Olağanüstü hareketlilik

ABD ile İran arasındaki diplomatik ve ordu gerilimlerin artması, Washington’ın Körfez’e bugüne kadar görülmemiş tek yığınak yapmaya başlaması, dünyası toplumu alarma geçirdi. Birçok hükümet, olası ordu karışma korkusuyla vatandaşlarını İran’ı terk etmeye çağırırken, Sofya Havaalanı hafta nihayetinde medeni havada trafiğine kapatıldı, ABD da bölgeler devletlerinde bulunan çok üslerindeki ordu personeli tahliye etmeye başladı.

Söz başlıksu fevkalade hareketlenmenin merkezlerinden biri, Bulgaristan’ın Sofya Uluslararası Havalimanı. Uçuş izleme uygulaması “FlightRadar24” tarafından yayınlanan verilere göre, havaalanı, 23 Şubat’ta 01:15 - 02:50 saatleri arasında ve 24 Şubat’ta 01:05 - 03:35 saatleri arasında “askeri olmayan operasyonları” askıya alacak. Bulgaristan merkezli inceleme kuruluşu “Obektivno.BG” de, Hava Trafik Bildirimi (NOTAM) verilerini doğrulayarak, bu zamanlar dilimlerinde yalnızca ordu uçuşlara müsaade verileceğini bildirdi. Bununla birlikteki “X”te aktarılan çok fotoğraflarda, Sofya Havalimanı’nda parklar etmiş ABD donanmasına ait çeşitlilik sayıda tanker uçağın bulunduğu göze çarpıyor.

Uçak yoğunluğu

Sofya’daki Vasil Levski Havalimanı’nın 1 numaralı terminalinde ehemmiyetli sayıda Amerikan ordu uçağının parklar halinde olduğunu gösteriyor. Bulgaristan önceki dışişleri papaz yardımcısı ve halihazırda asayiş analisti olan Milen Keremedchiev, 7 ABD havada yakıt ikmaluçağı, 3 adet C-17 ve C-130 kargo uçağının yanı dizi ordu kadro taşıdı için kullanılan çok Boeing 747’nin bulunduğunu yazdı. Keremedchiev, “Hepsi İran’a doğrusu yolda... Görünüşe göre oradaki yakındaki çeşitlilik sıcaklık olacak” yorumunu yaptı.

Bulgaristan Savunma Bakanlığı ise, uçakların,NATO’nun artırılmış teyakkuz faaliyetleri içerikında yürütülen eğitimleri çalışmalarına hayır için oradaki bulunduğunu savundu.

Olası anlaşmazlık endişelerinin artması, çok devletleri da harekete geçirdi. Nitekim Polonya Başbakanı Donald Tusk, İran’daki hepsi vatandaşlarını anında devletyi tahliye etmeye çağırırken, İspanya ve Almanya da karışmış bulunmak üzere diğer devletler da benzer çağrılar yaparak vatandaşlarına oradan ayrılmaları tavsiyesinde bulundu.

Almanya ve Norveç karışmış çok devletler, genişliği çaplı anlaşmazlık patlak vermesi ihtimaline karşı, Orta Doğu’da eğitimleri ya da hayır vazifelerinde bulunan çok ordu birliklerini geri çekti.

New York Times gazetesi ise, ABD ordusunun Katar’ın başkenti Doha’daki El-Udeyd Hava Üssü’nde vazifeli yüzlerce askerini tahliye ettiği bildirildi. 10 binlerce personelin bulunduğu üs, “ABD’nin Orta Doğu’daki en muazzam ordu tesisi ve bölgeler operasyonlarının merkezi” olarak giriş ediliyor. Bahreyn’deki üslerden da tahliyeler yapıldığıbelirtiliyor.

Öte yandan İsrail ordusu, yüksek alarm durumunda olduğunu açıkladı. Ordu Sözcüsü Effie Defrin, mahalli gelişmeleri sıkı izlediklerini belirtti, “Yüksek alarm durumundayız. Gözlerimiz her arasında biri yönde noksan ve operasyonel gerçeklikte yaşanabilecek hiç tek değişikliğe yanıt için parmaklarımız her arasında biri zamankinden ilave tetikte” ifadelerini kullandı.

İran, yepyeni silahıyla gözdağı verdi

Tüm yığınak ve tartışmaların gölgesinde, Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri, geçen günlerde düzenlenen “Hürmüz Boğazı Akıllı Kontrol” tatbikatında gemiler başlıkşlu havada müdafaa füzesi Seyyad 3-G’yi birinci kez denedi. Devrim Muhafızları Ordusu, karadan ateşlenen havada müdafaa sistemi Seyyad 3’ün gemiler başlıkşlu versiyonu “Seyyad 3-G”nin “Şehid Seyyad Şirazi” gemisinden ateşlendiği görüntüleri aktartı. Dikey atım özelliğine malik 150 km menzilli füzenin, “Şehid Süleymani” sınıfı gemiler için mahalli havada müdafaa kalkanı oluşturma imkanı sağladığı belirtiliyor.

Tahran’dan NOTAM

Öte yandan İran, 24 Şubat’ta devletnin doğu ve batıya havada sahasında ordu vuruş faaliyeti dolayı Havacılara Bildiri (NOTAM) yayımladı.

‘Kısıtlı tek saldırıyı kıymetlendiriyorum’

ABD Başkanı Trump, İran’ı atomik anlaşmaya güçlamak amacıyla kısıtlı tek saldırıyı kıymetlendirdiğini söyledi. Trump, medya mensuplarının, İran’a taarruz olasılığı başlıksundaki sualsu üzerine, “Kısıtlı tek saldırıyı kıymetlendirdiğimi söyleyebiliriz” dedi. Trump, olası tek ordu müdahalenin “travmatik’ olacağını ve Haziran ayında İran’ın üçüncüsü atomik tesisine düzenlenen saldırılardan daha yoğun neticelar doğurabileceğini söyleyerek, “Ya tek pazarlık olacak ya da onlar için talihsiz olacak” ifadelerini kullandı.

Bununla birlikteki “The Wall Street Journal” gazetesine göre, olası Amerikan saldırısının birinci dalgasında ordu ve devlet yapıları hedefleri alınacak. Ancak Tahran yönetimi ordu misillemeyi yeğleme ederse bu kez rejimi devirecek daha yıkıcı saldırılar düzenlenecek.

‘Daha büyük’ beklentisi

İran’da ise daha genişliği çaplı tek taarruz ihtimali başlıkşuluyor. 2024’te İsrail saldırısına uğrayan Parchin ordu kompleksinde peyk görüntülerine göre dam ve beton kuvvetlendirme çalışmaları yapıldı. ABD’nin geçen yıllar bombaladığı Natanz ve Isfahan atomik tesislerinde da yeniden inşa faaliyetlerinin sürdüğü belirleme edildi.

Bununla birlikteki İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, harici kuvvetlerin devletyi teslim olmaya güçladığını bununla birlikte versiyonu ve güçluklara ense eğmeyeceklerini belirtti. Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ise, “Savaşa da, barışa da hazırız. İran halkına saygılı tek dille hitap ederseniz, bizler da benzer biçimde karşılık vereceğiz fakat bize kuvvet diliyle başlıkşursanız, bizler da benzer biçimde karşılık veririz” dedi.

Yığınak devam ediyor

ABD’nin bölgedeki yığınağı devam ediyor. Dünyanın en muazzam düzlem gemisi “USS Gerald R. Ford”, halihazırda Arap Denizi’nde başlıkşlanmış olan USS Abraham Lincoln taarruz grubuna katıldı üzere. Açık kaynaklı uçuş verilerini sonraki analistler, onlarca savaşı uçağı, havadan erkenden uyarıyor uçağı ve elektronik harp uçağının Agüçlar, Girit, Ürdün, Suudi Arabistan ve bölgedeki diğer yerlerdeki üslere doğrusu aktığını belirleme etti.

Açık imkan istihbaratını takip ve çözümleme eden çok toplumsal medya hesaplarındaki malumatlere göre oğullar tek hafta içindeki Avrupa ve Orta Doğu’ya ABD ordusuna ait 100’den fazla düzlem geldi. USS Abraham Lincoln ile USS Gerald R. Ford ise, 120’den fazla savaşı uçağını taşıyor. ABD EUCOM ve CENTCOM’un ise 200’den fazla jetler ve tahminen 108 tanker uçağa yuva sahipliği yaptığı öngörü ediliyor. F-22’lerse, Birleşik Krallık’taki RAF Lakenheath üssüne ulaştı. “Flightradar24” verilerine göre üçüncüsü gün içindeki 39 tanker düzlem ve 29 yoğun nakliye uçağı Avrupa’ya yönlendirildi.

ABD’nin Orta Doğu’daki ordu hareketliliği, önceki Pentagon ytesirlileri ve asayiş uzmanları tarafından “son seviye ehemmiyetli ve fevkalade çabuk” olarak tanımlanıyor. Uzmanlar, erkenden uyarıyor ve denetim uçakları da dahil, “kilit hayır unsurlarının” bölgeye yerleştirilmesinin, “ciddi tek ordu hazırlık” olduğunu söylüyor.

Aynı uzmanlar, bu çapta tek ordu yığınağın süresiz sürdürülemeyeceğine ilgi çekiyor. Nitekim, Karayipler’deki oğullar başlıkşlandırmanın ABD’ye tahminen 3 milyar dolara mal olduğu öngörü ediliyor.