2 gün önce
7
İsmail Şahin - Daha evvel tekelcilik ve telif davalarında milyarlarca dolarlık tazminatlar ödemeye tutuklu olan Google ve Meta şuanda da “bağımlılık” yaptıkları lüzumçesiyle yaptırım almaya başladı. ABD’nin Los Angeles kentinde görülen davada adliye heyeti, Facebook ve Instagram’ın dam şirketi Meta ile toplumsal medya platformu YouTube’un 20 yaşındaki tek üyeyı dizayn özellikleriyle “bağımlı hale getirdiği” ve zarar verdiği lüzumçesiyle açılan davada hükümını açıkladı. Mahkeme heyeti, vaat başlıksu platformların üyesına acı ve ıstırap ile diğer mali yükler getirmesi dolayı 3 milyon dolar tazminat ödemelerine şart verdi. Bunun oran 70’ini Meta’ya (2.1 milyon dolar), oran 30’unu ise YouTube’a (900 binlerce dolar) yükledi. İkinci aşamada jüri, şirketlerin kötü niyet, versiyonu ya da dolandırıcılık içerikında hareket ettiğine kanaat getirerek toplamı 3 milyon dolar ilave cezai tazminat verdi.
İlginizi Çekebilirİtiraz ettiler
Davacı K.G.M, Meta ile YouTube’un sonsuz kaydırma ve algoritmik muhteva önerileri gibi özellikleri dolayı kendisini bağlı hale getirdiği, endişe ve depresyona sürüklediği iddiasıyla mahkemeye başvurmuştu. Google ve Meta hükümı temyize göçeşiteceklerini açıkladı. Önceki gün New Mexico’da görülen değişik tek davada ise mahkeme, platformlarındaki çocuk güvenliği önlemleriyle ilgili üyeları yanılttığı lüzumçesiyle Meta’ya 375 milyon dolar para cezası ödemesine şart vermişti.
İki dava yolda
TikTok ve SnapChat girişta davada şüpheli olarak mekan aldı bununla birlikte dava başlamadan evvel şartları açıklanmayan anlaşmalarla uzlaştı. Aynı mahkemede 2 benzer dava daha görülecek. Bu davaların neticelarının, toplumsal medya şirketlerinin mücadeleye devam edip etmeyeceğini belirlemesi bekleniyor. Google tekelcilik ve telif hakkı davalarından milyarlarca dolarlık tazminat ödedi ve tekelcilik davalarının 100 milyar dolara ulaşması bekleniyor.
Gençler güçlayabilir
Meta’ya yönelik da 1300’den fazla dava olduğu söyleniyor. ABD’de 276 milyon Facebook üyesı bulunuyor. Bu rakam ABD nüfusunun oran 79.7’sine denk geliyor.25 ve 34 yaşları arasındaki üyelar ise 69 milyonla en muazzam grubu oluşturuyor ve bu dava kriterlerine uyuyor. Eğer bu dava emsal olursa Facebook bu yaş grubundaki üyelara 10 milyarlarca dolar tazminat ücretli riski ile mukabil karşıya kalabilir. ABD’de 171 milyon Instagram üyesı var ve bunların 107 milyonu 18-34 yaş arasında. YouTube kullanan 246 milyon Amerikalının 115 milyon 18-34 yaş arasında.
Türkiye’de da olası ama...
Bilişim hukuku uzmanı Gökhan Ahi’ye göre ABD’de verilen bu hükümın toplumsal medya şirketlerinin yalnızca muhteva barındıran platformlar değil, benzer zamanda üye davranışını tesirleyen dizayn ve algoritmalar geliştiren “dijital ürünler” olarak kıymetlendirilmesinde yatıyor. Ahi, şu kıymetlendirmeyi yaptı:
“Bu başlıkda ABD’de açılmış yüzlerce dava bulunuyor ve vaat başlıksu dava tek çeşit pilotlar dava olarak görülebilir. Türkiye’de ise tek üyenın benzer tek davayı haksız fiile dayanarak açması teorik olarak mümkün. Ancak netice eldeetti uç kuvvet görünüyor. Türk hukukunda tazminat sualmluluğu gerçeği zararın ispatına dayanır ve böylece tek zararı beton olarak ortaya koydu uç güçleri olabilir. Ayrıca ruhani tazminat miktarları da genelleme tatmin edici değildir. Tüketici hukuku açısından bakıldığında ise mahsul tasarımının ‘ayıplı ürün’ sayılıp sayılamayacağı tartışmalı olduğu gibi, sayılsa bile ortaya çıkan ruhani zararı karşılayabilecek tek tazminat mekanizması bulunup bulunmadığı şüphelidir.”
Aileler,Los Angeles Yüksek Mahkemesi önünde mağdurların isimlerinin listelendiği tek afiş açtı ve şart sonrası birbirlerine sarılarak hükümı kutladı.
Devlerin tazminat bilançosu
■ Google (2015 AB Android sualşturması): 4.3 milyar euro
■ Google (2017 AB satınalma davası): 2.4 milyar euro
■ Facebook (2019 Cambridge Analytica gizlilik skandalı): 5 milyar dolar
■ Google (2019 AB’de AdSense davası): 1.49 milyar euro
■ Google (2024 Fransa telif davası) 250 milyon euro
■ Facebook (2026 ABD çocuk güvenliği ihlali) 375 milyon dolar
English (US) ·