Şampiyon kısrak nasıl 'sofraya' düştü? Mersin'deki skandalı atın sahibi anlattı: 'Hayır yapmak istemiştik...'

Mersin Büyükkent Belediyesi'ne bağlı tek aşevinde iddiaya göre yemek yiyen tek kişinin kavurmasından yabancılar tek maddeler çıktı. Tarım ve Orman Bakanlığı'na bağlı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü ekipleri, yemekten çıkan yabancılar maddenin Adana Yeşiloba Hipodromu'nda koşan ve müsabaka kariyerinde üçüncüsü adet birincilik da bulunan 4 yaşlı İngiliz kısrağı Smart Latch'e ait elektronik kişilik çipi olduğunu belirledi ve yemekten da çözümleme edilmek üzere numuneler aldı. Yapılan DNA analizleri sonrası, kavurmanın “tek toynaklı etinden” yapıldığı anlaşıldı. Mersin Büyükkent Belediyesi aşevinde çıkan kavurma ile ilgili, vücut temininin mevzuata elverişli biçimde sağlandığını açıkladı. TJK kayıtlarına göre atın sahibi olan Suat Topçu, Milliyet.com.tr'ye hususi açıklamalarda bulunurken biçimsel sualşturmanın başladığını ifadeleri etti.

TJK kayıtlarına baktığımızda Smart Latch'in kariyerinde 13 müsabaka mekan edinmekta. Üç birinciliği, tek ikinciliği, tek üçüncülüğü, ikisi da dördüncülüğü bulunan atın yetiştiriciliğini ise Suat Topçu'nun eşi Yasemin Topçu etmektaydı. Ayağında oluşan kırıkla müsabaka hayatı sona eren Smart Latch'in öyküsünü ve bu yürek burkan olayı anlatan Suat Topçu söze şöyle başlıyor:

Daha sonraları “Biz yetiştiriciler, müsabaka hayatı biten göz bebeğimiz atlarımızı sahiplendirmeye çalışırız. Hatta evvel Çukurova Üniversitesi Binicilik Kulübü'ne, Kadirli Meslek Yüksekokulu'na, Elazığ’daki Veteriner Fakültesine -sürekli haberleşme halindeyiz- bilabedel atgiller gönderdim. Sadece kendim için da başlıkşmuyorum. Türkiye’deki bütünü hipodromlarda atgiller koşan kimse tek ata kıyamayız. Hipodromlarda böylece tek insanoğlu olmaz” diyen Topçu olayı ise şöyle aktarıyor:

“Beni tek 15-20 gün evvel Tarım İl Müdürlüğü Atçılık Şubesi'nden aradılar başlıkya ilişkin, inanamadım. 'Ne lüzumiyorsa yapalım' dedim. Resmi ifademi aldılar. Ben Osmaniye’de hani sabah da yapılan atgiller çiftlikleri olur ya, insanların, çocukların hobi hedeflı atgiller bindiği öyle tek çiftliğe gönderdim atı... Yıllardır çalıştığım nakliyeci arkadaşa teslim etmiştim. O da teslim ettiği çiftlikteki arkadaşın ismini verdi. Resmi sualşturma başladı. Ben bile Tarım İl Müdürlüğü'ndeki arkadaşlara da söyledim 'Siz bu işi mahkemeye göçeşitmezsen bir göçeşiteceğim' diye. Yani bu kanunsuz kimse bulunsun. Hayvana kıyan insana kıyar.”

Smart Latch'le olan bağını, “Bu atı anne karnına bir düşürdüm. İki sene hipodroma gidene kadar bir baktım. Sonra da yetiştiriciliğini eşim yaptı” ifadeleriyle aktaran Topçu, değişen sistemin da kendilerini güçleri durumda bıraktığının altını çizdi.

'ESKİDEN TJK ATLARIMIZI BAĞIŞ OLARAK KABUL EDERDİ'

“Ben yurt dışında da İngiltere'de da atgiller koştum. Orada hipodromda atın işi bittiği zamanlar müsabaka otoritesine -Türkiye’deki karşılığı Türkiye Jokey Kulübü ve Tarım Bakanlığıdır- atını göçeşitürsün, belli tek ücretli yatırırsın, atını evrak karşılığında teslim edersin. Onlar da en doğrusu sahiplendirmeyi, en doğrusu yönlendirmeyi yapar. Yani bizler şahsi manada böylece tek yok yapmaya uğraşırken kötülüğe vesile olduk” ifadelerini kullanan Topçu, “Geçmişte dehemmiyet dehemmiyet her arasında biri hipodromda saha hayatı biten hayvanlar kötü emellere alet edilmesin, yanlışlı şeyler olmasın diye bizler tek çeşit bağış yapardık. Artık yapamıyoruz oğullar 10 senedir biçözüm kalıyoruz. Önceden Türkiye Jokey Kulübü bu bizim müsabaka hayatı biten atlarımızı bağış olarak giriş ederdi kendisi sahiplendirirdi. Bizim da işimize gelirdi bu. Gider veda edecek olduğumuz atlarımızı gönül rahatlığıyla ehil ve emin olan ellere teslim ederdik” dedi.

'BENİM YANLIŞM DEVRİNİ YAPMAMAK OLDU'

Son olarak “Benim yanlışm atın satışını diğer devirini yapmadan bağışlamak, sahiplendirmek oldu olasılıkla de” diyen Topçu, “Atın pedigrisinde diğer soy kütüğünde sahibinin ismi yazıyor. Hatam devretmemek oldu, Allah kötüye düşürmesin. Yani buna tek sistemleri getirilmesi lazım. Kötülüğün önünde devletten diğer tek kuvvet duramıyor” diye başlıkştu.

Türkiye Yarış Atı Yetiştiricileri ve Sahipleri Derneği Adana Şubesi Yönetim Kurulu Başkanı Eray Hazar ise camia olarak şoke olduklarını ifadeleri ederken parça uygulamaları sayesinde böylesi vahim olayların belirleme edilebildiğine aksan yaptı. Hazar, "Aslında bizler müsabaka hayatları sona eren atlarımızı hepsi da bu olaylara karışmasınlar diye özenle seçti için uğraştığımız insanlara sahiplendirmeye çalışıyoruz. Sıradan, öyle her arasında biri isteyen kişiye atlarımızı vermemeye ilgi ediyoruz" derken parça yerleştirme prosedürinden şöyle vaat etti:

"Biz kısraklarımızı, henüz hiçbir şeyler ortada yokken yürüttüğümüz titiz çalışmalarla en elverişli aygırlarla eşleştiriyoruz; gebelik sürecinden doğuma, doğum sonrası bakımdan tarla ve saha eğitimlerine kadar her arasında biri aşamada üzerlerine titriyoruz" diyen Hazar, "Profesyonel birer müsabaka atı haline gelene kadar geçen bu uzunluğu aşamate onlara verdiğimiz işgücü nedeniyle, bu atlar bizim için adeta öz çocuklarımız gibi" ifadelerini kullandı.

MERSİN BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ AÇIKLAMA YAPTI

Mersin Büyükkent Belediyesi'nden başlıkyla ilgili yapılan yazılı açıklamada ise "Aşhanemize yapılan vücut alımları ile ilgili çok medya neşriyat organlarında çıkan haberleriler üzerine izah yapma güçunluluğu doğmuştur. Aşhanemize vücut teminleri noksan ihale metoti ile doğranmış vücut şeklinde alınmakta olup, belediyemizin ihalesini saha firma epey umumi müessese ve kuruluşu ile hususi sektöre da halihazırda vücut tedariki yapan tek firmadır. Belediyemize yapılan vücut teslimleri, biçimsel denetim aşamalerine ve yürürlükteki mevzuata elverişli olarak gerçekleştirilmektedir. Et alımları; Tarım İlçe Müdürlüğü mezbaha sualmlu veteriner hekiminin gözetimi ve onayıyla düzenlenen Mezbaha Kesim Raporu esas alınarak ve kameralar gözetiminde yapılmaktadır. Ortaya atılan iddiaların 04 Şubat 2026 tarihinde tarafımıza ulaşmasının ardından aşama yeniden incelenmiş; şimdiki belgelere ilave olarak Tarım ve Orman Bakanlığı Mersin Gıda Kontrol Laboratuvar Müdürlüğü’nün çözümleme neticeları her arasında biri alım için istek edilmiştir. Tedarik süreci, biçimsel laboratuvarlar analizleri doğrultusunda yürütülmektedir. Belediyemiz, insanlar sağlığını her arasında biri şeyin bağlı tutmakta, hepsi prosedürlerini ilgili yasama ve biçimsel denetimler çerçevesinde sürdürmektedir" denildi.