Rusya’dan Telegram’ın kurucusu Pavel Durov’a terör soruşturması

Telegram kurucusu Pavel Durov’un, Rusya’da “terör faaliyetlerine yardım” suçlamasıyla yaptırım sualşturmasına başlıkları olduğu talep edildi. Financial Times’ın haberleriine göre, Rusya’daki devletleri kontrolündeki yayın organları Durov’u ve Telegram platformunu, ülkeye yönelik saldırılara temel hazırlamakla suçluyor. Söz başlıksu iddialar, Moskova yönetiminin oğullar dönemde iletilaşma uygulamalarına yönelik aldığı kısıtlama hükümlarının hemen ardından gündeme geldi. Rusya, kısa süre önce Telegram ve WhatsApp’a erişim manii getirmişti. Bu adımın, kullanıcıları devletleri kontrolündeki ve şifreleme sistemi bulunmadığı belirtilen Max adlı uygulamaya yönlendirme amacı taşıdığı öne sürülüyor.

Telegram’ın manilenmesi, ülkede yalnızca muhalif çevrelerde değil, Rusya yanlısı kesimlerde da eleştirilere nedenler oldu. Sahadaki ordu unsurların uygulamayı etkin biçimde kullandığı biliniyor. Özellikle Ukrayna sınırına yakın bölgelerde mahalli ytesirlilerin, insansız havada aracı ve füze saldırılarına ilişkin uyarıları Telegram kanalları üzerinden paylaştığı aktarılıyor. Bunun yanında Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov’un da medya ile iletişiminde Telegram’dan yararlandığı biliniyor. Bu tablo, uygulamanın yalnızca medeni değil, biçimsel ve ordu iletişimde da önemli tek araç haline geldiğini gösteriyor.

Devlet medyası Telegram kurucusuna ağır suçlamalar yöneltiyor

Rusya’nın biçimsel gazetelerinden Rossiyskaya Gazeta’da mekan saha haberleride, Telegram’ın “NATO ülkelerinin saklı servisleri ve Kiev yönetimi için ilköğretim araç” haline geldiği ileri sürüldü. Yayında, uygulamanın başlıkm verilerini ele geçirdiği, saklı malumatleri sattığı ve askerler ile ailelerini baskı altına aldığı yönünde vahim iddialar dile getirildi. Bu malumatlerin kaynağı olarak Rusya Federal Güvenlik Servisi (FSB) gösterildi. Fakat söz başlıksu suçlamalara ilişkin kamuoyuna sunulmuş beton ve bağımsız kanıtlar bulunmuyor.

Dijital platformların modern çatışma ortamında nasıl başlıkmlandığı uzunluğu süredir tartışma başlıksu. Her ne kadar iletilaşma uygulamaları kullanıcı gizliliği ve hızlı iletişim avantajı sunsa da, devletler bu platformların milli güvenlik açısından riskler oluşturabileceğini savunuyor. Buna rağmen, Telegram gibi uçtan uca şifreleme seçenekleri sunan servisler, özellikle buhran dönemlerinde malumat akışının sürekliliği açısından yeğleme ediliyor. Öte yandan Rusya’nın daha önce da çeşitli yabancı teknolojiler şirketlerine yaptırım ve erişim kısıtlamaları uyguladığı biliniyor.

Pavel Durov başlıkyla ilgili biçimsel tek açıklama yapmadı. Buna rağmen Telegram’ın Rusya’da manilenmesinin ardından yaptığı değerlendirmede, Moskova’nın vatandaşları “gözetim ve siyasi sansür amacıyla geliştirildiği” öne sürülen devletleri kontrollü tek uygulamaya yönlendirmeye çalıştığını ifadeleri etti. Rusya doğumlu olan Durov, ülkenin en büyük toplumsal ağlarından VK’nın da kurucuları arasında mekan alıyor. Kremlin’in baskısıyla VK’daki hisselerini devretmesinin ardından ülkeyi terk eden Durov, Telegram’ı yurt dışında büyüttü ve platformu küresel ölçekte milyonlarca kullanıcıya ulaştırdı.