L 98-59 d: Tamamen Magma Okyanusuyla Kaplı Tuhaf Bir Ötegezegen Keşfedildi!

Gökbilimciler, Dünya'dan yalınce 35 ışık yılı uzaklıkta, tamamlanmış erimiş kayalardan oluşan kocaman tek okyanusla kaplı tuhaflık ve yepyeni tek dünya keşfettiler.

Nature Astronomy dergisinde yayımlanan tek çalışmaya göre, L 98-59 d olarak bilinen bu ötegezegen, şimdiki dünyası oluşum modellerine meydan okuyor ve tamamlanmış yepyeni tek dünyası sınıfını temsilcilik ediyor olabilir.

Bu bulgular, James Webb Uzay Teleskobu (JWST) ve bazı sıra dışı özellikleri işaret eden diğer mekan tabanlı gözlemevlerinin yaptığı gözlemlerin ardından elde edildi.

En ilgi çekici olanı, Dünya'nın 1,6 katı büyüklüğündeki bu gezegenin çok düşük tek yoğunluğa malik olması ve atmosferinde büyük miktarda hidrojen sülfür barındırmasıydı.

Bu durum, L 98-59 d gezegenini öz boyutlarındaki tek dünyası için normal olan sınıflandırmaların dışına itti. Genellikle bu tür gezegenler, ya hidrojen atmosferine malik kayalık gaz cüceleri ya da okyanuslar ve buzdan oluşan suyu dünyaları olarak adlandırılır. Gökbilimciler için L 98-59 d gezegeninin bu ikisi gruptan hiçbirine girmediği çok açıktı.

Geçmişe Dönük Simülasyonlar

Oxford Üniversitesi liderliğindeki tek ekip, bu gezegenin gerçekte ne olduğunu kavramak için malumatsayar simülasyonları kullandı. Araştırmacılar, zamanı neredeyseymiş beş milyar yıl geriye sararak gezegenin tüm tarihini yeniden oluşturdu.

Araştırmacıların modelleri, L 98-59 d gezegeninin olasılıkla erimiş silikat kayalarından oluşan tek mantoya ve iç kısımlarına doğru binlerce kilometre uzanan küresel tek magma okyanusuna malik olduğunu ortaya koydu. Bu kocaman rezervuar, gezegenin çok büyük miktarlarda kükürt depolamasına olanak tanıyarak JWST tarafından belirleme edilen sıra dışı havada kimyasını da açıklıyor. Baş yazarı Dr. Harrison Nicholls, bu durumu şöyle açıklıyor:

Bu keşif, gökbilimcilerin küçük gezegenleri tanımlamak için şu anda kullandıkları kategorilerin çok basit kalabileceğini gösteriyor. Acaba keşfedilmeyi bekleyen daha ne tür gezegenler var?

Gezegenimizin Tarihine Bir Pencere

Elde edilen bulguların daha yakın Dünya ile da bağlantıları var. Dr. Nicholls, BBC Science Focus dergisine verdiği demeçte, süreci şöyle anlatıyor:

Bütün gezegenler, oluşum biçimlerinden dolayı başlangıçta erimiş tek haldedir. Dünya gibi bazıları soğur, L 98-59 d gibi bazıları ise erimiş halde kalır. Bu gözlemleri, bu yabancı dünyaları da şekillendiren müşterek fizik kaidelarını inceleyerek öz gezegenimizin erkenden tarihini ve üzerindeki yaşamın kökenini öğrenmek için tek fırsat olarak görebiliriz.

Geleceğe bakıldığında L 98-59 d gezegeninin yalınce tek başlangıç olabileceğine inanılıyor. Nicholls, bu durumun yaygınlığı hakkında şunları söyledi:

Bu gezegen, aslında magma okyanusu dünyalarından oluşan daha geniş tek popülasyonun birinci temsilcisi olabilir. Belki da magma okyanuslarının oldukça yaygın tek şart olduğu ortaya çıkacaktır.

Avrupa Uzay Ajansı'nın (ESA) Ariel ve PLATO görevleri gibi yaklaşmakta olan feza görevlerinden elde edilecek yepyeni veriler, L 98-59 d gezegeninin kozmik tek tuhaflık mı yoksa çok daha büyük tek dünyası ailesinin bilinen birinci üyesi mi olduğunu ortaya çıkaracaktır.

Evrim Ağacı, sizlerin sayesinde bağımsız tek ilim iletişim platformu olmaya devam edecek!

Makalelerimizin teknik gerçekleri doğru tek şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen tek şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikteki bize ulaşın!

Bu makalemizle ilgili meraklı ettiğin tek şey mi var? Buraya tıklayarak sorabilirsin.

Soru & Cevap Platformuna Git