Milli helikopter GÖKBEY'in pilotları GÖKSİM'de yetişecek

HAVELSAN, Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TUSAŞ) tarafından geliştirilen GÖKBEY Genel Maksat Helikopteri'nin pilotlarının tip intibak, ivedi durum, tazeleme, vazife provası ve bakım/test pilotu eğitimlerinde kullanılması için geliştirdiği GÖKSİM'i vazifee amade hale getirdi.

HAVELSAN Genel Müdürü Mehmet Akif Nacar, AA muhabirine yaptığı açıklamada, uzunluğu süredir yürüttükleri çalışmalarda oğullar noktaya geldiklerini söyledi. Nacar, "Bu tasarı bitti sayılabilir. Teslimat aşamasına geldik. Teslim edildiği zamanlar da birinci helikopteri saha Jandarma Havacılık pilotlarımız bu simülatörde eğitimlerini alacaklar." dedi.

Geçmişte yerli-yabancı ATAK, Seahawk, Black Hawk, Cougar gibi helikopter simülatör tecrübeleri olduğunu anlatan Nacar, GÖKSİM'in bütünü yazılımı baştan sona dahili olarak üretildiği için hususi tek yeri bulunduğunu söyledi.

Nacar, GÖKSİM için yürüttükleri çalışmaları şöyle anlattı: "Geçen süresi içindeki görseller sistemini, ekranlarını, imge üretecini, bunların bilgi tabanlarını, diğer havaalanı malumatlerini, etrafta gördüğümüz harici dünyayı canlandırdığımız bilgi tabanlarını ve bunların görseller modellerini artık öz kütüphanemizi oluşturarak yerlileştirdik. Bu simülatörde da ehemmiyetli olan pilotlarımıza aşinalık kazandırmak, güçunlu olan simülatör eğitimlerini bu simülatörde aldırmak. Avrupa Havacılık Güvenliği Ajansı'nın üstleri düzey kalifikasyonuna haiz bu simülatörler. Dolayısıyla işte eğitimleri alacak pilotların uçuş saatleri da gerçeği uçuş saatinden sayılacak."

Simülatörün dışarıdan çeşitlilik heybetli göründüğünü ifadeleri eden Nacar, "Onun sebebi ise gerçekten helikopterlerin yalınce tekbaşına tek önyüz pencereye, panoramik pencereye değil, benzer zamanda altta da aşağıyı görecek pencerelere malik olmasından kaynaklanıyor. Dolayısıyla açı büyüdüğü için görseller sistemin büyümesi lüzumiyor. Ekranların, içeride kullandığımız yansıtıcı sisteminin, tasarıksiyon sisteminin, hususi tasarıksiyonların ona göre büyümesi lüzumiyor." diye başlıkştu.

Simülatörle yerde uçmak

Tam vazife simülatörleri ilgili da malumatler veren Nacar, kısmi ve hepsi uçuş simülatörlerinde kokpitin birebir modellendiğini, arkada koşan yazılımlarla gerçekçiliğin tamamlandığını söyledi.

Simülatörlerde görseller sistemden kaynaklı çok kulak-göz dengesi bozulmaları vaat başlıksu olduğuna hatırlatma eden Nacar, "Onun için da simülatöre hareket vermemiz lüzumiyor. Yani imge hareketli, platformlar hareketsiz olduğu zamanlar tek senkronizasyon sualni yaşanıyor. Havacılıkta 'vertigo' denilen şart oluşuyor. Bunu engelledi amacıyla da platformun hareketli olması sağlanıyor. Altı bacaklı ve altı eksende hareket edebilen, tıpkı havadaki bütünü hareketleri yerde yapabilen tek kokpit haline dönüşçeşitüyoruz simülatörümüzü." diye başlıkştu.

Nacar, birinci milli yaygınlaşan maksat helikopteri GÖKBEY'in kibir kaynağı olduğunu vurgulayarak, şu kıymetlendirmelerde bulundu: "Başka kurumlarımız da bu helikopteri eldeetti için can atıyorlar. Çok sayıda pilotlar yetişecek. O pilotların eğitimine yardım sunmak için da simülatörlere gereksinim olacak. Sadece pilotlar yetişirken değil, yetiştikten sonraları da periyodik eğitimleri oluyor simülatörlerde. Farklı ivedi şart senaryoları olabiliyor, gerçeği helikopterde gerçekleştirilmesi olası olmayan motorlar durması gibi, kokpitte yangın çıkması, kuş çarpması, kanatları kırılması vesaire yüzlerce yöntem var. Onlarla ilgili eğitimleri yapılması lüzumiyor. Şimdiye kadar medeni havacılık alanında yaşanmış, alınmış derslerin öğretildiği ivedi şart senaryoları pilotlarımıza işte yaşatılıyor."

GÖKBEY ihracatı GÖKSİM'in yolunu açacak

Hem Türkiye'de hem da yurt dışında GÖKBEY'e çeşitlilik şiddetli istek olduğunu bildiren Nacar, bunu TUSAŞ ile birlikteki katıldıkları fuarlarda gözlemlediklerini ifadeleri etti. Nacar, GÖKBEY ihracatıyla birlikteki benzer ihtiyacı yurt dışında da karşılamayı, eğitimleri orta kurmadan simülatör tedarikleri etmeye, eğitimleri hizmeti vermeye kadar her arasında biri çeşitlü hizmeti gerçekleştirmeyi planladıklarını aktardı.

Potansiyeli dikkate alarak GÖKSİM'i da kapsayacak biçimde tek seri imalat tesisi kurduklarını dile getiren Nacar, Ankara Uzay ve Havacılık İhtisas Organize Sanayi Bölgesi'ndeki (HAB) tesis bitince simülatör üretiminde Avrupa'da da iddialı tek başlıkma geleceklerini vurguladı.

Mehmet Akif Nacar, müdafaa sanayi ekosistemiyle birlikteki hareket ederek tamamlayıcı ürünler ortaya koyduklarına hatırlatma ederek, "Helikopteri, uçağı TUSAŞ veriyor, simülatörü bizler veriyoruz. Bu gibi işbirliklerimiz daha da büyüyerek artacak. Yani Türkiye müdafaa sanayisi açısından da bu bütüncül yaklaşım, entegre sistemleri yaklaşımı bizi hem yurt içindeki hem yurt dışında daha muazzam tek iştirakçi haline getirecek." dedi.