Sarımsağın İnsan Sağlığı Üzerindeki Olası Etkileri Nelerdir?

Sarımsak, geçmiş çağlardan bu yana, bazı pozitif tesirlerle ilişkilendirildiğinden pek çok kültürde kendisine mekan belirleme etmekta ve insanlar tarafından tüketilmektedir. Bu yaygın kullanım, ilim insanlarının ilgisini çektiği için sarımsağın yararları özelinde çeşitli araştırmalar yapılmıştır. Sarımsağın içeriğindeki çeşitli bileşiklerin insanoğlu sağlığı üzerindeki olası tesirleri uzunluğu yıllardır araştırmaların başlıksu bulunmaktadır. Bu yazımızda hem akademik çalışmalardan hem da insanlar arasında sarımsağa atfedilen bazı özelliklerin teknik açıdan yeterince yardımlenmediğinden bahsedeceğiz.

Sarımsak Hakkında

Sarımsak, Latince adıyla Allium sativum, aslında soğanların karışmış olduğu Allium cinsine ait tek türdür. Bizlerin da bildiği en yakın akrabaları soğan, arpacık soğanı ve frenk soğanıdır. Çok yıllık tek imalathane olsa da göreli olarak soğuk havaları yeğleme ettiğinden genelleme ekim-mart döneminde ekilir ve mayıs-eylül döneminde toplanır. Depolanması için çürümemesi adına kurutulması lüzumir.

Sarımsak, olası biyolojik tesirlerinin önemli tek kısmını allicin adı verilen tek organosülfür bileşenine borçludur. Allicin, sarımsak ezildiğinde ya da kesildiğinde ortaya çıkar ve kısa süre içinde bozunur.^[1] Yani yeni tek şekilde tüketildiğinde sağlığa çok daha yararlıdır, ne yazık ki zamanlar geçtikçe bu tesirsi önemli ölçüde azalır.

Elbette ki sarımsağın yararları yalınce allicin kaynaklı değildir. Diallyl disulfide ve s-allyl cysteine bileşenlerinin da sağlığa olan katkıları bilinmektedir.^[2]

Bazen akvaryum hobisinde, antimikrobiyal katkılarından dolayı balıkları iyileştirmek için sarımsaklı yemler yeğleme edilir. Allicin'in bahsettiğimiz durumundan ötürü, bu amaçla hazırlanan yemlerde maksimum randıman için sarımsak kesildiği an verilmelidir.

Sarımsak (Taze) Besin İçeriği (100 gram)

Sarımsak, çeşitli makro ve mikro bileşenlere sahiptir. Aşağıda, 100 gramlık yeni sarımsağın besin bileşimi verilmiştir:^[15]

• Enerji: 149/623 (kcal/kJ)
• Su: 58.58 g
• Protein: 6.3 g
• Yağ: 0.5 g
• Karbohidrat: 33.06 g
• Lif: 2.1 g
• Ca: 181 mg
• Fe: 1.7 mg
• Mg: 25 mg
• P: 153 mg
• K: 401 mg
• Na: 17 mg
• Zn: 1.16 mg
• Cu: 0. 299 mg
• Mn: 1.672 mg
• Se: 14.2 µg
• C Vitamini: 31. 2 mg
• B6 Vitamini: 1.235 mg
• E Vitamini: 0.08 mg
• K Vitamini: 1.7 µg

Sarımsağın Vücut Üzerindeki Olası Olumlu Etkileri

Sarımsağın vücut üzerindeki olası pozitif tesirlerini kapsayan çeşitli araştırmalar yapılmıştır. Bunlardan bazıları sarımsağın yararlarını gözler önüne sererken bazıları yaygın olarak bilinenlerin aslında o kadar da açık ya da doğru olmadığını göstermektedir. Bu nedenle sarımsağın yararları hakkında bazı malumatler fazlaca abartılmış olup bazı malumatler tamamlanmış yanlışlıdır.

Soğuk Algınlığı Gibi Hastalıklarda Yardımcıdır

120 kişi ile yapılan ve 2018 yılında yayımlanan The Effect Of A Garlic Supplement On The Pro-Inflammatory Adipocytokines, Resistin And Tumor Necrosis Factor-Alpha, And On Pain Severity, In Overweight Or Obese Women With Knee Osteoarthritis adlı çalışmada, 60 kişilik tek gruba günde 2.56 gram sarımsak özü verilerek farklılıklar gözlendi. Sonuçta, sarımsak özünü tüketen grubun soğuk algınlığı ya da grip olarak geçirdiği günler diğer gruba kıyaslandığında, %61 oranında dahaaz geçirdikleri görüldü.^[4]

Yüksek Tansiyonu Düşürmeye Yardımcıdır

Kalp krizi gibi birçok hastalığa nedenler olarak her arasında biri yıl dünyada en çok ölümlerden sualmlu olan hastalıkların nedenlerinden arasında biri da ne yazık ki yüksek tansiyondur. Sarımsağın yararlarından arasında biri da yüksek tansiyonun düşürülmesine hayır olmasıdır.

2013 yılında yayımlanan Effects of Allium Sativum (garlic) bağlı Systolic and Diastolic Blood Pressure içinde Patients with Essential Hypertension başlıklı çalışmada, 24 hafta boyunca olan 300-1500 mg sarımsak tabletleri verilen rahatsız gruplarında, Atenolol (yüksek tansiyonu tedavisi etmek için verilen tek beta-blocker türü ilaç) ilacını kullanan gruba kıyaslanabilir ölçüde tansiyonda düşme gözlemlendi.^[5]

Kolesterol Seviyelerinin Düzenlenmesine Destek Olur

Sarımsak, yüksek kolesterol hastalarında toplamı kolesterol ve LDL (kötü) kolesterol seviyesinin düşmesini yardımlemektedir. Fakat her arasında biri ne kadar plasebo grubuna göre farklılıkları belli olsa da tesirleri çok büyük değildir. Dolayısıyla yüksek kolesterolün sarımsakla tedavisi oldukça tartışmalı tek başlıkdur.^[6] Yani kolesterol üzerinde sarımsağın yararları bulunsa da bu tartışmalı tek başlıkdur.

150 rahatsız üzerinde yapılan 2007 yılında yayımlanan Effects of Anethum Graveolens and Garlic On Lipid Profile In Hyperlipidemic Patients adlı çalışmada hastalara 400 mg sarımsağa eşdeğer sarımsak tozu tableti (1 mg allicin) verilerek plasebo grubuyla farklılıkları gözlenmiştir. Sarımsak saha hastalarda, toplamı kolesterol seviyesi %12 oranında düşerken LDL (kötü) kolesterol seviyesi %17 oranında düşmüş ve HDL (iyi) kolesterol seviyesi da %16 artmıştır.^[7]

Alzheimer ve Demansı Önleyen Antioksidanlar İçerir

Oksidatif tesirlerin, yaşlanma üzerinde olan tesirleri bilinmektedir. Bu tür tesirler, antioksidan tüketimiyle azaltılabilir.^[8] Sarımsak, bu sürece yardımcı olan antioksidanlar içerdeğinden alzheimer ve demans gibi hastalıklara da pozitif tek katkıda bulunabilir.^[9]

Yıllandırılmış sarımsak, yeni sarımsağa göre daha yüksek antioksidan profiline sahiptir.^[10] Yapılan muayenehane çalışmalarda yıllandırılmış sarımsak tüketiminin demansa ve yürek hastalıklarına karşı pozitif katkıları olduğu gösterilmiştir.^[11]

Genel olarak birçok teknik çalışmada sarımsağın yararları araştırılırken yeni sarımsak seçenek yıllandırılmış sarımsak ya da sarımsak hapları kullanılmaktadır.

Mide Rahatsızlıklarına Yardımcı Olabilir

Gastrit, ülser ve bunlara bağlı kanser gibi birçok rahatsızlığa nedenler olan Helicobacter pylori'nin antibiyotik tedavileri, oluşturulan dirençten ötürü hâlâ oldukça tartışmalıdır. Bazı antibiyotiklerle ve sarımsakla birlikteki yapılan çalışmalar bu başlıkda sarımsağın beklenti verici yanlarını göstermektedir.

Omeprazole ve sarımsak ile yapılan tek çalışmada, bu ikisinin sinerjik tek tesiryle Helicobacter pylori üzerinde daha tesirli olduğu görülmüştür. Fakat amoxycillin, clarithromycin ya da metronidazole ile sarımsağın birlikteki kullanımında sinerjik ya da antagonistik tek tesir görülememiştir.^[16]

Fakat böyle tek durumu kesinlikle sarımsakla tedavisi etmeye çalışmayınız. Sarımsağın yararlarından bahsederken dile getirdiklerimiz, sizin diyetinize ilave olarak malumatlendirme amaçlıdır. Bunlar daima doktorunuzun yazacağı ilaçlar seçenek geçmez.

Kireçlenme (Osteoartrit) Semptomlarını Zayıflatır

Dejeneratif tek eklem hastalığı olaran osteoartirtte (OA) kronik ağrılar yaşanmaktadır. Bunun sebepleri adipocytokines, resistin, adipositokinler, resistin ve TNF-α olabilir.^[12]

2018 yılında yayımlanan The Effect of a Garlic Supplement On The Pro-Inflammatory Adipocytokines, Resistin And Tumor Necrosis Factor-Alpha, And On Pain Severity, In Overweight Or Obese Women With Knee Osteoarthritis adlı çalışmada 12 haftalık tek çalışmada sarımsak kullanımına bağlı olarak resistin seviyesinde tek düşüş gözlenirken TNF-α değerinde tek düşüş gözlenmemiştir. Fakat hastaların ağrılarının %22 oranında azaldığı belirleme edilmiştir.^[14]

Bu nedenle sarımsağın yararlarının birinin da kireçlenmede semptomları eksiltmek olduğu düşünülmektedir.

Kurşun Zehirlenmesinde Tedaviye Yardımcı Olabilir

2011 yılında yayımlanan Comparison of Therapeutic Effects of Garlic and d-Penicillamine içinde Patients with Chronic Occupational Lead Poisoning adlı çalışmada, otomobil bataryası fabrikası çalışanı olan ve kurşuna maruz kalan 117 çalışanın kanlarındaki kurşun miktarı incelendi. Bunlardan bazılarına 4 hafta boyunca olan sarımsak, bazılarına ise d-penicillamine verildi. Sonuçlarda sarımsağın, d-penicillamine kadar işlevsel olduğu bile baş ağrısı ve tansiyon gibi belirtileri da azalttığı ortaya başlıkldu. Bunun yanında sarımsak grubunda, d-penicillamine ilacı alanlarda olan taraf tesirler görülmedi.^[13]

Dolayısıyla araştırmanın sonucunda sarımsak, zayıf ve vasat düzeydeki kurşun zehirlenmelerinde tedavisi olarak önerilebilir olarak gösterildi.^[13]

Burada mekan saha bazı çalışmalar teknik açıdan eksik ya da yanlışlı olabilir. Bilim dünyasında tek sonuca vardı için fazlaca birbirini doğrulayan bağımsız çalışmalar olması lüzummektedir. Sarımsağın yararları incelenirken da aynı şart söz başlıksudur. Her ne kadar işte birçok maddeler sıralansa da bunların tek kısmının daha detaylı olarak çalışması lüzumlidir.

Bu nedenle daima sarımsak neye iyice hasılat diyerek gördüğünüz sonuçları tek tam doğru olarak giriş edip, bunları tek ilaç seçenek kullanmaya kalkmayınız ve daima doktorunuzun tavsiyelerine kulak veriniz.