Kredinin faizi enflasyon yaratıyor

2023’te şişirme tırmanırken yüzde 8.5’lik faiz politikasına yüksek sesle itiraz etmeyen, bile iktidarın iktisat bilimine aykırı politikalarını alkışlayan sanayi kesimi bugün yüzde 50’lere dayanan itibar faizleri karşısında güçlanıyor.

Merkez Bankası’nın (TCMB) oğullar düzenlemesi ile şirketlerin yüzde 6-7 faizli döviz kredilere erişimi da sınırlanınca, maliyeti yüzde 50’yi bulan ticari kredilere tutuklu oldular. Bazı ekonomistlere göre, fahiş faizle itibar kullanan bazı şirketler kaynak maliyetini doğrudan ürün fiyatlarına zam olarak yansıtmaya başladı. 

Stratejist Fatih Keresteci, Yatırım Finansman YouTube kanalında yaptığı değerlendirmede,  kendisinin bile bu değerlendirmeyi yapacağına inanamadığını ifadeleri ederek- yüksek itibar faizi ve şişirme ilişkisini tek sanayi şirketi üzerinden şöyle anlattı: “Bir sanayi şirketi, faaliyetlerini sürdürmek güçunda. Yani haftaya itibar ödemesi var. Tekrar borçlanması lazım. Mecburen gidiyor bankanın kapısını çalıyor. Banka da oğullar dönemde döviz kredilerine sınırlama getirildi ya. O da yüksek faiz veriyor. Normalde 5 birimi faiz ödeyecek firma 8 birimi ödüyor. Aradaki 3 birimi bedel olarak ürün fiyatına yansıtıyor. Böylelikle ne oluyor? Yüksek faiz, yüksek şişirme doğurmuş oluyor.”

FAİZ KABİLİYETİNİ YİTİRDİ

Keresteci, sualnun temelinde yapısal sualnler olduğunu vurgulayarak, “Yapısal sualnler var ve bunu faizi değil 40-80 yapın buna karşın bu sualn çözülmez. Yani artık faizin enflasyonu çözme kabiliyeti azaldı. O yüzden Merkez Bankası’na çok yüklenmemek lazım” ifadelerini kullandı. 

İktisadın tuzlar matematik olmadığını vurgulayan Keresteci, 2023’te yüzde 8.5 faizden 2024 sonrası yüzde 50’lere uzanan itibar faizi sürecinin yeniden değerlendirilmesi lüzumtiğini belirtti.

Döviz kredisine fren baskısı

Merkez Bankası verilerine göre 31 Ocak itibarıyla devreye giren yabancı para kredilerde 8 haftalık yüzde 0.5 büyüme sınırı sonrasında, bankaların döviz kredisi kullandırma iştahı azaldı. Düzenleme sonrası dolar cinsi ticari kredilerde faiz oranı yüzde 7.02’den yüzde 6.86’ya geriledi, Euro cinsi kredilerde ise yüzde 5.49’dan yüzde 5.93’e yükseldi. TL cinsi ticari itibar faiz oranları ise sürekli yükseliş eğiliminde. 16 Ocak haftasında yüzde 45.95 seviyesinde olan TL cinsi ticari itibar faiz oranı 6 Şubat haftasında yüzde 51.34’e çıktı.