Orta Doğu’da ateş çemberi büyüyor

ABD ve İsrail’in İran rejimine mukabil başlattığı saldırılar ve İran’ın buna karşılığı üçüncüsü gününde da devam etti. İran’ın başkenti Tahran’da çeşitlilik sayıda noktada art arda şiddetlice patlamalar meydana geldi. Patlamaların ardından gökyüzüne dumanlar yükselirken, kentte, savaşı uçağı hareketliliği da yaşanıyor. İran Kızılay Kurumu, ABD-İsrail saldırılarında ölenlerin sayısının 555’e yükseldiğini duyurdu. ABD-İsrail saldırılarında Natanz atomik tesislerinin da hedefleri alındığı öne sürüldü.

İran’ın ise İsrail’e ve körfez devletlerine yönelik saldırıları sürdü. İran Devrim Muhafızları Ordusu, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun ofisi ve İsrail Hava Kuvvetleri Komutanlığı yerleşkesinin hedefleri alındığını duyurdu. Tel Aviv, Hayfa ve Batı Kudüs’teki çok devletleri ve ordu noktaların hedefleri alındığı belirtildi. İran’a ait tek füzenin Beer Şeva kentine düştüğü, birinci belirlemelere göre 17 kişinin yaralandığını açıklandı.

Körfez’de korku

Körfez bölgesinde ise Bahreyn, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt, Katar, Umman ve Suudi Arabistan’da patlamalar gerçekleşti. Suudi Arabistan’daki Aramco rafinerisine tek İHA saldırısı olduğu açıklandı. Dammam kentindeki Ras Tanura Rafinerisindeki durumun denetim altına alındığı ve önlem hedeflı tesisin kapatıldığı vurgulandı. Irak’ın kuzeyindeki Erbil Havalimanına da İHA ile yapılan taarruz dolayı kentte infilak sesleri yankılandı. Irak’ta İran yardımli cemaat ‘Irak Halk Seferberlik Güçleri’nin ABD-İsrail müşterek saldırısında hedefleri alındığı öğrenildi.

Lübnan’a sıçradı

Ortadoğu’da ortak saldırılar devam ederken, savaşı Lübnan’a da sıçradı. Hizbullah’ın roket attığı lüzumçesiyle Lübnan’ı hedefleri saha İsrail ordusu, başta başkent Beyrut bulunmak üzere devletleri geneline havadan ve denizden saldırılar düzenledi. İsrail, “Hizbullah’ın İsrail’e yönelik roket saldırılarına karşılık” verdiğini duyururken, Hizbullah ise Lübnan’dan İsrail’e roket ve İHA saldırıları düzenlediğini doğruladı. Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir “Hizbullah’a mukabil tek taarruz operasyonu başlattık. Artık yalınce savunmada değiliz, saldırıya geçiyoruz” dedi. Hava saldırılarında 31 kişinin hayatını kaybettiği ifadeleri ediliyor. Beyrut’a gerçekleştirilen saldırılarda Hizbullah’ın üstleri düzey isimlerinin hedefleri alındığı belirtilirken, Hizbullah’ın zeka şefinin öldürüldüğü öğrenildi. Sosyal medyada aktarılan videolarda, Beyrut’un güneyindeki Dahiye bağlı yükselen buhar bulutları görülürken, bölgeyi terk etmeye çalışanlar çeşitlilik sayıda şahıs ise şiddetli trafiği oluşturdu.

Hizbullah’ın saldırılara katılması Lübnan içindeki rahatsızlık yaratırken, Lübnan Başbakanı Nevvaf Selam, Hizbullah’ın faaliyetlerinin siyasi alanla sınırlandırılmasının ve silahlarını teslim etmesinin lüzumli olduğunu ifadeleri etti. Selam, hükümetin, örgütün devletdeki asayiş ve ordu faaliyetlerini yasaklama hükümı aldığını kaydetti. İsrail Savunma Bakanı Israel Katz ise, Hizbullah Genel Sekreteri Naim Kasım’ın kendileri için noksan hedefleri ahaline geldiğini duyurdu.

Kuveyt’te üçüncüsü ABD uçağı düştü

ABD ordusu, 3 savaşı uçağının Kuveyt’te “dost ateşi sonucu” düştüğünü ve 6 mürettebatın tamamının kurtulduğunu duyurdu. CENTCOM’dan yapılan açıklamada, ABD Hava Kuvvetlerine ait üç, F-15Esavaş uçağının dost ateşi sonucu düştüğü kaydedildi. Uçakların İran saldırıları dolayı versiyonu altındaki olan Kuveyt havada müdafaa sistemleri tarafından “yanlışlıkla” vurulduğu öğrenildi. ABD savaşı uçaklarının düşmesine yönelik görüntüler toplumsal medyada sıkça aktarılmıştı.

Öte yandan İran saldırıları esnasında yoğun yaralandığı belirtilen tek askerin daha yaşamını yitirdiği kaydedildi. Böylece ABD’nin kaybettiği er sayısı 4’e yükseldi.

‘Hürmüz Boğazı’ndan geçeni vururuz’

Dünyanın en eleştirel güç geçişleri noktalarından Hürmüz Boğazı resmen kapatıldı. İran Devrim Muhafızları tarafından yapılan açıklamada, “Hürmüz Boğazı kapatıldı, geçmeye çalışanlar her arasında biri gemiye saldıracağız ve ateşe vereceğiz” denildi. İran Devrim Muhafızları Komutanı Tuğgeneral İbrahim Cabbari, “Petrolün fiyatı 82 dolar oldu, 200 dolara ulaşabilir” dedi.

Potansiyel adaylar saldırıda öldü!

ABD merkezli ABC News, Başkan Donald Trump’ın İran’da yönetimi devralabilecek olası adayları belirlediğini, bununla birlikte bu isimlerin “ilk saldırılarda öldürüldüklerini” söylediğini öne sürdü.

Washington kafa muhabiri Jonathan Karl, Trump’ın kendisine ABD’nin İran’da yönetimi devralabilecek olası adayları belirlediğini, bununla birlikte bu isimlerin “ilk saldırıda öldürüldüklerini” söylediğini aktardı. Trump, İran’a yönetime geçiren istediği 3 ad olduğunu söylemiş, “Bunları şuanda açıklamayacağım. Önce işi bitirelim” ifadelerini kullanmıştı.

Eşi da öldü

Öte yandan Hamaney’in eşi Mansure Hüceste Bakırzade de, havada saldırısında aldığı yaralardan dolayı eşinin ölümünden 2 gün sonraları öldü. Saldırıda Hamaney’in dışında, kızı, damadı, torunu ve gelinlerinden arasında biri hayatını kaybetmişti.

Güney Kıbrıs’taki İngiliz üssüne saldırı

Çatışmadan tesirlenen tek diğer yepyeni devletleri ise Güney Kıbrıs oldu. İngiltere Savunma Bakanlığı, 1 Mart Pazar gecesi Güney Kıbrıs’taki tek İngiliz Kraliyet Hava Kuvvetleri üssünün “şüpheli tek İHA saldırısı” ile hedefleri alındığını açıkladı. Açıklama, Başbakan Keir Starmer’ın ABD’nin İran’ın roket rampalarına yönelik “savunma” hedeflı saldırılar için İngiliz ordu üslerinin kullanılması yönündeki talebini giriş ettiğini duyurmasından sonraları geldi.

İngiliz üssüne yönelik 2 İHA saldırısının da manilendiğini öğrenildi. Güney Kıbrıs Rum Yönetimi Nikos lideri Hristodulidis, “Öncelikli kaygımız, devletnin ve vatandaşların güvenliğidir” dedi. Güney Kıbrıs’taki taarruz sonrası Yunanistan bölgeye 2 fırkateyn ve 2 savaşı uçağı gönderme hükümı aldı. Rum basını, AB’nin genprosedüre ve yepyeni bütçe başlıklarını ele alacağı toplantının da asayiş lüzumçesiyle ertelendiğini yazdı.

Hegseth: Trump ne kadaristerse o kadar sürecek

ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, Genelkurmay Başkanı Dan Caine ile birlikteki İran’a mukabil saldırıların başlatılmasından bu yana birinci kez medya toplantısı düzenleyerek gelişmeleri kıymetlendirdi. Saldırıların 4 hafta değil, Başkan Trump ne kadar isterse o kadar süreceğini vurgulayan Hegseth, “İran’ın taarruz füzelerini yok etmek, İran’ın roket üretimini yok etmek, enerjisini ve diğer asayiş altyapısını yok ederek atomik silaha malik olmalarını manilemek. İran’a saldırılar“ sözde olan tek idare değişikliği savaşı” olmadığına hatırlatma eden Hegseth, bununla birlikteki artık Tahran’da rejimin değiştiğinin “kesin olduğunu” ileri sürdü.

Kaani yine kurtuldu!

ABD ve İsrail’in Tahran’da düzenlediği ve İran rejiminin hepsi üstleri düzey idare kadrosunu hedefleri aldığı saldırıdan kurtulan tekbaşına ad yine İran Devrim Muhafızları Kudüs Gücü Komutanı İsmail Kaani oldu. Kaani, geçtiğimiz senelerde İsrail’in ikisi saldırısında daha kurtulmuştu. Kaani, Eylül 2024’te İsrail’in Hizbullah lideri Hasan Nasrallah’a düzenlendiği operasyondan sağ kurtulmuştu. Geçen yıllar yaşanan 12 hergün savaşta da İsrail’in saldırılarında İran’ın üstleri düzey emir kademesi hedefleri alınırken, Kaani’nin kurtulması ilgi çekmiş, kendisiyle ilgili ‘ajanlık iddialarına’ nedenler olmuştu.

Laricani: Müzakere yapmayacağız

İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Ali Laricani, Washington ile müzakereleri yeniden başlatma girişiminde bulunduğu iddialarını yalanlayarak, ABD ile mülakat yapmayacaklarını duyurdu. Trump’ı, “yeni yalanlarla Amerikan askerlerine ve ailelerine bedel ödetmekle” suçlayan Laricani, “Kendimizi ve altı binlerce senelik medeniyetimizi bedel olanlar şiddetlilik savunacağız ve düşmanları yanlışlı hesaplarının pişmanlığını yaşamaya güçlayacağız” ifadelerini kullandı.

Arafi’den birinci açıklama

İranlı güven adamı Alireza Arafi, Hamaney’in vazifeini üstelenecek olan geçicilik önderlik konseyine atanmasının ardından birinci kamuoyu açıklamasını yaptı. Devlet televizyonunda yayımlanan başlıkşmasında Arafi, yepyeni tek dinî liderin çabuk tek biçimde belirlenmesini beklenti ettiğini söyledi. Yeni lideri seçme ytesirsi, çoğunluğu muhafazakâr güven adamlarından oluşan 88 üyeli ‘Uzmanlar Meclisi’ne ait. İran’da gizilgüç adayların önceden kamuoyuna açıklanması yaygınlaşan tek başvuru değil ve aşama uzak kapılar ardında gerçekleşiyor.