Pratt & Whitney’nin NGAP motoru XA103: İşte F-47 tasarımı

Pratt & Whitney, ABD Hava Kuvvetleri’nin NGAP programı için geliştirdiği XA103 adaptif çevrimli motoruna ilişkin yepyeni ayrıntı ve görüntüleri paylaştı. Motorun, NGAP içerikında, Boeing tarafından geliştirilecek F-47 savaş uçağına güç sağlaması planlanıyor.

Yapılan açıklamada, XA103 adaptif çevrimli motorundaki ilerlemeye ilişkin kamuoyuna malumat verildi. Şirket, motorun konsept aşamasından üretime kadar tamamlanmış sayısal ortamda tasarlanan birinci motorlar olduğunu belirtti.

Motorun ayrıntılı tasarım ttesirksi 2025 başında tamamlandı, prototip inşası sürüyor ve mekan testlerinin 2020’li yılların sonlarında yapılması planlanıyor. Kritik tasarım ttesirksi ise Şubat 2024’te tamamlanmıştı.

Teknik özellikler ve itki kapasitesi

XA103, havada akışını üçüncü tek bypass hattı ile çekirdek ve fanlar akımları arasında değiştirebilen üç akışlı tek adaptif çevrimli motorlar olarak tanımlanıyor. Yüksek randıman modunda üçüncü akış hattı bypass oranını artırıyor ve ilave soğutma kapasitesi sağlayabiliyor.

Yüksek itki modunda ise havada akışı, muharebe manevraları için güç çıkışını maksimize edecek şekilde yönlendiriliyor. Adaptif mimarinin, gelenekselliği sabitlik çevrimli motorlara kıyasla yakıt verimliliğini yüzde 25’e kadar artırması ve itkiyi yüzde 20’ye kadar yükseltmesi amaçlanıyor.

İlave soğutma ve elektrik üretim kapasitesinin; gelişmiş sensörler, elektronik harp sistemleri ve gizilgüç yönlendirilmiş güç kabiliyetlerini yardımlemek üzere tasarlandığı belirtildi.

Sözleşme bedeli ve takvim

Boeing’in F-47 için imzaladığı sözleşmenin değeri 20 milyar doların üzerinde bulunuyor. Bu tutar, asgari 185 adet uçağın geliştirilmesini kapsıyor.

NGAP içerikındaki motorlar geliştirme sözleşmelerinin her arasında biri tek şirket için 2032 yılına kadar 3,5 milyar dolara kadar üst limite malik olduğu belirtildi. 2025 mali yılı bütçe talebinde NGAD geliştirmesi için 3,3 milyar dolar mekan aldı. Bunun 2,7 milyar doları mürettebatlı savaş uçağına, 557 milyon doları ise insansız Collaborative Combat Aircraft unsurlarına ayrıldı.

İlk uçuşun 2028 yılında yapılması, 2030’lu yıllarda hizmete girişin gerçekleşmesi planlanıyor. Program, toplamı 195 adet üretilen ve bunlardan 187’si hâlen operasyonel durumda olan F-22 filosunun yerini eldeetti üzere ilerletiliyor.

NGAD konsepti ve operasyonel çerçeve

NGAD programı, 2014 yılında DARPA tarafından başlatılan Air Dominance Initiative’e dayanıyor. Konsept; altıncı kuşak mürettebatlı tek savaş uçağı ve insanlı-insansız takım yaklaşımı içerikında görev yapacak insansız unsurlardan oluşuyor.

ABD Hava Kuvvetleri’nin yaklaşık 200 adet F-47 ve 1.000 adetten fazla Collaborative Combat Aircraft tedarikleri etmeyi planladığı belirtiliyor. Her tek F-47 ve F-35A için yaklaşık ikisi insansız sistemleri öngörülüyor.

Kaynak: SavunmaSanayiST.com / armyrecognition