OpenAI Stargate Projesinde Yaşanan Kriz Yapay Zekâ Veri Merkezi Yatırımlarını Yavaşlatıyor

ABD’de yapay zekâ altyapısını dönüştürmesi beklenen Stargate girişimi, müşterek şirketler arasındaki denetim tartışmaları dolayı planlanan hızda ilerleyemiyor. OpenAI Stargate tasarısi içerikında duyurulan 500 milyar dolarlık bilgi orta yatırımı, sahiplik modeli üzerine yaşanan anlaşmazlıklar sonrası yeniden yapılandırılma sürecine girdi. Proje, teknolojiler sektöründe uzunluğu vadeli yapay zekâ kapasitesi açısından eleştirel görülmeye devam ediyor.

Üç Ortak Arasında Ciddi Görüş Ayrılıkları Ortaya Çıktı

OpenAI Stargate tasarısi başlangıç aşamasında şirketin bilgi merkezlerini doğrudan sahiplenmesi hedefiyle şekillendi. Şirket yönetimi, altyapıyı öz kontrolünde tutarak üçüncü taraf gökyüzü servislerine olan bağımlılığı azaltmayı amaçladı.

Ancak yapay zekâ bilgi orta yatırımı için lüzumen yüksek başkent ihtiyacı yatırımcı tarafında temkinli yaklaşım doğurdu. Analistler, şirketin henüz sürdürülebilir kârlılığa ulaşmamış olmasının mali riskler algısını artırdığını değerlendiriyor. Taraflar arasındaki müzakereler uzadıkça ABD genelinde planlanan yetenek artışı takvimi da geride kaldı.

ABD Başkanı Donald Trump yönetimi Ocak 2025 döneminde tasarıyi stratejiklik teknolojiler hamlesi olarak duyurmuştu. Açıklanan plana göre ülke çapında çok sayıda yapay zekâ bilgi orta kurulması hedefleniyordu. Projede birinci büyük altyapı gelişmesi Oracle tarafında gerçekleşti. Şirket yönetimi, Stargate içerikında yaklaşık 2 milyon çip kapasitesine malik kocaman tek bilgi orta kuracağını açıkladı.

OpenAI yönetimi, Oracle altyapısından beş yıl içinde yaklaşık 300 milyar dolarlık işlem gücü satın almayı taahhüt etti. Uzmanlar, söz başlıksu büyüklükteki işlem kapasitesinin kaynak modelinin hâlen netleşmediğini ifadeleri ediyor.

OpenAI bilgi orta finansmanı tartışmaları sürerken şirketin uzunluğu vadeli işlem gücü ihtiyacını güvence altına eldeetti istediği görülüyor. Sektör kaynakları, anlaşmanın yapay zekâ altyapı rekabetinde önemli tek eşik oluşturduğunu değerlendiriyor. OpenAI ile SoftBank arasında yürütülen görüşmeler ayrı tek müzakere hattında ilerledi. Şirketin Teksas eyaletinde planladığı 1 gigawatt kapasiteli tesis, kısa süreli askıya alma hükümının ardından yeniden masaya geldi.

Taraflar, tesis kontrolü başlıksunda yaşanan görüş ayrılığını yepyeni tek modelle çözdü. Anlaşmaya göre SoftBank tesisin sahibi ile geliştiricisi başlıkmunda mekan alacak. OpenAI ise mimari tasarım kontrolünü sürdürecek ve uzunluğu vadeli kiracı rolünü üstlenecek. OpenAI altyapı yatırım stratejisi içerikında geliştirilen model, şirketin doğrudan sahiplik hedefinden kısmen uzaklaştığını gösteriyor.

OpenAI Stargate tasarısi yaşanan gecikmelere rağmen tamamlanmış durdurulmuş değil. Şirket yönetimi, yepyeni yatırım turunda yaklaşık 100 milyar dolar para toplamayı hedefliyor. Şirketin değerlemesini 800 milyar dolar seviyesine taşıma planı da yatırım görüşmelerinin merkezinde bulunuyor.

Uzmanlar, kaynak hedeflerinin gerçekleşmesi hâlinde OpenAI’ın bilgi orta operasyonlarında daha bağımsız tek yapıya geçebileceğini öngörüyor. OpenAI Stargate tasarısi gelişmeleri, küresel yapay zekâ altyapı rekabetinin yalnızca teknolojiler değil maliye yönetimi açısından da şekillendiğini ortaya koyuyor.