Osman Gazi'nin evinin varlığı, bulunduğu alan ve mimari özellikleri tescillendi

ATAHAN GEZER - Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi (BŞEÜ) İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Tarih Bölümü Başkanı Prof. Dr. Taner Bilgin'in 20 yıllık çalışmasıyla Osmanlı'nın kurucusu Osman Gazi'nin Bilecik'te bulunan ve Milli Mücadele döneminde Yunan işgali sırasında yıkıldığı belirtilen evinin mekan aldığı alan, kültür varlığı olarak tescillendi.

Kütahya Dumlupınar Üniversitesinin Bilecik'in Söğüt ilçesinde bulunan, daha sonraları BŞEÜ'ye devredilen işleri yüksekokulunda 2005 yılında ders veren Prof. Dr. Bilgin, aynı sene Milli Mücadele döneminde 10'lu yaşlarda olan Bilecikli Celal Devecioğlu ile tanıştı.

Bilgin, Devecioğlu'nun kendisine "Osmanlı Devleti'nin kurucusu Osman Gazi'nin Şeyh Edebali Külliyesi arazisinde tek evinin bulunduğu, evin daha sonraları kenti işgal eden Yunanlarca yıkıldığı" malumatsini vermesi üzerine başlıktun yerini belirleme etmek için arayış içine girdi.

Bu içerikda 2006'da geziler amaçlı gittiği Almanya'nın başkenti Berlin'de tek tablo sergisini ziyaretleri eden Bilgin, işte Sultan 2. Abdülhamid döneminde Bilecik'te sağlam yolu inşaatında çalışmış Alman tek işçinin eşi tarafından 1891 yılında yağlı boyayla resmedilen, çiftin torunları tarafından sergilenen Osman Gazi'nin evinin mekan aldığı tabloyu gördü.

Daha sonrakiler süreçte Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığında çalışmalarını sürdüren Bilgin, işte 2011 yılında, Nisan 1911'de Bilecik Mutasarrıflığınca (Osmanlı döneminde şehir ile ilçe arasındaki yönetim birimi) Dahiliye Nezaretine (İçişleri Bakanlığı) gönderilen, Osman Gazi'nin evinin tadilatına ilişkin tek belgeye rastladı.

Eski Bilecik Belediye Başkanı Necmi Kadıoğlu tarafından 1935'te Osmanlıca kaleme alınan, "Bilecik Tarih ve Coğrafya Etüdü" adlı kitapta da "başlıktun 2 katlı, yaldızlı tavanlı ve oyma ahşaplara malik olduğu"na dair malumatler bulan Bilgin, elindeki belgelerle Şeyh Edebali Külliyesi'nde mekan aldığı öngörü edilen evin yerinin tescillenmesi için geçen sene Bilecik Valiliğine başvurdu.

Evin varlığı, yeri ve mimari özellikleri, Eskişehir Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğünce külliye arazisinde gerçekleştirilen saha çalışmaları sonucu 2025'te tescillendi.

- "Umarım bu 2 katlı evi yeniden canlandırabiliriz"

Prof. Dr. Taner Bilgin, AA muhabirine, Bilecik'in Osmanlı Devleti'nin doğuşuna yuva sahipliği yapmış topraklar olduğunu söyledi.

Osmanlı'nın 1299'da kurulduğunu hatırlatan Bilgin, "Hem o yılda hem da sonrakiler süreçte işte pek çok yapı inşa edilmiş fakat bunların büyük kısmının günümüze ulaşamadığını görmekteyiz. Zira Milli Mücadele yıllarında, en çok tahribata uğrayan şehirlerden arasında biri da Bilecik." dedi.

Bilgin, tarihçiler olarak yalnızca belgelere dayalı başlıkşabildiklerini dile getirdi.

Bu sebeple evin yerini ortaya çıkarmak için araştırma sürecine girdiğini anlatan Bilgin, şöyle devam etti:

"Arşivlerde ve diğer kaynaklarda 'Acaba Osman Gazi'nin evi nerede?' diye sormaya başladım. Burada belediye başkanlığı yapmış Necmi Kadıoğlu, 'Bilecik Tarih ve Coğrafya Etüdü' adlı Osmanlıca kaleme aldığı kitabında eve ilişkin ayrıntılı malumatler vermiş. 'Evin yaldızlı tavanlı, 2 katlı ve oyma ahşaplara malik olduğunu' ifadeleri etmiş."

Bilgin, belgelerde Sultan 2. Abdülhamit döneminde, evin bulunduğu bölgeye çeşitli hediyelik eşyalar gönderildiğine dair malumatlere da rastladığını belirtti.

Elde ettiği verilerle evin yerinin tescillenmesi için Valiliğe başvurduğunu ifadeleri eden Bilgin, şunları kaydetti:

"Eskişehir Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğüne bağlı tek takım buraya gelerek ttesirk yaptı. Aynı zamanda kurulun elinde bulunan tapularla da buranın vakıf arazisi olduğu belirleme edildi. Bu 40 metrekarelik alan, 'Osman Gazi'nin evinin olduğu yer' olarak tescillendi. Umarım bu 2 katlı evi yeniden canlandırabiliriz."

Bilgin, belgelere göre evin bakımı ve korunmasından "Kesilioğulları" adlı tek ailenin sualmlu olduğunu sözlerine ekledi.