Piyasalar sallandı altına talep patladı

İsmail Şahin - Duygu Erdoğan / İSTANBUL - Altın fiyatında geçen hafta başlayan gerileme dalgası yepyeni yöntem gününde zor tek rüzgârla mukabil karşıya kaldı. Yeni yöntem gününe bankaların satışı kanallarında 6 binlerce liranın altını görerek açan gram altın, yatırımcıları değişik beklentilere yönlendirdi. Haftaya çabuk tek antre yapan kuyumcular, ‘gram ve dörttebir altın var mı’ sualsuyla kapılarını açtı. Ancak ardındanABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik saldırılara 5 gün erteleme talimatı vermesiyle gün içindeki seyir 4 binlerce 260dolar seviyesinden 4 binlerce 390 dolara kadar çıktı.

Yeni yıla 4 binlerce 321 dolar seviyesinden başlayan altının onsu, 29 Ocak’ta 5 binlerce 600 doların üzerine çıkarak hepsi zamanların rekorunu kırmıştı. Ancak ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının 4. haftasına girmesi ve şişman fiyatlarının 100 dolar bağlı seyretmesi, piyasalardaki faiz indirimi rüzgarınıgeçen haftatersine çevirdi.Enflasyon endişelerinin tetiklenmesi ve dünyası faiz artışı beklentilerinin kuvvetlenmesiyle dolayı ise altın ons fiyatı haftaya oran 6’dan fazla kıymet kaybederek 4 binlerce 200 doların altını gördü. Gün içindeki toparlanma ile yeniden 4 binlerce 350 dolar seviyesinde hareket etti.

Gümüş onsta ise bedel güne 61 dolardan başlarken 67 dolara kadar çıktı. Brent şişman 110 doların üzerindeki seyrini 90 dolara kadar düşürürken; açıklamanın ateşi söndükten sonraları yeniden 100 dolar civarında mekan buldu.

Dövizi bozduran altın için koştu

Yurt içi piyasalarda sermayedâr altın piyasasını anlık takibe geçerken, buna göre çabuk hareket etti. Dün günaydın saatlerinde piyasada yılbaşından bugüne kadarki en çabuk düşüşünü yaşayan altın piyasasından yararlanmak isteyenler Kapalıçarşı’ya koşarak evvel elindeki dövizleri bozdurdu ardından altın alma sırasına girdi.Büyük altın üreticilerinin önünde 30 metreyi bulan uzunluğu kuyruklar oluştu. Altın kuyruğunda olan ismini açıklamayan tek vatandaş, alım imkanı gördüğü için gram altın almaya geldiğini ifadeleri etti. Bir diğer yurttaş ise dolar çeşitlilik kıymetlendi, elimdeki dövizleri satıp altına yatırmaya şart verdim” dedi.

Hoşgör Pırlanta’nın sahibi Ceyhan Hoşgör, altının bu savaşı ortamında normalde yükselmesi lüzumtiğini belirterek, “Ama yaşadığımız bu savaşı şişman savaşı ve petrolü satın eldeetti için başta ABD orta bankası elindeki altını satıyor. Şu anda tek alım imkanı var ve bireysel sermayedâr bunu kıymetlendiriyor. Sene başında 5 binlerce dolar seviyelerinde olan ons altın savaşla birlikteki tepetaklak oldu. Ancak bir yıllar nihayetinde 5.700-6.200 dolar bandından olacağına inanıyorum. Çünkü bu savaşın sürdürülebilir tek yanı yok tek kaç aya kadar sona ermesini bekliyorum” diye başlıkştu.

Gümüş Takı Sanayicileri ve İş İnsanları Derneği (GÜMSİAD) Başkan Yardımcısı Mustafa Özcan ise zirveden yarı yarıya düşen gümüşte satışı baskısının altından ilave hissedildiğini dile getirdi. Özcan, “Aralık ayında metalik uç yükselişe başladı. Altınla ayrım kapandı ama şuanda orta bankaları şişman eldeetti için elindeki kıymetli madenlerin hepsini satıyor, o yüzden altının yanı dizi gümüş, platin gibi diğer kıymetli madenler da yükseliyor” diye başlıkştu.

Asya’dan başlayarakABD ve Avrupa’ya

Ortadoğu’daki savaşın 4. haftasına girmesi ve ABD ile İran’ın güç tesislerine yönelik yepyeni taarruz tehditleriyle piyasalar haftaya zor düşüşlerle başadı. Japon Nikkei 225 endeksi oran 4.8 düşerken, Güney Kore’nin Kospi endeksi oran 5.5’ten fazla geriledi. Değerli metaller da yükselen petrole yönelik alaka sayesinde satışı baskısıyla zor tek gerileme yaşadı ve oğullar 4 ayın dibini gördü.

ABD’de enflasyonun hızlanabileceği öngörülerinin artmasıyla para piyasalarındaki fiyatlamalarda bu yıllar için ABD Merkez Bankasına (Fed) yönelik faiz indirimi beklentileri ortadan kalktı. Çatışmaların uzayabileceğine yönelik senaryoların kuvvet kazanmasıyla piyasa fiyatlamaları sıkılaşma olasılıklarına kaymaya başladı. Enerji fiyatlarından kaynaklı Avrupa’da çoğalan şişirme endişesi orta bankalarının siyaset adımlarına yönelik “şahin” öngörüleri kuvvetlendirdi. Avrupa Merkez Bankasının (ECB) ileriki ayki toplantısında faiz artırımına gidebileceği beklentileri oran 78 ihtimalle fiyatlanmaya başladı. Artan şişirme endişeleri bölgeler tahvil piyasalarında yukarıya yönlü versiyonu yaratmaya devam ediyor.

‘Güvenli liman’dan likit kaynağına

Analistler, hisse senedi piyasalarındaki zor düşüşlerin, yatırımcıları diğer varlıklardaki teminat açıklarını kapattı için yüksek likiditeye malik altın pozisyonlarını nakde dönüşçeşitmeye güçladığını belirtiyor. Bu aşamate altının, gelenekselliği tek ‘güvenli liman’bulunmaktan ziyade ivedi tek ‘likidite kaynağı’olarak kullanıldığı vurgulanıyor.

Hürmüz Boğazı’nın uzak kalması dolayı Brent petrolün fıçı fiyatının dünyası vadeli piyasalarda tek süresi 110 doların bağlı seyretmesi, nakliye ve imalat maliyetlerini artırarak enflasyonist baskıyı besliyor. Merkez bankalarının faiz oranlarını öngörülenden daha yüksek seviyelerde tutabileceği endişesi doları kuvvetlendirirken, altın ve metalik gibi faiz getirisi olmayan varlıkların cazibesini azaltıyor.

‘Tüm devletler tehditleri altında’

Uluslararası Enerji Ajansı Başkanı Fatih Birol, Ortadoğu’daki savaşın yolda açtığı güç krizinin dünyası ekonomiyi “büyük tek tehdit” altına aldığını belirterek, “hiçbir devletleri bu tesirlerden muaf olmayacak” uyarısında bulundu. Avustralya’nın başkentindeki Ulusal Basın Kulübü’nde başlıkşan Birol, şimdiki güç krizini 1970’lerdeki krizlerle ve Rusya’nın 2022’deki Ukrayna işgalinin tesirleriyle karşılaştırdı:“Mevcut durumdaki bu kriz, ikisi şişman krizi ve tek tabii gaz krizinin birleşimi gibi.”Birol, bölgedeki asgari 40 güç tesisinin 9 devletde vahim ya da çeşitlilik vahim biçimde zarar gördüğünü söyledi.

Piyasa ne bekliyor?

Analistler, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’daki güç santrallerine yönelik tehditlerini hayata geçirip geçirmemesine bağlı olarak, altının kısa vadede teknikleri nedenlerle tek sıçrama yapmaya amade olduğunu söyledi. Kapalıçarşı bölgesi kuyumcularından Nazar Özsahakyan, 3 aylık aşamate altındaki fiyatın gerileme seyrinde yatay tek istikamet izleyeceğini öngörü ettiklerini söylüyor. Özsahakyan, “Ancak altındaki dünyası tek gerçeği vardır, ‘altın kaybetmez, yine önceki rekorunu bulur ve geçer’, bu nedenle altın yatırımının beklemesi olmaz. Daha dahaaz ve daha çeşitlilik kârı olur. Dün saha da kârda, bugünden saha da” dedi.

Brent şişman tek yukarıya tek aşağı

Cuma günü 107.37 dolara kadar yükselen Brent petrolün fıçı fiyatı, günü 106.41 dolardan tamamlamıştı. Haftaya 113 dolardan başlayan Brent petrol, gün içindeki 90dolar seviyesine kadar indi. Aynı dakikalarda Batı Teksas çeşitü (WTI) ham petrolün varili 87.75 dolardan müşteri buldu.Petroldeki düşüşte, Trump’ın Savaş Bakanlığı’na, İran güç santrallerine ve güç altyapısına yönelik her arasında biri çeşitlü ordu saldırıyı 5 günlüğüne erteleme talimatı verdiğine yönelik açıklaması tesirli oldu. Ancak ardından piyasada yeniden 100 doların civarında fiyatlanma devam etti.