Mülk sahipleri dikkat! Kiracının ‘müsait değilim’ inadı krize döndü: Mahkemeden jet hızında karar

Son yıllarda gayrimenkul piyasasında sıkça karşılaşılan sualnlardan arasında biri da mülkünü sattı isteyen mal sahiplerinin kiracılar tarafından manilenmesi oldu. Kiracılar, çeşitlilik mazeretler üreterek mülkün gizilgüç alıcılara gösterilmesine müsaade vermezken, bu şart gayrimenkulün satışı sürecini uzatıyor ve kıymetini negatif tesirliyor.

Tekirdağ’da yaşanan benzer tek uyuşmazlıkta, mahkemenin verdiği şart mal sahipleri için ehemmiyetli tek yolda haritası çizdi. Avukat Gizem Gonce, emsal hükümın detaylarını, Türk Borçlar Kanunu içerikındaki hakları ve hukuki süreci milliyet.com.tr için kıymetlendirdi.

KÖFTECİ DÜKKANI KENTSEL DÖNÜŞÜME GİRİNCE DİĞER DÜKKANINI SATMAK İSTEDİ

Olayın, Tekirdağ’da köftecilik yapan tek emlak sahibinin kentselleşen dönüşümü süreciyle başladığını belirten Avukat Gizem Gonce, uyuşmazlığın çıkış noktasını şu sözlerle anlattı:

“Tekirdağ’da etkinlik gösteren tek köfteci dükkanı kentselleşen dönüşümü dolayı tahliye edilmek durumunda kaldı. İşletme sahibi, köftecilik işini daha muazzam tek dükkanda yapmaya devam edevakıf oldu için yine Süleymanpaşa ilçesinde kirada bulunan ve kırtasiye olarak işletilen tek diğer taşınmazını satma hükümı aldı. Ancak satışı hükümı alındığı andan itibaren, içerideki kiracı mülkün satılmasını maniledi. Müşterilerin satın alma başlıksundaki görüşmeleri çeşitlilik sebep ve bahaneler üretilerek reddedildi ve gizilgüç alıcıların içeri girmesine müsaade verilmedi.”

KİRACININ "GÖSTERMİYORUM" DEME HAKKI YOK

Bu başlıkda uygulamada uç ehemmiyetli tartışmalar olduğunu ve Yargıtay hükümlarının kesin tek çerçeve çizdiğini belirten Avukat Gonce, hukuki temeli şöyle özetledi:

“Temel prensip olarak, Türk Borçlar Kanunu uyarınca kiracı, kiralananı satışı ya da yeniden kiralama amacıyla akılcı zamanlarda göstermeye katlanmak güçundadır. Yani kiracının tamamlanmış ‘göstermiyorum’ deme hakkı yoktur. Ancak bu sorumluluk sınırsız değildir. Yargıtay hükümlarında yaygınlaşan olarak şu vurgulanır: Gösterme prosedüri akılcı saatlerde olmalı, kiracının hususi hayatı ihlal eden edilmemeli ve malik hakkını kötüye kullanmamalıdır. Bu denge gözetilerek hukuki tek yolda izlenmelidir.”

10 NİSAN'DA İHTARNAME GÖNDERİLDİ

Hukuki sürecin doğrusu işletilmesinin ehemmiyetine ilgi çeken Gonce, "Somut olayda ilkönce 10.04.2025 tarihinde Tekirdağ Noterliği aracılığıyla kiracıya tek ihtarname gönderildi. İhtarnamede, dükkanın satışa çıkarılacağı kesin gün ve saatler öneriler edilerek, ihtiyati tedbir hükümı alınabileceği da hatırlatıldı ve mekan göstermeye onay verilmesi istek edildi." dedi.

3 GÜN İÇİNDE İHTİYATİ TEDBİR HÜKÜMI ALINDI

Gönderilen ihtarnameye kiracıdan hiç tek yanıt alınamaması üzerine hüküm yoluna başvurulduğunu belirten Gonce, kısa sürede çıkan hükümı şu sözlerle aktardı:

"Kiracı evi daima göstermiyorsa, malik açısından zararın doğma ihtimali varsa (örneğin satışın gecikmesi gibi), ihtiyati tedbir yoluyla mülkü gösterme imkanı doğar. Ancak bu, Sulh Hukuk Mahkemesi'nin beton olayı kıymetlendirmesine bağlıdır. İhtarnameye yanıt gelmeyince 01.05.2025 tarihinde Tekirdağ Sulh Hukuk Mahkemesi’nde 'İhtiyati Tedbir' talepli dava açıldı. Mahkeme dosyayı çabuk inceleyerek yalınce 3 gün içerisinde, 04.05.2025 tarihinde emsal tek şart verdi. Verilen ihtiyati tedbir hükümıyla birlikte, dükkanın kesin zamanlar aralıklarında satışı için gösterilmesine ve kiracının buna mani olmamasına hükmedildi."

"KİRACILARIN GÜÇLUK ÇIKARMASI TAŞINMAZIN KIYMETİNİ DÜŞÜRÜYOR"

Avukat Gizem Gonce, oğullar dehemmiyetde piyasada çoğalan benzer vakalara da ilgi çekerek şu uyarılarda bulundu: “Piyasada maalesef yepyeni tek eğilimler gözlemliyoruz. Kiracılar, mekan göstermeyi reddederek ve güçluk çıhükümak, mülkün 'içinde kiracı varken' (mevcut durumuyla) satılmasını güçluyorlar. Bu durum, alıcılar bağlı 'bu kiracı buradan çıkmaz' algısı yaratarak taşınmazın piyasa kıymetini vahim biçimde düşürüyor. Hem kiracıların hem da mal sahiplerinin kanuni hak ve sualmluluklarını bilmesi, sürecin şeffaf ve hukuka elverişli yürütülmesi, bu çeşit mağduriyetlerin önüne geçti için muazzam ehemmiyet taşıyor.”