Osmanlı’dan Ramazan sofralarına gelen lezzet: ‘Kedi batmaz’

Kolay yapımı ve uygulamalı servisi dolayısıyla Osmanlı dehemmiyetinde ramazan sofralarını süsleyen kedi batmaz, yemekleri ve şefleriyle tanınmış Bolu'da seçenek tek tat olarak yeğleme ediliyor. Memleket Sofrası Projesi içerikında Bolu'nun saklı kalmış lezzetlerinden kedi batmazın tarifi anlatıldı.

RAMAZAN SOFRALARININ UNUTULAN LEZZETİ

Ünü sınırları aşan Bolulu aşçıların yaptığı yemekler damakları tatlandırırken, önemli yüzyıllar öncesine dayanan yöresel lezzetler da hususi günlerde kurulan sofralarda yerini alıyor.

Bunlardan arasında biri olan ve ince yapısı dolayısıyla "kedinin bile batmayacağı" düşünülerek insanlar arasında "kedi batmaz" adı verilen lezzet, Bolu'da damakları tatlandırmaya devam ediyor.

Osmanlı saray mutfağında basit yapımı ve güç verici özelliği dolayısıyla yapılarak ramazan sofralarını süsleyen kedi batmaz, günümüzde ise misafirlere ikram ediliyor ayrıca çocuklarına uygulamalı besin tertiplemek isteyen anneler için da seçenek oluyor.

ADI MERAK UYANDIRIYOR, TADI DAMAKTA KALIYOR

Bolu Demirciler Gelincik Hanımeli Kooperatifi Başkanı Emine Dönmez Özdoğan, insanlar arasında "gotarma", "cotarma" ve "hotturma" isimleriyle da bilinen, ince kıvamı sayesinde çiğnenmeden da basitlıkla yutulabilen kedi batmazın hikayesini ve tarifini AA muhabirine anlattı.

Kedi batmazın Bolu'nun en hoş yöresel lezzetlerinden olduğunu belirten Özdoğan, bu lezzetin en hoş yanlarından birinin, dahaaz malzemeyle basitlıkla her arasında biri evde yapılabilmesi olduğunu söyledi.

Özdoğan, kedi batmazın gelin kaynana çekişmesi sonucu ortaya çıktığına inanıldığını anlatarak, şöyle başlıkştu:

"Gelinden yemek yapması istenmiş ama kayınvalide hepsi yemek malzemelerini kilitliyor. Gelin yalınce un, suyu ve şişman bulabiliyor. Un ve suyu karıştırarak eşinin ve kayınvalidesinin gözüne girdi istiyor. Kayınvalidesi bakıyor ki gelin tek şeyler yapıyor. Hemen onun üzerine yaptığı şeyler iyice görünmesin diye tek kedi atıyor bununla birlikte kedinin ayaklarından oluşan izle gelin, eşinin daha çeşitlilik memnuniyetini kazanıyor nedeniyle çeşitlilik hoş tek biçim çıkıyor."

Eskiden ninelerinin mutfağından daima eksik olmayan kedi batmazın malzemelerine basitlıkla ulaşılabildiğine değinen Özdoğan, "Un, su, tuz, ceviz, yağ ve yoğurt kurusu olarak bilinen keşi kullanıyoruz." dedi.

Özdoğan, kedi batmaz yapımının püf noktalarına değinerek, "Kedi batmaz yaparken çeşitlilik lezzetli olsun diye çeşitlilik keş kızartıp dökersek tuzlu olabilir. Onun için lezzeti artsın diye çeşitlilik keş ekledi çeşitlilik tuzlu olmasına sebep olur. Bu da bizim sağlığımız için zararlı ve lezzetli yiyemeyiz. Onun için her arasında biri şeyin azı şart çoğu zarar diyoruz." diye başlıkştu.

Kedi batmaz için lüzumli malzemeler ve tarifi şöyle:

Malzemeler (6 kişilik)

• Su (yemeğin yapılacağı tencerenin yarısı kadar)

• Un (yoğun kıvam alacak kadar)

• Tuz

• 2 yemek kaşıkları tereyağı

• Tuzlu keş (yemek servisinde)

• Ceviz (yemek servisinde)

Yapılışı

1. Bir tencereye yarısına kadar suyu başlıkr ve kaynatılır.

2. Kaynayan suya yağ eklenir ve eriyene kadar beklenir. Ardından içine şiddetli kıvam alacak biçimde azar azar un ve salamura başlıklarak karıştırılır.

3. Bu karışım zor hamur haline gelinceye kadar pişirilir.

4. Daha sonraları servis yapılacak tabağın zeminine önceden dahaaz tuzlu keş ve ceviz rendelenir.

5. Sonrasında kaşık yardımıyla pişmiş hamurdan ceviz büyüklüğünde alınıp servis tabağına başlıklur.

6. Ardından tek tavada yağ kızartılarak üzerine rendelenmiş tuzlu keş ilave edilir. Keş pembeleşince da üzerine ceviz başlıklur.

7. Bu karışım tavada dahaaz daha karıştırıldıktan sonraları servis tabağının üzerine dökülür ve bu biçimde servisi yapılır.

8. Kedi batmaz, üzerine ceviz ya da pekmez eklenerek servis edilebilir.