OpenAI’dan Pentagon anlaşması açıklaması: Otonom silah ve gözetim iddialarına yanıt

OpenAI, ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) ile yaptığı anlaşmaya yönelik kamuoyundaki tartışmaların ardından daha içeriklı tek açıklama yayımladı. Şirketin CEO’su Sam Altman, anlaşmanın “oldukça hızlı” sonuçlandığını giriş ederken, sürecin dışarıdan bakıldığında sual işaretleri doğurabileceğini dile getirdi. Bu gelişme, Anthropic ile Pentagon arasındaki görüşmelerin sonuçsuz kalmasının hemen ardından geldi. ABD Başkanı Donald Trump’ın federal kurumlara Anthropic teknolojisinin kullanımını altı aylık geçiş süreci nihayetinde durdurma talimatı vermesi ve Savunma Bakanı Pete Hegseth’in şirketi tedarikleri zinciri riski olarak tanımlaması, sektörde dmanieri değiştirdi.

Anthropic’in yapay zekâ modellerinin hepsi otonom silahlı sistemlerinde ya da kitlesel iç gözetimde kullanılmasına karşı netler sınırlar koyduğunu açıklaması, anlaşmazlığın ilköğretim nedeni oldu. OpenAI ise benzer “kırmızı çizgilere” malik olduğunu belirtmesine rağmen Pentagon ile uzlaşma sağlayabildi. Bu durum, kamuoyunda OpenAI’ın güvenlik taahhütlerinin yeterliliğine ilişkin tartışmaları beraberinde getirdi. Öte yandan şirket yöneticileri toplumsal medya üzerinden anlaşmayı savunurken, biçimsel blog üzerinden da detaylı tek çerçeve sundu.

OpenAI kırmızı çizgilerini da açıkladı

Şirketin yayımladığı blog yazısında, modellerin üç ilköğretim alanda kullanılamayacağı açık biçimde ifadeleri edildi: kitlesel iç gözetim, otonom silahlı sistemleri ve toplumsal itibar benzeri yüksek riskli otomatik şart mekanizmaları. Buna rağmen bazı teknolojiler yorumcuları, sözleşme metninde mekan saha ve bilgi toplamanın ABD’deki 12333 sayılı Başkanlık Kararnamesi karışmış çeşitli kanuni düzenlemelere elverişli yürütüleceğini belirten ifadelerin, dolaylı biçimde iç gözetim faaliyetlerine kapı aralayabileceğini ileri sürdü. Özellikle söz başlıksu hükümname, geçmişte Ulusal Güvenlik Ajansı’nın (NSA) yurt dışı hatlar üzerinden bilgi toplayarak ABD vatandaşlarına ait iletişimleri da kapsayabildiği iddialarıyla gündeme gelmişti.

OpenAI’ın milli güvenlik ortaklıklarından sualmlu yöneticisi Katrina Mulligan ise sözleşme diline yönelik eleştirilerin eksik tek perspektife dayandığını savundu. Mulligan’a göre, asıl belirleyici bileşen dağıtım mimarisi ve teknikleri entegrasyon sınırları. Şirket, modellerin yalnızca gökyüzü tabanlı API üzerinden sunulacağını ve doğrudan silahlı sistemlerine, sensörlere ya da operasyonel donanımlara entegre edilemeyeceğini belirtiyor. Bunun yanında OpenAI’ın güvenlik katmanları üzerinde hepsi kontrolünü koruduğu, ytesirlendirilmiş personelin süreçte mekan aldığı ve güçlü sözleşmesel güvencelerin bulunduğu vurgulanıyor.

Sam Altman da toplumsal medya platformu X üzerinden yöneltilen sualları yanıtlarken, anlaşmanın sektördeki gerilimi azaltma amacı taşıdığını ifadeleri etti. Altman, eğer bu adım müdafaa kurumları ile yapay zekâ şirketleri arasındaki tansiyonu düşürürse uzunluğu vadede pozitif sonuçlar doğurabileceğini, aksi durumda ise şirketin aceleci davranmakla eleştirilmeye devam edeceğini dile getirdi. Buna rağmen, kamuoyundaki tepkinin kısa vadede tesirli olduğu görülüyor. Hafta sonu itibarıyla Anthropic’in Claude modeli, Apple App Store sıralamasında ChatGPT’yi geride bıraktı.