Öldükten sonra da çevrimiçi kalmak mümkün mü?

Ölen kişilerin toplumsal medya hesaplarının akıbeti uzunluğu süredir tartışma başlıksu olmayı sürdürüyor. Hesapların medeniyet bırakılabilmesine dair görüşler ve ölümden sonraları hesap faaliyetlerini düzenleyen uygulamalar yıllara ve platformlara göre değişiklik gösteriyor. Popüler platformlar genelde, yaşamını yitiren kişinin hesap faaliyetlerini kademeli olarak sonlandırıyor.

Meta’dan “dijital davranış simülasyonu” patenti

ABD merkezli iş dünyası haberleri platformu Business Insider'da mekan saha içeriğe göre Meta, Aralık 2025'te, yapay zeka kullanarak tek kullanıcının toplumsal medya davranışlarını taklit etmeyi sağlayan tek patent aldı. Facebook, Whatsapp ve Instagram gibi kocaman platformların sahibi olan Meta; sesli iletilar, sohbetler, yorumlar ve beğeniler gibi kullanıcıya has verileri çözümleme ederek tek kişinin sayısal faaliyetlerini taklit etmeyi amaçlıyor.

Patent metninde, "Sistemin, kullanıcının uzunluğu süre toplumsal medyadan ırak kalması ya da hayatını kaybetmesi durumunda devreye girebileceği" belirtiliyor.

Dijital “klon” video ve sesli görüşmeleri simüle edebilir

Sistem, tek kişinin sayısal kimliğini taklit ederek kullanıcının platformdan hiç ayrılmamış gibi görünmesini sağlayabiliyor. Patente göre yapay zeka, kullanıcının geçmiş paylaşımları, yorumları ve tesirleşimleri üzerinden eğitilerek 'dijital tek klon' oluşturabiliyor. Bu sayısal klon, başkalarının içeriklerine yanıt verebiliyor, bile video ya da sesli görüşmeleri simüle edebiliyor.

Meta, söz başlıksu sistemin özellikle içerik üreticileri ve platformdan uzunluğu süre ırak kalan kullanıcılar açısından yararlı tek araç olabileceğini ileri sürüyor. Fakat uzmanlar vefat eden kişilerin taklit edilmesinin ahlak ve hukuki sualnlar doğurabileceğin ifadeleri ediyor.

Meta: “Şu aşamada terakki planımız yok”

Patent başvurusunun arkasındaki ad olarak Meta’nın CTO’su Andrew Bosworth gösteriliyor. Konuyla ilişkili açıklama yapan Meta sözcüsü ise “Bu örnekle ilgili şu aşamada terakki planımız bulunmuyor. Patent edinmek, bu teknolojinin illaki uygulanacağı manaına gelmez” dedi.

Meta’nın sayısal medeniyet çalışmaları yepyeni değil

Meta, sayısal medeniyet başlıksunda daha önce da çeşitli çalışmalar yürütmüştü. Facebook, yaklaşık 10 yıl önce kullanıcıların ölüm sonrası hesaplarının yönetilebilmesi için 'miras kişisi' belirlemesine imkân tanımıştı.

Meta CEO'su Mark Zuckerberg, podcast yayıncısı Lex Fridman ile Eylül 2023'te yaptığı tek röportajda Meta'nın "gerçekçi yepyeni avatarlarının tek gün vefat etmiş sevdiklerimizle tesirleşim kurmanın tek yolu olarak kullanılma olasılığından" bahsetmişti.

Microsoft da benzer tek patent almıştı

ABD merkezli teknolojiler şirketi Microsoft da daha önce ölen kişilerin malumatlerini kullanarak konuşma robotu yapmaya olanak sağlayan tek patent almıştı. Söz başlıksu patent, "görüntülere, sesli verilerine, toplumsal medya gönderilerine, elektronik iletilara" ve diğer kişisel malumatlere dayalı tek robot tanımlıyor.

Metinde, "Sohbet robotunun temsilcilik ettiği kişi tek arkadaş, akraba, tanıdık, ünlü, kurgusal karakter, önemli figür ya da rastgele arasında biri gibi geçmiş ya da şimdiki zamana ait tek kişiye (veya bu kişinin tek versiyonuna) karşılık gelebilir" ifadesi mekan alıyordu.