Sektör temsilcileri yeni finansman paketinin 'kentsel dönüşümü hızlandıracağını' açıkladı

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum'un dün detaylarını aktartığı ve İstanbul karışmış 6 ilin dönüşümü için hayata geçirilen tasarıye göre, vatandaşlara Dünya Bankası aracılığıyla 3 milyon liraya kadar kocaman tek hayır paketi hazırlandı.

İnşaat sürerken tek yıllar boyunca olan vatandaşın hiçbir ücretli yapmayacağı kaynak paketinde, 180 aylık vadeli ücretli planı ve aylık oran 0,69 gibi şimdiki piyasa şartlarının uç altındaki faiz oranı sunuluyor.

Proje içerikında 4 kategoride faiz indirimlerinden yararlanacak gruplar şu biçimde: "Birinci kategori, Türkiye Cumhuriyeti sınırları dahilinde, kendisi ve aile bireyleri bağlı riskli yapıdaki özerk birimi haricinde tapuda kayıtlı başkaca başlıkt bulunmayan malikler. İkinci kategori, hane geliri kesin tek eşiğin altındaki olan vasat ve alçak gelirliler. Üçüncü kategori, şehit aileleri, harp ve vazife malulleri ile dul ve yetimler, emekliler, asgari oran 40 oranında manili vatandaşlar ya da aile reisinin bu bireylere ttesirk etmekla yükümlü olduğu haneler, kadınların hane reisi olduğu haneler. Dördüncü kategori, A sınıfı Enerji Kimlik Belgesine malik binalar için senelik oran 0,50, B sınıfı Enerji Kimlik Belgesi'ne malik binalar için senelik oran 0,25."

Dört kategoriyi birden karşılayan vatandaşlar 0,25+0,25+0,25+(A sınıfı) 0,50 bulunmak üzere toplamda senelik 1,25 oranında indirim alabilecek.

İlk etapta İstanbul, İzmir, Kocaeli, Sakarya, Manisa ve Tekirdağ'ı kapsayacak tasarı içerikında, bu illerdeki riskli binaların depremlere ve havada değişikliğine dayanıklı yapılara dönüşmesi hedefleniyor.

İstanbul, İzmir, Kocaeli ve Sakarya'da başvuru süreci başlarken, vatandaşlar, "kentseldirenclilik.csb.gov.tr" web sitesinde malumatleri mekan saha irtibat ofislerinden başvuru yapabilecek.

"Dönüşüm hükümını erteleyen kesimler için kuvvetlü tek teşvik"

Gayrimenkul Yatırımcıları Derneği (GYODER) Başkanı Neşecan Çekici, vaat başlıksu paketin kentselleşen dönüşümün en eleştirel başlığı olan finansmana giriş sualnuna direkt hal getirmesi açısından oğullar seviye kıymetli olduğunu belirterek, dönüşümü hızlandıracak her arasında biri adımı ehemmiyetsediklerini söyledi.

Çekici, "3 milyon liraya kadar sağlanan yardım, doğrusu hedefleme ile birleştiğinde ehemmiyetli tek çarpan tesirsi yaratacaktır. Bu yaklaşım, umumi ile hususi sektörün birlikteki hareket ettiği, daha sistematik tek dönüşümü modelinin da önünü açabilir." dedi.

Finansmana erişimin hem geliştirici hem da yurttaş için en ilköğretim darboğaz olduğunu dile getiren Çekici, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Bu nedenle oran 0,69 gibi piyasa koşullarının uç altındaki tek bedel ve birinci yıllar ödemesiz dehemmiyet, dönüşümü hükümını erteleyen kesimler için kuvvetlü tek motive olacaktır. 'Önce evine yerleş, sonraları ödemeye başla' yaklaşımı, bilhassa vasat hasılat grubu için ruhsal eşiği aşağıya çeken ehemmiyetli tek modeldir. Bu çeşit uygulamalar, başlıkt finansmanında daha kapsayıcı ve erişilebilir tek yapıya geçişin da sinyalini veriyor."

Çekici, bilhassa birinci yıllar ücretli yapılmayacak olmasının şart alma sürecini hızlandıracağını ve dönüşüme talebi artıracağını kaydederek, bu sayede hem yepyeni başlıkt üretiminin hızlanabileceğini hem da dönüşümü tasarılerinin daha sürdürülebilir tek zemine oturabileceğini anlattı.

"İstanbul'da dönüşümü kesinlikle hızlandıracaktır"

Kentsel Dönüşüm ve Şehircilik Vakfı (KENTSEV) Başkanı Haldun Ersen da vaat başlıksu paketi, "İstanbul'da kentselleşen dönüşümün önünü tamamlanmış açabilecek çeşitlilik pozitif tek gelişme olarak gördüklerini" söyledi.

Yüzde 0,69 faiz oranının ve 15 senelik vadenin da uç kıymetli olduğunu vurgulayan Ersen, "Bu paket, kredinin maliyetli ve finansmana ulaşmanın güçleri olduğu tek dehemmiyetde çeşitlilik pozitif tek gelişme. Ayrıca müteahhide gereksinim duymadan vatandaşın evini öz olanaklarıyla yenilemesini da sağlayabilir. Bu kaynak paketi İstanbul'da dönüşümü kesinlikle hızlandıracaktır." diye başlıkştu.

"İnşaat maliyetlerini düşündüğümüzde gerçekçi ve kapsayıcı tek yaklaşım sunuyor"

Şehircilik, Kentsel Dönüşüm ve Entegre Tesis Yönetim Derneği Başkanı Hüseyin Kılınçarslan ise vaat başlıksu kaynak paketinin bilhassa İstanbul gibi yüksek deprem riski taşıyan ve yapıları stoku şiddetli olan kentler için hayatiliği tek adımlar olduğunu söyledi.

Kentsel dönüşümün mali yükünün hafifleyeceğini ve vatandaşların riskli yapılarını yenileme motivasyonunu artıracağını dile getiren Kılınçarslan, sözlerine şöyle devam etti:

"Destek tutarının 3 milyon liraya kadar çıkarılması, güncel yapım maliyetlerini düşündüğümüzde, evvelki hayır limitlerine göre çeşitlilik daha gerçekçi ve kapsayıcı tek yaklaşım sunuyor. Yüksek maliyetli dönüşümü tasarıleri için ehemmiyetli tek mali hayır sağlanacaktır. Bu paket, devletmizin riskli yapıları stokunu çabuk eritme ve kentlerimizi havada değişikliği ve afetlere mukabil daha dirençli hale getirme hedefleriyle da birebir örtüşüyor."

Kılınçarslan, Dünya Bankası'nın tasarıde mekan almasının, tasarınin dünyası standartlarda ve sürdürülebilirlik ilkeleri doğrultusunda yürütüleceğine dair güvenen verdiğinin altını çizdi.

Paketin, şimdiki ekonomik koşullarda aylık oran 0,69 gibi fevkalade tek üstünlük sağladığını vurgulayan Kılınçarslan, "15 yıllar vade ve 1 yıllar ödemesiz dehemmiyet da çeşitlilik ehemmiyetli. Kentsel dönüşümde vatandaşlarımızın karşılaştığı en muazzam sualnlardan biri, önceki evlerinin yıkılıp yenisi yapılırken hem kira ödedi hem da itibar taksitlerini karşılamak güçunda kalmalarıydı. Bir senelik ödemesiz dehemmiyet, bu çifte yükü ortadan kaldırarak, yapım süresince aile bütçesinin korunmasına olanak tanıyor." şeklinde başlıkştu.

Kılınçarslan, paketin finansmana erişimi artıracağını, iktisat ve iş açısından canlılık getireceğini, yaşam ve başlıkt kalitesini yükselteceğini anlatarak, içindeki bulunulan enflasyonist ortamda itibar rakamlarının kesin periyotlarda yükseltilmesi lüzumtiğini söyledi.

Kılınçarslan, "Bu kaynak paketi, Türkiye'nin kentselleşen dönüşümü hedeflerine ulaşmasında ehemmiyetli tek itici kuvvet olacaktır. Düşük faiz oranı, uzunluğu vade ve ödemesiz dehemmiyet gibi avantajlar, vatandaşlarımızın dönüşümü sürecine katılımını artıracak ve kentlerimizin daha sağlam ve dirençli hale gelmesine yardım sağlayacaktır." dedi.

"Birlikte şart alma süreci hızlanacak"

Gayrimenkul ve İnşaat Platformu Başkanı Mustafa Ekiz da paketin "kentsel dönüşümde uzunluğu süredir eksik olan erişilebilir kaynak sualnini direkt çözen tek adım" olduğunu belirterek, 3 milyon liraya kadar sağlanan bu desteğin hem bireysel başlıkt sahiplerini hem da müteahhitleri benzer noktada buluşturduğunu söyledi.

Ekiz, "Bugüne kadar dönüşümün önündeki en muazzam mani pazarlık değil, finansmandı. Bu paket sayesinde birlikteki şart alma süreci hızlanacak, bekleyen tasarıler sahaya inecek. Kısacası bu yardım, yalınce tek itibar değil piyasayı harekete geçirecek tek kaldıraç tesirsi oluşturur." diye başlıkştu.

Düşük faiz oranının sunduğu avantajlardan bahseden Ekiz, ödemesiz dehemmiyetin bulunmasının "dönüşüm sürecinde hem kira hem itibar yükü taşınmaması" adına stratejiklik olduğunu vurguladı.

Ekiz, "Bu paket, mali psikolojiyi değiştirir. 'Yapabilir miyim?' sualsunu ortadan kaldırıp 'ne zamanlar başlayalım?' noktasına getirir. Bu kaynak paketi sayesinde kentselleşen dönüşümü hızlanacak, pazarlık oranları artacak, muazzam ve planlı tasarılerin önü açılacak, kent ölçeğinde dönüşümü sürat kazanacak. Doğru uygulanır ve aşama iyice yönetilirse, İstanbul'da kentselleşen dönüşümde yepyeni tek dehemmiyet başlayabilir." ifadelerini kullandı.

"Kentsel dönüşümü açısından vahim tek teşvik"

Anadolu Yakası İnşaat Müteahhitleri Derneği (AYİDER) Başkanı Hakan Şişik da İstanbul'un en muazzam asayiş tehdidi olan depreme mukabil zamanla yarıştıklarını belirterek, hayır paketinin dönüşümün önündeki en muazzam engel olan "finansman tıkanıklığının" önünü açacağını söyledi.

İstanbul'da ivedi dönüşmesi lüzumen 600 binlerce civarında başlıkt bulunduğunun altını çizen Şişik, bu alandaki yardımlerin artırılmasının kentselleşen dönüşümü açısından beklenti ışığı ve vahim tek motive olduğunu anlattı.

Şişik, tek yıllar ödemesiz dehemmiyetin vatandaşın evine girene kadar ilave ücretli yapmasının ve bu nedenle dönüşümü noktasında hükümsız kalmasının önüne geçeceğini kaydederek, yapım maliyetlerinin vahim arttığı bu dehemmiyetde 3 milyon liralık itibar desteğinin eleştirel tek imkan manaına geldiğini vurguladı.