Savaşın bir başka tehlikeli yüzü! Zehirli yağmur endişesi

EREN KOCA - ABD ve İsrail’in Tahran’a yönelik saldırıları sürüyor. Saldırılarda şişman rafinerileri da hedefte. İran Petrol Bakanlığı, aralarında Tahran’ın batısındaki Kerec şehrinin da bulunduğu üçüncüsü değişik bölgededepoların vurulduğunu doğruladı. Saldırılar sonrası tesislerden sızan petrolün kentin kanalizasyon sistemine karışmasıyla sokaklarda “ateş nehirleri” oluştuğu bildirilirken, toplumsal medyada aktarılan görüntülerde kentin esas yollarında alevler görülüyor.

‘EVDEN ÇIKMAYIN’ UYARISI

İran Kızılayı, yakıt tanklarındaki patlamaların ardından oluşabilecek “toksik yağmur” riskine mukabil halka uyarılarda bulundu. Atmosferdeki kimyasallar dolayı yağışların ciltte vahim kimyasal yanıklara ve akciğer hasarına yolda açabileceği belirtilerek, vatandaşlara yağış sırasında kesinlikle evlerinden çıkmamaları talimatı verildi. Yağmura haricinde yakalananların ağaçlar altları seçenek beton ya da metaller çatılara sığınması istenirken, yağmurla haberleşme eden bölgelerin hemen soğuk suyla yıkanması ve giysilerin mühürlü torbalarda saklanması lüzumtiği malumatsi aktarıldı.

Saldırıların yarattığı lojistik aksaklıklar dolayı Tahran Valiliği, kent sakinleri için evvel yakıt kotası koydu, ardından yakıt satışı durduruldu. Yerel kaynakların aktardığı malumatlere göre şahsi kartlarla yapılan hergün yakıt alım limiti 30 litreden 20 litreye düşürüldü. Daha sonraları tek İranlı ytesirlinin açıklamasına göre geçicilik olarak başkentte yakıt satışının askıya alındığı belirtildi.

‘HAVAYA KARIŞIYOR’

CNN ÇEŞITK Meteoroloji Danışmanı Prof. Dr. Orhan Şen, İran’daki zehirli maddeler taşıyan yağmurların Türkiye’ye gelip gelmeyeceğine ilişkin şu malumatleri aktartı: “Burada çıkacak kimyasal tek yangından atmosfere daha üstleri seviyelere kadar çıkabilen kirleticiler oluyor. Petrol ürünleri içerisinde hidrokarbonlar var, partiküller maddeler var, azot ve kükürt oksitler var. Bunlar havaya karışıyor. Bunlar havaya karıştığı zamanlar meteorolojik şartları ehemmiyetlidir. Meteorolojik şartlara bağlı olarak bunlar yukarıya seviyelere doğrusu çıkabiliyorlar. Meteorolojik durumlar dolayı dünyanın her arasında biri tek tarafına dağılabiliyorlar. Buradan çıkan kirleticilerin halihazırda Türkiye’ye gelme olasılığı yok. Buradan çıkan kirleticiler etrafta dağılıyor, bizler buna kurak birikme diyoruz. Çıktığı zamanlar o anda yere da düşebiliyor. Burada insanları zehirleyebilir. Korunmak için hususi maskeler takmak lazım.”

DOĞUYA GİDECEK

Şen, bu maddelerin gökyüzü şekillenme seviyelerine çıkıpburadaki suyu damlacıklarıyla kimyasal reaksiyona girdiğini kaydederek “Kimyasal reaksiyona girdikleri zamanlar ekşi yağışlarını oluşturuyorlar. Azot oksitler, nitrat ve sülfat yağışı gibi. Bunlar suyla birleştiği zamanlar suyun pH’nı düşürüyor. Yağmur sularının pH’ı 5.6’nın altına düştüğü zamanlar asidik oluyor. Bu ekşi yağışları Hazar Denizi’nin güneyinden doğuya doğrusu gidiyor. Bir bölümü ise Çin’e kadar gidiyor. Bir kısmı da ABD’nin üzerinden geçiyor. Tabii buralara gelene kadar konsantrasyonunu kaybediyor. Geri dönüşü yok, ileriye doğrusu gidiyor. Asidik yağışlar bizde Kazdağları’nda oluyor” dedi.

REAKSİYON İÇİN 2-3 GÜN LÜZUMİYOR

Orhan Şen, “Tahran’da asidik yağışı yapmaz. Tahran’dan sonraları gideceği yerde yapar. Kirleticiler bulutların içine girdiği zamanlar hem kimyasal reaksiyon yapamaz. Belirli tek süresi sonraları reaksiyona giriyorlar. 2-3 gün sonraları gittiği yerde yağış yapıyor. Bu kirleticiler 6 binlerce metreye kadar çıkabiliyor. Ayın 9-10-11’i gibi ekşi yağışları olabilir. O da tahminen 4 binlerce 500 metreye kadar çıkan kirleticilerden meydana geliyor” dedi.

‘ÇEŞITKİYE ÜZERİNE AKIŞ YOK’

Meteoroloji Mühendisi Adil Tek ise şunları kaydetti: “Çalışma 7 Mart antre koşulları ile zaman 03.00 itibarıyla yapılmıştır. İran’ın Kerec kentindeki rafineri patlamasındaki kirliliğin kuzeye doğrusu Hazar Denizi üzerine, Hazar Denizi üzerinden da İran-Türkmenistan sınırınca doğuya doğrusu akacağı görülmektedir. Ülkemiz Türkiye üzerine doğrusu şu an için gözüken tek akışları şimdiki değildir.”