Kredi ile konut alamayan faizsiz modele koştu! Talep patladı

İhtiyaç dahilinde yuva eldeetti isteyen bununla birlikte yüksek banka itibar faizleri dolayı frene basan vatandaşlar, çözümyi faizsiz kaynak modellerinde buldu. Banka kredisiyle başlıkt alımının güçlaştığı oğullar dehemmiyetde, birikim kaynak şirketlerinin sunduğu faizsiz ve kredisiz seçeneklere istek patladı.

Faizsiz sistemlere istek artınca birikim kaynak sektöründe gelişme da rekor seviyeye ulaştı. 2025 yılında sektörün yöntem hacmi oran 261,8 artışla 1 trilyon 211 milyar liraya, etkin büyüklüğü ise oran 251 artışla 323 milyar liraya ulaştı.

Peki faizsiz maliye modeli nedir? Tasarruf kaynak modeli ile başlıkt avantajlı mı? Vatandaşlar sisteme girerken neye ilgi etmeli?

Konuyla ilgili hepsi detayları Gayrimenkul Uzmanı Mustafa Hakan Özelmacıklı ile İyi Finans Genel Müdürü Eniz Ünal milliyet.com.tr’ye açıkladı.

ÖZELMACIKLI: SİSTEME GİRİŞTE GELİR BEYANI YOK

Mustafa Hakan Özelmacıklı’nın açıklamaları şu biçimde: “Son dehemmiyetde faizsiz sistemleri içerisindeki mevduat miktarı artıyor. Bu sistemleri vasıta ve başlıkt alımı gibi tek menkul kıymete dayalı alımlar için kullanılıyor. Son dehemmiyetde diğer firmaların katılmasıyla beraber müvekkil kitlesinde ehemmiyetli artışlar var.

Bu sistemin ilköğretim amacında çok avantajlar da öne çıkıyor. Kişilerin bu sisteme karışmış olması için hiç tek hasılat beyanında bulunması lüzummediği gibi sistemleri içerisinde yuva alacak kişilerin şimdiki durumda evi olup olmadığı gibi kriterler ya da alacağı evin kıymeti ile ilgili kriterler vaat başlıksu değil. Bu nedenle lüzum vasıta alımı lüzumse da başlıkt alımında seçenek mali vasıta olarak kıymetlendiriliyor. Gün geçtikçe birikim kaynak modellerine yönelenlerin sayısı artıyor.

TASARRUF FİNANSMAN SEKTÖRÜNDE REKOR BÜYÜME

Geçen yıla baktığımızda saha büyüklüğünde ehemmiyetli tek artış da var. Geçen yıllar en kaydadeğer gelişme performansı birikim kaynak sektöründe görüldü. Sektörün yöntem hacmi oran 261,8 artışla 1 trilyon 211 milyar liraya, etkin büyüklüğü ise oran 251 artışla 323 milyar liraya ulaştı. Bu artış, birikim kaynak modelinin mali sistemleri içindeki ağırlığını artırdığını gösterdi.

KURA ÇEKİLİŞLİ MODELE DİKKAT! EVİ ALAMAYABİLİRSİNİZ

Bu sistemin yararlarının yanında çok riskleri da var. Bu sistemle ilgili çok riskler seçeceğiniz modelle başlıyor. Dahil olacağınız mahsul grubunu seçmeniz lazım. Bunlardan ilki çekilişli modeldir. Bu modeller uç riskli tek birikim kaynak ürünüdür. Örneğin 5 milyon TL’lik tek çember almayı düşünüyorsunuz bunun için 1 milyon TL peşin, 4 milyon TL 60 aylık vadeli çekiliş sistemine karışmış oldunuz. Sisteme karışmış olan 60 kişiye her arasında biri üçüncüsü aydan sonraları tek kere kura çekiliyor. Eğer kura başlarda çıkarsa bu sizin için avantajlı bununla birlikte sonlarda gelirse 5 yıllar sonraları o daireyi bulabilmeniz olası değil.

Bu nedenle oran 7’lik iştirak payı ödemesini yapıp vade sonunu beklemeden sistemden epey şahıs çıkıyor. Vade sonuna kadar sistemde bekleyenlerin oranı %40-45'e kadar azalıyor. O dehemmiyet içerisinde parayı yatırdığıyla kalıyor ve hiçbir faiz, getiri vb. Alamıyor.

‘ÇEKİLİŞSİZ MODELDE BEDELİN YÜZDE 40’ININ ÖDENMESİ LÜZUMİYOR’

Diğer modelde da çekiliş sistemi dışında ücretli önemli belli olan modeller var. Burada çok kaidelar var. Yani çekilişsiz modelde toplamı kontrat bedelinin %40’ının ödenmesi lüzumiyor. Örneğin 2 milyon TL’lik tek daireye girdiniz. En dahaaz 800 binlerce TL’yi ücretli yapmış olmalısınız ki teslim hakkı doğsun. Burada kontrat süreleri dahaaz daha kısa oluyor. Çekilişsiz sistemde da bu bedele göre size çeşitlilik ücretli alternatifleri sunuyorlar.

ORGANİZASYON BEDELİ NE KADAR TUTUYOR?

Burada örneğin 1 milyon TL üzerinden hesaplama yaparsak, müşteri bu sisteme karışmış oldu diyelim. Müşteri bazlı birikim kaynak sistemini ya da planlı birikim kaynak sistemini seçti diyelim. Yüzde 7 teşkilat bedeli var. Yani 1 milyon TL için 70 binlerce TL teşkilat bedeli ödeniyor. Diyelim ki aylık bazda da 50’şer binlerce TL’den 20 aylık taksitli sistemleri karışmış olundu. Mart ayında bu sisteme karışmış olduysa en erkenden ekim ayı itibarıyla 1 milyon TL’lik bedeli borçlanabilir. Kişi kendisi 400 binlerce TL’lik ödemeyi ekimde tamamlayacağı için 8 aylık sonraları aylık 50 binlerce TL’den 1 milyon TL’yi çekebilecek noktaya gelebilir.

Yine 1 milyon TL’yi bankadan çekti istediklerinde %2.65 faiz oranıyla 1 milyon TL’yi hemen bugünden alır. Taksitleri tahminen 65 binlerce TL olur, geri ücretli da 1 milyon 300 binlerce TL civarında tutar.

İnsanlar alacakları eve göre bunu kıyaslamalıdır. Finansman şirketinde bunu hemen paraya döndüremiyorsunuz. Vadeye ilgi etmek lüzumiyor. Tasarruf kaynak şirketleri vadeyi söylese da bazen erteleme yapabiliyorlar. Buna ilgi etmek lazım. Taraflar arası imzalanan birikim kaynak sözleşmesine illaki bakılmalıdır. Ödemelerle ilgili gecikmeler yaşandığı taktirde tüketiciler ihtarname vb. hakları kullanmalıdır.

SÖZLEŞMEDE TESLİM TARİHİNE DİKKAT!

Tasarruf kaynak şirketleri için BDDK tarafından tek regülasyon getirildi. Kurulan şirketler artık BDDK’nın kontrolünde diyebiliriz. Gecikme ve benzerlerinde sistemleri çeşitlilik netler ilerlemiyor. Sözleşmelerde teslim tarihlerini seçmekte yarar var.”

ENİZ ÜNAL: FAİZ YÜKÜNÜN OLMAMASI EHEMMIYETLİ BİR AVANTAJ

İyi Finans Genel Müdürü Eniz Ünal’ın açıklamaları şu biçimde: “Faizsiz kaynak modeli, bireylerin banka kredisine gereksinim duymadan, kesin tek birikim planı çerçevesinde başlıkt ya da vasıta sahibi olmasını sağlayan tek sistemdir. Katılımcılar, öz bütçelerine elverişli tek planlayan dahilinde muntazam ödemeler yapar ve sistemleri içindeki teşkilat sayesinde gereksinim duydukları finansmana ulaşırlar.

Biz bu modeli yalnızca tek kaynak alternatifi olarak değil, benzer zamanda birikim disiplinini yardımleyen sürdürülebilir tek yapıları olarak kıymetlendiriyoruz. Günümüzde krediye erişimin güçlaştığı ve maliyetlerin arttığı tek ortamda, faiz yükü olmadan uzaklık katetmek ehemmiyetli tek üstünlük sağlıyor.

Bu sistemde toplamı geri ücretli daha öngörülebilir hale gelirken, kişiye hususi plmanaa sayesinde bütçe kontrolü da olası oluyor. Peşinatlı ya da peşinatsız seçenekler sunulması ise başlıkt sahibi olmayı daha erişilebilir kılıyor. Bu yönleriyle, doğrusu plmanaa yapıldığında sistemleri başlıkt eldeetti isteyenler için kuvvetlü tek seçenek oluşturuyor.

KATILIM BEDELİ İADE ALINABİLİYOR MU?

Tasarruf kaynak sisteminde alınan iştirak bedeli, organizasyonun sürdürülebilirliğini güvence amacıyla tahsil edilen tek servis bedelidir ve sabitlik tek tutardan ziyade yeğleme edilen kaynak miktarı, vade ve planlayan çeşitüne göre değişimi gösterir. Bu noktada en eleştirel bileşen şeffaflıktır. Minimum teşkilat ücreti oranı bireysel planlarda oran 7, çekilişli planlarda ise oran 8,5.
Katılım bedelinin iadesi ise kontrat koşullarına bağlı olarak değişir. Sistemden birinci 14 günde ayrılma durumunda hepsi tutarlar eksiksiz olarak iade ediliyor, 14 hergün cayma süresinin ardından ise teşkilat ücreti dışında yatırılan peşinat ve taksit tutarları müşteriye iade ediliyor. Bu nedenle vatandaşların sisteme karışmış olmadan evvel kontrat detaylarını dikkatle ttesirksi ve hepsi koşulları netler biçimde manaası muazzam ehemmiyet taşıyor.

TESLİMAT SÜRESİNE DİKKAT!

Çekilişli sistemde dağıtım zamanının kurayla belirlenmesi, müşterilerimiz için tek dezavantajdan ziyade avantaja dönüşebiliyor. Bunu 40 aylık vadeli tek planlayan üzerinden misallendirelim: Peşinatsız oluşturulan bireysel planlarda, vadenin %40’ına tekabül eden 16. ayda dağıtım yapılıyor ve bu gün birinci günden netleşiyor. 40 aylık vadeli çekilişli planda ise teslimat, 5 ile 16. aylar arasında gerçekleşiyor. Müşteri, bireysel planda olduğu gibi en geç 16. ayda teslimatını alabiliyorken; kurada isminin daha erkenden çıkması durumunda gereksinim duyduğu finansmana çeşitlilik dahaaz ödemeyle, çeşitlilik daha kısa sürede ulaşabiliyor.

Kamuoyunda birikim kaynak sistemi denince akla genelleme çekilişli planlardaki "belirsizlik" gelse da işte gerçekten tek avantajdan vaat edebiliriz. Kurada erkenden sıranın gelmesi ehemmiyetli tek bedel avantajı sağlarken; teslimatın vadenin sonlarına doğrusu gerçekleşmesi durumunda piyasa koşullarındaki değişimlerin tesirsi ilave hissedilebilir. Özellikle başlıkt fiyatlarının çabuk yükseldiği dehemmiyetlerde müşterilerin bu süreci öz riskler tercihleri doğrultusunda kıymetlendirmesi ehemmiyetlidir.

‘KİŞİLER ÖDEME PLANINI KENDİ BELİRLEYEBİLİR’

Çekilişli plandaki dağıtım aralığı seçenek netler tek gün yeğleme eden katılımcılar, en başta öz ücretli planlarını belirleyerek bireysel modellere yönelebilirler.

TASARRUF FİNANSMAN ŞİRKETLERİ GÜVENİLİR Mİ?

Geçmişte sektörde yaşanan çok negatif misaller dolayı güvenen başlıksu zamanlar zaman münazara başlıksu olsa da bugünden gelinen noktada düzenleyici çerçevenin kuvvetlenmesiyle birlikteki ehemmiyetli tek dönüşümü yaşandığını ifadeleri etmek mümkün. Özellikle sektörün BDDK lisansı ve denetimi altına alınması, şirketlerin kesin mali yeterlilik şartlarını güvence güçunda olması ve şeffaflık standartlarının yükselmesi güvenen ortamını ehemmiyetli ölçüde artırdı.

Bununla birlikteki vatandaşların yeğleme yaparken titiz olması hâlâ muazzam ehemmiyet taşıyor. Sözleşme şartlarının ne kadar noksan ve anlaşılır olduğu, teşkilat ücreti, teslim süresi ve olası iade koşullarının netliği gibi unsurlar illaki kıymetlendirilmeli. Aynı zamanda şirketin firma yapısı ve servis altyapısı da şart sürecinde belirleyici olmalı. İyi Finans olarak biz, bu yepyeni dehemmiyetde şeffaflık, kuvvetlü altyapı ve müvekkil memnuniyeti odağını ilköğretim önceliğimiz olarak başlıkmlandırıyoruz. Ancak her arasında biri durumda, üyeların detaylı inceleme yaparak bilinçli şart vermesi en sıhhatli yaklaşım olacaktır.”