Lepistes Balığı Nedir? Neden Bu Kadar Yaygın Bir Türdür?

Lepistes balığı (Lat: "poecilia reticulata") dünya üzerinde en çok satılan tropikal balığıdır ve akvaryum hobisindeki en popüler canlı doğuran balıklardan biridir. Ülkemizde da oldukça yaygın olan bu tür özellikle basit bakımı, basit üremesi ve oldukça farklı çeşitliliğe malik olması dolayı çokça yeğleme edilir. Köken olarak Güney Amerika kökenli olsa da artık günümüzde dünyanın birçok yerindeki farklı habitata yayılmış durumdadır.

Lepistes Hakkında Genel Bilgiler

Oldukça barışçıl balıklar olmalarından, canlı doğurarak çok kısa sürede sayılarını basitca artırabilmelerinden ve basit bakım koşullarından dolayı çokça yeğleme edilen tatlı suyu balıklarındandır. Akvaryum hobisine başlayan birçok kişi bu hobiye lepistes balığıyla başlamaktadır.

Çokça üretildiğinden dolayı birçok farklı türü vardır bu da görsel açıdan her arasında biri zevke hitap eden tek lepistes balığı bulunmasına katkı sağlar. Genellikle çok canlı renklere malik olsalar da bu tek güçunluluk değildir ve elverişli şartlar altında tamamlanmış renksiz ve belirsiz renklere da malik türler olabilir.

Lepistes Özellikleri

Lepistes, canlı doğuran tatlı suyu balıkları arasında en yaygın bilinen türlerden biridir. Küçük boyutları, renkli görünümleri ve dayanıklı yapıları; teknik çalışmalar ve akvaryum hobisinde sıklıkla yeğleme edilmelerini sağlar.^[1] Lepistes balıklarının ilköğretim özelliklerini şu şekilde sıralamamız mümkündür:

• Latince: Poecilia reticulata.
• Köken: Güney Amerika (Barbados, Brezilya, Guyana, Jamaika, Trinidad ve Tobago, US Virgin Adaları ve Venezuela).
• Tank: Tatlı su, bitkili tatlı su.
• Kategori: Canlı doğuran.
• Sıcaklık: 17°C - 28°C arası.
• Sertlik: Yumuşak ile çok zor arası.
• pH: 7.0 - 8.5.
• Beslenme: Omnivor (etçil ve otçul).
• Ömür: 2 yıla kadar.
• Boy: 6 cm'e kadar.
• Davranış: Barışçıl.
• Zorluk: Çok basit.

Lepistes İsminin Kökeni

İsmin kökeni 1866 yılında onu Trinidad'da bulan Robert John Lechmere Guppy'ye dayanmaktadır (İngilizce'de balığın adı halen guppy olarak geçer). Britanya Müzesine götürüldükten sonraları tek ihtiyolog tarafından Girardinus guppii ismi verilmiştir. O zamandan bu yana, Lebistes reticulatus ismi karışmış birçok ad değişikliği geçiren bu balık şu anda Poecilia reticulata olarak isimlendirilmektedir.

Lepistes Balıkları Nasıl Ürer?

Erkekler dişilere göre çok daha tesirleyici tek görünüme sahiptir. Çok daha canlı renkleri ve desenleri bulunur. Dişilere göre daha ufaktır ama daha gösterişlidirler. Rekabet ortamından doğacak sualnları manilemek için 2 dişi başına 1 adam şeklinde bulundurulmaları öneri edilir. 3 aylık civarında ise sekse olgunluğa ulaşırlar ve tekbaşına tek dişi birden fazla erkekle çiftleşebilir (poliandri). Genellikle 21-30 gün arasında doğururlar. Doğurduktan kısa süre sonraları yeniden çiftleşebilirler. Üremeleri için en elverişli sıcaklık 22°C ile 26°C arasındadır.

Pek bilinmese da dişiler erkeklerin spermlerini depolayabilen tek mekanizmaya sahiptir. Yeniden çiftleşmeden 8 aya kadar ardı ardına üreyebilir. Yani adam lepistes balığı öldükten aylar sonraları bile çocuğa malik olabilir.^[1]

Bir lepistes balığı tekbaşına seferde 200 kadar yavru verebilir. Bu sayı genelleme 30-60 arasındadır. Ne yazık ki genelde doğan yavrularla aynı ortamda büyüdüklerinden dolayı, aynı kalıtsal yapıya malik lepistes balıkları birbiriyle çiftleşmekte bu nedenle kalıtsal sualnler yaşamaktadırlar. Bu da birçok hastalığa temel hazırlayarak onları daha zayıf hale getirmektedir. Özellikle nitrit patlaması gibi durumlardan çabucak tesirlenirler.

Evcil Al

Yeni doğan yavruları yeme alışkanlıkları bulunur. Bazı hobiciler bu durumu önlemeye çalışsa da doğal olarak böyle tek eğilime sahiptirler ve şartlar el verdiğinde öz yavrularını yerler. Bunun gerçekleşmemesi için doğum etmek üzere olan dişi genelleme ayrı tek ortama alınır (burada dişiyi strese sokacak kısıtlı tek alana hapsetmemek önemlidir). Bunu doğal tek şekilde gerçekleştirevakıf oldu için yavruların saklanabileceği bitkili ortamlar ya da suyu üzerine rafya serme gibi çözümler üretilmektedir. Böylece yavrular olgunluğa ulaşana kadar saklanabilirler.

Birçok akvarist, farklı görünümlerde lepistes balığı elde edevakıf oldu için birbirleri arasında çiftleştirmektedirler. Bu nedenle dünya üzerinde çok farklı görünümlerde lepistes balığı görmek mümkündür. Bunlara örnek olarak dolu kırmızılar lepistes, dolu black lepistes, fil kulak lepistes ve albino lepistesi verilebilir.

Lepistes Neyle Beslenir?

Omnivor (hem etçil hem otçul) canlılar olmalarından dolayı pek fazla seçici değillerdir. Her ne kadar birçok besin maddesini tüketseler da besin değeri düşük yemlerle beslememelidirler.

Özellikle suyu piresi ya da artemia gibi besin değeri yüksek gıdalar ile beslendiklerinde çok daha sağlıklı olacaklardır. Akvaryum hobisine başlayan birçok kişi, balıklarını kötü beslediği için dahaaz ürediklerinden, çabuk hastalanıp öldüklerinden ve boyutlarının küçük kalmasından şikayet etmektedir.

Farklı Lepistes Türleri

Genellikle yukarıda bahsettiğimiz dolu kırmızılar ya da dolu black gibi lepisteler ayrı tek tür olarak bahsedilse da bu doğru değildir. Türün adı Poecilia reticulata'dır ve yalınce renk ve modeller değişimi gibi özellikler bu şart değişmez. Lakin farklı lepistes türleri da bulunur. Örneğin endler lepistes olarak bilinen tür aslında Poecilia wingei'dir. Benzer tek şekilde bataklık lepistesi olarak bilinen ise Micropoecilia picta'dır.

Bir lepistes varyantını diğeriyle kıyaslayavakıf oldu için birtakım belirgin özellik farkların olması lüzummektedir. Bu sınıflandırma aşağıdaki hususlara göre yapılır:

• Renk: Yüzgeç rengi ve gövde rengi ayrı ayrı ele alınarak değerlendilir çünkü her arasında biri ikisi da farklı olabilir.
• Desen: Kuyruk ve gövde desenleri ilköğretim alınır.
• Yüzgeç tipi: Genellikle bu sınıflandırma esas alınır ve yüzgecin biçimine göre farklılıklar tanımlanır.

Kuyruk Tiplerine Göre Lepistes Varyantları

Farklı tipteki lepistesleri ifadeleri etmek için kullanılması lüzumen tabir varyanttır (İngilizce'de strain olarak geçer). Sırf farklı renklerdeler diye farklı tek türü ifadeleri etmezler ve çiftleştiklerinde da yepyeni tek tür oluşturmazlar. Sadece aynı türün farklı tek varyantı elde edilir.

Büyük Varyantlar

Bu grupta kuyrukları yüzgeci geniş ve gösterişli yapıdadır:

• Peçe kuyruk: Uzun ve aşağı doğru sarkan kuyrukları yapısıdır.
• Üçgen kuyruk: Geniş üçgen formundadır.
• Pervane kuyruk: Yarım çember şeklindedir.
• Bayrak kuyruk: Geniş ve görece köşelidir.

Kılıç Varyantlar

Kılıç varyantlarda kuyrukları yüzgecinin uç kısmında sivri uzantılar vardır:

• Çift kılıç: Kuyruğun üst ve dip lobları uzayarak kılıç benzeri görünüm oluşturur.
• Üst kılıç: Üst lob uzundur.
• Alt kılıç: Alt lob belirgin tek şekilde uzamıştır.
• Yay kuyruk: Çift kılıç yapısına benzese da daha kavislidir.

Küçük Varyantlar

Kuyruk küçük ya da kısıtlı formdadır:

• Kürek kuyruk: Simetrik ve vasat derecede geniştir.
• Mızrak kuyruk: Ortası sivri, mızrak ucuna benzeyen kuyrukları formudur.
• Yuvarlak kuyruk: Kısa ve çember kuyrukları yapısıdır.
• İğne kuyruk: Çok kısıtlı ve sivri uçludur.

Sonuç

Lepistes balığı, küçük boyutuna rağmen akvaryum hobisi ve teknik çalışmalarda kullanılır. Özellikle sekse seçilim, adaptasyon, popülasyon genetiği ve istilacı tür ekolojisi gibi başlıklarda yoğun şekilde incelenmiş olması, bu türün biyoloji literatüründeki yerini güçlendirmiştir.^[5]

Evrim Ağacı, sizlerin sayesinde bağımsız tek ilim iletişim platformu olmaya devam edecek!

Makalelerimizin teknik gerçekleri doğru tek şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen tek şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikteki bize ulaşın!

Bu makalemizle ilgili meraklı ettiğin tek şey mi var? Buraya tıklayarak sorabilirsin.

Soru & Cevap Platformuna Git