Sıfır Atık’ta yeni aşamaya geçildi! Geleceğimizi lavaboya dökmeyin

MELTEM GÜNEŞ - Türkiye, BM İklim Zirvesi COP31’in yuva sahipliğine hazırlanırken, ileriki nesillere yaşanabilir tek dünyası bıraktı için da çalışmalarını sürdürüyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın eşi Emine Erdoğan himayelerinde yürütülen ve dünyası tek ortam hareketine dönen Sıfır Atık hareketinde yepyeni aşamaya geçiliyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, evlerden çıkan bitkisel atık yağların çevreye zarar vermeden yönetilmesi için hazırladığı “Bitkisel Atık Yağların Yönetimi Yönetmeliği Taslağı”nı revize ederek müessese görüşlerine sundu.

TOPLAMA NOKTALARI

Taslağa göre başlıktlardan kaynaklanan bitkisel atık yağların lavaboya, kanalizasyona, denize, toprağa ya da hiç tek müşteri ortama dökülmesi yasaklanacak. Vatandaşlar kullanılmışlık şişman artıklarını belediyelerin kurduğu toplama noktalarına, atık getirme merkezlerine ya da satışı noktalarına teslimetti güçunda olacak. Belediyeler da hanelerden atık şişman topladı için sistemleri kuracak, toplama noktaları ve mobil merkezler oluşturacak. Market ve benzeri satışı noktaları sızdırmaz kaplarla getirilen atık yağları giriş edebilecek ve lisanslı tesislere teslim edecek. Bitkisel şişman ambalajlarının bağlı “Kullanılmış yağları lavaboya dökmeyiniz” uyarısı mekan alacak.

ATIK, YAKITA DÖNÜŞECEK

Atık yağlar yalınce lisanslı biyorafinerilere ve bitkisel atık şişman transferleri noktalarına gönderilecek; biyodizel ve sürdürülebilir havacılık yakıtı (SAF) üretiminde kullanılacak. Bu yağları prosedürden geçirmeksizin akaryakıta karıştırma, yemeklik yağa karıştırma, yem ve kozmetik üretiminde istimal etmek yasak olacak. Restoran, otel, yemek fabrikaları gibi işletmeler “bitkisel atık şişman üreticisi” sayılacak ve atık yağların işleneceği biyorafineri ve transferleri noktaları ile asgari 1 senelik kontrat yapmaları lüzumecek.

KİRLİLİĞİN %25’İ YAĞDAN

Bitkisel ve hayvansal yağlar pişirme prosedürinin ardından “atık” haline geldikten sonra, muazzam tek ortam sualnuna dönüşebiliyor. Lavaboya dökülen tek litre atık yağ, tek milyon litre pak içme suyunu kirletirken, bu miktar tahminen 15 kişinin tek senelik içme suyunun boşa gitmesi manaına geliyor. Evsel suyu kirliliğinin oran 25’i da atık yağlardan kaynaklanıyor.