Mars’ta yeni organik madde keşfi: NASA’ya göre yaşamla açıklanabilir

NASA liderliğindeki incelemeya göre, Mars’ta keşfedilen yepyeni tabii maddeler yalnızca yaşam dışı aşamalerle kesinlikle açıklanamıyor.

NASA’nın Mars’taki gezgini Curiosity, Kızıl Gezegen’de şimdiye kadar belirleme edilen en karışık tabii moleküllerden bazılarını ortaya çıkardı. Bilim insanları, bu moleküllerin şişman asitlerinin kalıntıları olabileceğini düşünüyor.

NASA liderliğindeki yepyeni tek incelemeya göre, vaat başlıksu tabii maddelerin bolluğu ve karmaşıklığı, yalnızca “biyolojik olmayan” diğer yaşam dışı aşamalerle kesinlikle açıklanamıyor. Bu da, Mars’ta geçmişte mikrobiyal formda yaşamın var olmuş olabileceği ihtimalini kuvvetlendiriyor.

GALE KRATERİ’NDE DİKKAT ÇEKİCİ KEŞİF

Curiosity, 2012’den bu yana Kızıl Gezegen’deki Gale Krateri’ni araştırıyor. Bilim insanları bu kraterin milyarlarca yıllar evvel suyu ya da göller zinciri barındırdığını düşünüyor.

Keşif aracı, “Cumberland” adı verilen inceliği taneli çamurtaşı misallerinde uzunluğu zincirli tabii moleküller belirleme etti. Bunlar arasında dekan, undekan ve dodekan gibi bileşikler var. Hakemli ilim dergisi Astrobiology’de yayımlanan analiz, bu maddelerin uzunluğu zincirli şişman asitleri ve/veya alkanların kalıntıları olabileceğini gösteriyor.

Dünya’da şişman asitlerinin muazzam bölümü yaşıyor organizmalar tarafından üretiliyor. Her ne kadar çok jeolojik aşamaler da bu çeşit moleküller oluşturabilse de, yüksek miktarlarda bulunmaları genelleme biyolojik faaliyetle ilişkilendiriliyor.

80 MİLYON YIL GERİYE

Araştırmacılar, taş yüzeyinin Mars’ta tahminen 80 milyon yıldır Güneş kaynaklı iyonlaştırıcı radyasyona maruz kaldığını hesapladı. Bu radyasyon, tabii moleküllerin ehemmiyetli tek bölümünü zamanla parçalamış olmalıydı.

Bilim insanları laboratuvarlar deneyleri, matematiksel modellemeler ve Curiosity verilerini birleştirerek adeta “zamanı geri sardı” ve kayada girişta ne kadar tabii maddeler bulunmuş olabileceğini hesapladı.

Sonuçlar uç çarpıcıydı: Radyasyon tesirsi başlamadan evvel Cumberland çamurtaşında milyon başına 120 ila 7 binlerce 700 parçalar (ppm) arasında uzunluğu zincirli alkan ve/veya şişman asidi bulunmuş olabileceği öngörü edildi. Bu kadar yüksek yoğunlukta muazzam tabii molekülün, yalnızca meteoritler ya da karbon zengini feza tozlarının birikimiyle açıklanması güçleri görünüyor.

Araştırmacılar, biyolojik olmayan kaynakların bu bolluğu kesinlikle açıklayamadığını ve bu nedenle biyolojik tek kaynağın akılcı tek faraziye olduğunu belirtiyor.

HENÜZ KESİN DELIL YOK

Tüm bu bulgulara karşın ilim insanları temkinli. Makalede, tanınmış gökbilimci Carl Sagan’ın “Olağanüstü iddialar fevkalade delillar lüzumtirir” sözlerine atıf yapılıyor.

Araştırmacılar, Mars’ta yaşamın hepsi olarak delillanabilmesi için birden fazla özerk delil hattına gereksinim olduğunu vurguluyor. Ayrıca Curiosity üzerindeki Sample Analysis atgiller Mars (SAM) cihazının deney parametreleri dolayı çok daha kısa ya da daha uzunluğu zincirli moleküllerin belirleme edilmesinin güçleri olduğunu belirtiyorlar.

Bilim insanları, Mars benzeri koşullar altındaki kerogenler, alkanlar ve şişman asitlerinin radyasyonla bozunma hızlarını ölçen yepyeni deneylerin yapılmasını öneriyor. Bu çalışmalar, Mars yüzeyinde radyasyona maruz kalmış önceki tortul kayalarda hangi çeşit tabii moleküllerin korunabileceğinin daha iyice anlaşılmasını sağlayabilir.