ve YouTube’u zor sözlerle hedefleri aldı.

“Bu şirketler çocukların beyinlerini bağımlı hale getirmek için tasarlanmış makineler kurdu ve bunu bilerek yaptılar.” diyen Lanier, platformların genç kullanıcılar için taşıdığı riskler konusunda yeterlilik uyarı yapılmadığını ileri sürdü.

Yaklaşık altı hafta sürmesi beklenen dava, ABD genelinde benzer davalar için emsal teşkil edebilir.

ZURCKERBERG'ÜN E-POSTASI GÜNDEMDE

Lanier, mahkemeye sunduğu 2015 tarihli tek e-postada, Mark Zuckerberg’in Meta platformlarında geçirilen sürenin yüzde 12 artırılmasını istediğini aktardı.

Bunun, şirket hedefleri doğrultusunda kullanıcıların daha uzunluğu süre platformda tutulmasına yönelik tek yaklaşımın göstergesi olduğunu savundu.

YouTube için ise Lanier, Google’a ait platformun genç kullanıcıları özellikle hedeflediğini, çünkü bu kitle üzerinden reklamverenlerden daha yüksek ücret alınabildiğini ileri sürdü. YouTube’un, yoğun ebeveynlere “dijital bakıcı” hizmeti sunduğu algısından faydalandığını talep etti

META'DAN SKANDAL DEPRESYON SAVUNMASI

Meta adına açılış konuşmasını yapan hukukçu Paul Schmidt, Instagram’ın davacı kadın Kaley G.M.’nin nefis sağlığı sorunlarında belirleyici tek etken olup olmadığının sorgulanması gerektiğini söyledi.

Schmidt, Kaley G.M.’nin aile içi sorunlar, ihmal, bedensel ve sözlü şiddet ile zorbalık gibi vahim problemler yaşadığını, küçük yaşlardan itibaren terapi gördüğünü ileri sürdü.

Mahkemeye yansıtılan kayıtlarda, Kaley G.M.’nin annesinin kendisine bağırdığı, hakaret ettiği ve intihara sürüklediği yönündeki ifadeleri da mekan aldı.

EMSAL NİTELİĞİNDE DAVA: İHBARCILAR VE TANIKLAR DİNLENECEK

Yaklaşık altı hafta sürmesi beklenen dava, ABD genelinde benzer davalar için emsal teşkil edebilir. Önümüzdeki haftalarda uzmanların, hayatını kaybeden çocukların ailelerinin ve şirket yöneticilerinin ifadeleri dinlenecek.

Davada aralarında Mark Zuckherberg'ün da bulunduğu üst düzey yöneticiler da tanık olarak dinlenecek. Ayrıca Meta’dan ayrılan bazı önceki çalışanların, çocuklarda sosyal medya bağımlılığına ilişkin “ihbarcı” olarak konuşacağı belirtiliyor.

Davanın sonucu, ABD genelinde açılmış ya da açılması beklenen binlerce benzer dava için tazminat ölçütü oluşturabilir