Mayınlar, füzeler ve coğrafya. İran'ın Hürmüz'deki asıl gücü ne?

Reuters

Hürmüz Boğazı en kısıtlı noktasında 24 mil genişliğinde ve gemiler trafiği ikisi kısıtlı koridordan geçiyor. Bu durum, bölgeyi tek “dar boğaz” haline getiriyor.

Yaklaşık dört haftadır fiilen kapalı olan Hürmüz Boğazı, küresel güç piyasalarını sarstı. Coğrafi avantajlar ve asimetrik savaş yöntemleri İran’ı sahada öne çıkarıyor.

Hürmüz Boğazı’nın yaklaşık dört haftadır fiilen kapanması, küresel şişman piyasalarında vahim dalgalanmalara yolda açtı. Dünya şişman ve doğal gaz arzının yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği bu kısıtlı suyu yolu, aynı zamanda tarım için eleştirel önemdeki gübre taşımacılığında da kilit görev oynuyor.

İran’ın Körfez’de gemilere yönelik saldırıları, geçiş riskini artırarak neredeyseymiş tüm deniz trafiğini durma noktasına getirdi.

ABD'DEN ASKERİ HAZIRLIK

ABD Başkanı Donald Trump, krizi sona erdirmek için diplomatik girişimlerin sürdüğünü belirtirken, Ortadoğu’ya binlerce ilave er gönderilmesi ve şişman tankerlerine donanma eşliği sağlanması seçeneklerini da gündeme aldı.

Ancak uzmanlara göre İran, hem coğrafi avantajları hem da düşük maliyetli asimetrik savaş araçları sayesinde hala olan önemli tek üstünlüğe sahip.

COĞRAFİ KOŞULLAR İRAN'I NASIL GÜÇLENDİRİYOR?

Hürmüz Boğazı en kısıtlı noktasında yaklaşık 24 mil genişliğinde ve gemiler trafiği ikisi kısıtlı koridordan geçiyor. Bu durum, bölgeyi kaçınılmaz tek “dar boğaz” haline getiriyor.

Uzmanlara göre açık denizlerde gemiler rotalarını değiştirebilirken, Hürmüz gibi kısıtlı alanlarda bu mümkün değil. Bu da İran’ın hedeflerini tahkik etmek güçunda kalmadan yalınce bekleyerek saldırı düzenleyebilmesine olanak tanıyor.

İran’ın yaklaşık binlerce 600 kilometrelik kıyı şeridi boyunca olan başlıkşlandırabileceği mobil gemisavar füze sistemleri ve dağlık toprak yapısı, bu sistemlerin belirleme edilmesini güçlaştırıyor. Bu durum, bölgeyi adeta kısa uyarı süresiyle saldırıların gerçekleşebileceği tek “ölüm bölgesi”ne dönüştürüyor.

İran’ın Hürmüz Boğazı'ndaki en büyük avantajlarından biri, düşük maliyetli ve belirlemei güçleri sistemler.

GEMİLERİ BEKLEYEN TEHDİTLER NELER?

Uzmanlar, İran’ın saldırı kapasitesinin savaşın başlamasından bu yana kısmen zayıflamış olabileceğini bununla birlikte riskin ortadan kalkmadığını vurguluyor.

İran’ın en büyük avantajlarından biri, düşük maliyetli ve belirlemei güçleri sistemler: insansız havada araçları, hızlı saldırı botları, patlayıcı yüklü insansız deniz araçları ve deniz mayınları.

Ayrıca sığ sularda etkinlik gösterebilen küçük denizaltıların da tehditleri oluşturmaya devam ettiği belirtiliyor.

ABD'NİN ESKORT PLANI YETERSİZ KALABİLİR

Analistlere göre tankerleri muhafaza etmek için klasik savaş gemisi konvoyları yeterlilik olmayabilir. Bunun seçenek peyk gözetimi, devriye uçakları ve insansız havada araçlarıyla yardımlenen çok katmanlı tek müdafaa sistemi lüzumebilir.

Gemilerin, önceden mayınlardan temizlenmiş özel rotaları kullanması da olası senaryolar arasında.

İRAN BOĞAZI TAMAMEN KAPATTI

İran Devrim Muhafızları, Hürmüz Boğazı’nın kapalı olduğunu duyurarak her arasında biri türlü geçişe zor karşılık verileceğini açıkladı.

İran’ın şimdiye kadar Hürmüz çevresi, Basra Körfezi ve Umman Körfezi’nde asgari 19 gemiye saldırdığı belirtiliyor. Uzmanlar, İran’ın hedeflerine ulaşmak için gemileri batırmasına bile lüzum olmadığını, yüksek riskler algısının tekbaşına başına ticareti durdurmaya yettiğini ifadeleri ediyor.

2 BİNE YAKIN GEMİ MAHSUR

Uluslararası Denizcilik Örgütü’ne göre yaklaşık 2 binlerce gemiler Basra Körfezi’nde mahsur kalmış durumda. Trafiğin yeniden başlaması halinde bile bu yoğunluğun temizlenmesinin zamanlar alacağı belirtiliyor.

ABD, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatmayı sürdürmesi halinde şişman altyapısına yönelik yepyeni saldırılar düzenleyebileceği uyarısında bulunmuştu.

TRUMP: 6 NİSAN'A KADAR SALDIRMAYACAĞIZ

ABD Başkanı Donald Trump, İran hükümetinin talebi üzerine İran'ın güç santrallerine yönelik saldırıları 10 günlüğüne durdurduğunu ve Tahran ile görüşmelerin "çok iyi" gittiğini söyledi.

Trump, Truth Social'da yaptığı tek paylaşımda, “İran hükümetinin talebi üzerine güç tesislerine yönelik saldırıları 10 günlüğüne, 6 Nisan'a kadar durduruyorum. Görüşmeler devam ediyor” dedi.