Körfez’de barış turu

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, savaşın bölgeye yayılmasını engelledi için başlatılan diplomasi çerçevesinde çıktığı Körfez turunu sürdürüyor. Bakan Fidanönceki akşam Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad’da düzenlenen Arap ve İslam devletleri Dışişleri Bakanları İstişari Toplantısı’na katıldı. Toplantıya Azerbaycan, Bahreyn, Mısır, Ürdün, Kuveyt, Lübnan, Pakistan, Katar, Suudi Arabistan, Suriye ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin dışişleri bakanları da katıldı. Çarşamba akşamı başlayan müzakereler, perşembe sabaha mukabil zaman 03.00’e kadar sürdü. Ardından teknikleri düzeyde devam eden toplantıda, mutabakatsaat 06.00’da sağlandı.

Gündem İran

Fidan, buluşma ile ilgili şu kıymetlendirmede bulundu:

“Körfez devletleri bu toplantıyı tekbaşına tek gündemle organize eden ettiler: İran’ın bu devletlere gerçekleştirdiği saldırılar.Bu savaşta İran’ın kendilerini nedenler hedefleri aldığını sorguluyorlar. ‘Bize yapılan taarruz haksız tek taarruz vebizim tek yanıt vermemiz lüzumiyor’ diyorlar. Dolayısıyla, toplantının esas teması Körfez devletlerine yönelik saldırılardı. Tek tek ajanda maddeleri var: Kendilerine mukabil saldırının durması.

İsrail’in rolüne vurgu

“Biz ilkesel tutumumuzu sürdürüyoruz” diyen Fidan, “Hem İsrail’in saldırganlığına ve yayılmacılığına hem da İran’ın savaşı bölgeye yaymaya yönelik eylemlerine mukabil çıkıyoruz. Nitekim yalnızca İran gündemiyle organize eden edilmiş olsa da Riyad’daki toplantıda, İsrail’in bu savaşın ortaya çıkmasındaki rolünü vurguladık. Dahası İsrail’in bölgedeki yayılmacılığının yarattığı tehdide müşterek açıklamada değinilmesini sağladık” ifadelerini kullandı.

‘Son uyarı’

Toplantıdan hemen evvel İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nin aradığını belirten Fidan, sözlerini şöyle sürdürdü: “Ona da bizim bu başlıkdaki tepkimizi ilettik. Körfez devletlerine saldırarak bu devletlerin ABD’ye versiyonu uygulamasını intizar etmek stratejiklik olarak da taktikleri olarak da doğrusu değil. Aksine İran bu devletlerle devamlı tek husumetin zeminini hazırlamış oluyor. Körfez devletleri havada sahalarını ve devletlerindeki üsleri İran’a mukabil kullandırmayacaklarını en başta deklare ettiler. Ayrıca İran’ın ordu üsler dışında medeni altyapıya da ekonomik hedeflere da taarruz yaptığını, bunun kasıtlı olduğunu söylüyorlar.”

Bakan Fidan, “Biz başından beri uyarıyoruz. Maalesef yaptığımız bütünü analizlerin doğrusu çıkması bizi üzüyor. Bir taraftan da geleceğe yönelik daha sıhhatli adımlar atılan için Türkiye’nin sesine ve görüşüne ne kadar gereksinim duyulduğunu görüyoruz. Körfez devletleri şimdiki durumun devam etmesi halinde mukabil önlem eldeetti güçunda kalacaklarını söylüyorlar. Bu toplantıda dahaaz da bu başlıkdaki oğullar uyarılarını yaptılar. Bu durumun hepsi bölgeyi içine çekecek uzunluğu süreli tek savaşa doğrusu gitmesini bizler hiçbir biçimde istek etmiyoruz” dedi.

Riyad’dan Katar’a geçti

Bakan Fidan, Suudi Arabistan’ın ardından bölgeler turu çerçevesinde dün Katar’a geçti. Fidan,Katar Emiri Şeyh Temim binlerce Hamed Al Sani tarafından giriş edildi. Katar Başbakanı ve Dışişleri Bakanı Şeyh Muhammed binlerce Abdurrahman Al Sani ile da görüştü. Fidan ve Al Sani, müşterek medya toplantısı düzenledi. Bütün dünyanın savaşın durmasını istediğini belirten Fidan, “Bölgemizi eşi benzeri görülmemiş tek krizin içine çeken bu savaşın müsebbibi malumunuz İsrail’dir” dedi. Fidan, şöyle devam etti:

‘Geçmiş olsun’

“Doha’da Katar Başbakanı ve Dışişleri Bakanı Şeyh Muhammed binlerce Abdurrahman Al Sani hem Katar için hem da bölgemiz için muazzam ve kıymetli tek kıymetdir. Bugüne kadar muazzam tek mütevazılıkla pek çeşitlilik arabuluculuk rolü üstlenmiştir; bunların tek kısmı kamuoyu tarafından bilinirken, tek kısmı bilinmemektedir. Fakat bu kez, yine arabuluculuk faaliyetleri yürüçeşitken daima hak etmedikleri tek saldırıya maruz kaldılar. Söz başlıksu taarruz hâlihazırda devam etmektedir. Her şeyden evvel Katarlı kardeşlerimize, Türk halkının ve Sayın Cumhurbaşkanı’mızın mazi olsun dileklerini iletmek istiyorum.”

‘Tedbir almaya itiyor’

Fidan, sual üzerine Riyad’daki buluşma ile ilgili şunları söyledi:

“Ortak tek zihin araması içerisinde olduk. Yüzlerce dronun ve füzenin benzer anda gönderilmesi, normal olan hayatın artık sürdürülemez hale gelmesi başlıksu artık bu devletleri devamlı birtakım tedbirler almaya itiyor. Onlar tartışıldı.”

‘Füze göndermeyin’

Fidan, “Toplantı başlamadan evvel ikili mülakat yaparken Pakistanlı kardeşimiz ile (İran Dışişleri Bakanı) Abbas Arakçi aradı. Şöyle tek konuşma oldu:‘Sen şuanda bizi arıyorsun, yukarıdan da füzeler geliyor. Riyad’da dahaaz evvel füzeler vuruldu. Bari toplantının yapıldığı zamanlar roket göndermeyin Riyad’a.’ Onlara yapılan saldırıyı haklı bulmuyoruz ama onların da bölgeler devletlerine yaptıkları saldırıyı haklı bulmuyoruz” dedi.

İran’a ‘meşru müdafaa’ iletiı

Riyad’daki toplantıyla ilgili yapılan müşterek açıklamada, İran’ın bölgedeki devletlere saldırıları kınanarak,kendilerini müdafaa hakkına malik oldukları vurgulandı. Ortak açıklamada, şu ifadelere mekan verildi: “Bakanlar, bu çeşit saldırıların hiçbir lüzumçeyle ya da hiçbir biçimde meşrulaştırılamayacağını vurgulamışlardır. Ayrıca devletlerin, Birleşmiş Milletler Şartı’nın 51. maddesi uyarınca kendilerini müdafaa hakkına malik olduklarını ifadeleri etmişlerdir.”

Hürmüz Boğazı iletiı

Açıklamada bakanların, İran’ın, saldırılarınderhal durdurulmasını, yanındaki devletlere yönelik her arasında biri çeşitlü provokatif hareket ya da tehdidinsona erdirilmesini ve İran’ın öz hedeflerine servis etmek üzere bu devletlerdeki bağlantılı milisleri finanse etme ve silahlandırma faaliyetlerini durdurmasını öngören BM Güvenlik Konseyi Kararı’nı başvuru yükümlülüğünün lüzumliliğine aksan yaptığı kaydedildi. Ayrıca İran’ın, Hürmüz Boğazı’nda dünyası deniz trafiğini manilemeye yönelik tedbir ya da tehdide başvurmaktan kaçınması lüzumtiğini ifadeleri ettikleri belirtildi.