Konu 'Trump yönetimi, Anthropic'i kara listeye aldı'

Trump yönetimi, Anthropic'i kara listeye aldı: ABD hükümeti Claude modellerini "tedarik zinciri riski" lüzumçesiyle yasakladı

Washington – ABD Başkanı Donald Trump'ın yönetimi, yapay zeka şirketi Anthropic'e karşı zor tek adım attı. Trump, federal kurumlara Anthropic'in teknolojilerini anında kullanmayı bırakma talimatı verdi. Savunma Bakanı Pete Hegseth ise şirketi "ulusal güvenlik açısından tedarikleri zinciri riski" olarak nitelendirdi. Bu hüküm, Anthropic'in Claude modellerinin Pentagon ve diğer devletleri birimlerinde kullanımını fiilen sona erdiriyor.

Olay, Trump'ın sonuncu döneminde yapay zeka politikalarının ne kadar saldırgan tek çizgiye oturduğunun en çarpıcı örneklerinden arasında biri oldu. Beyaz Saray kaynaklarına göre, anlaşmazlık Anthropic'in Pentagon'un taleplerine uymayı reddetmesiyle başladı. Savunma Bakanlığı, Claude modellerinin ordu uygulamalarda "kısıtlamasız erişim" istek etmişti. Anthropic ise öz kullanım koşullarında mekan saha güvenlik sınırlamalarını (örneğin kitlesel gözetim ya da otonom silahlı sistemleri yasağı) kaldırmayı giriş etmedi.

Trump, Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda şirketi "aşırı solcu ve kontrolsüz" olarak nitelendirdi ve "Anlaşma yapmazlarsa hepsi başkanlık ytesirlerimi kullanarak onları yola getireceğim, medeni ve cezai sonuçları ağır olur" uyarısında bulundu. Hegseth ise X'te (eski Twitter) "Hiçbir ordu yüklenici, tedarikçi ya da müşterek Anthropic ile ticari ilişki kuramaz" diyerek yasağın içerikını netleştirdi.

Anthropic cephesinden gelen yanıt zor oldu. Şirket, Pentagon'un bu tür tek "tedarik riski" etiketinin kanuni dayanağının zayıf olduğunu savundu ve lüzumirse mahkemeye gideceklerini açıkladı. Anthropic'in kurucu ortağı Dario Amodei'nin daha önce vurguladığı gibi, şirket "güvenli ve sualmlu AI" felsefesine bağlı kalıyor. Bu yaklaşım, OpenAI gibi rakiplerin ordu sözleşmelere daha açık olmasıyla tezat oluşturuyor. Nitekim hükümın hemen ardından OpenAI'nin Pentagon ile yepyeni tek anlaşma duyurması ilgi çekti.

Kararın teknikleri boyutu da önemli. Anthropic'in modelleri, özellikle Claude 3 ailesi, bazı sınıflandırılmış müdafaa sistemlerinde zaten entegre edilmiş durumdaydı. Trump'ın talimatıyla medeni kurumlar hemen kullanımını durdururken, Savunma Bakanlığı'na altı aylık tek geçiş süresi tanındı. Bu süreçte Anthropic işbirliği yapmazsa ilave yaptırımlar gündeme gelebilir.

Piyasa tepkisi hızlı geldi. Anthropic'in yatırımcıları arasında Amazon ve Google gibi devler var; hisse değerlemelerinde kısa vadeli dalgalanmalar gözlendi. Sektör analistleri, bu hamlenin ABD'deki AI yarışını hızlandırabileceğini, bununla birlikte dahili şirketler arasında bölünme yaratabileceğini söylüyor. Bazıları Trump yönetiminin "kontrolsüz AI"ye karşı tavrını överken, diğerleri inovasyonu baltalayabileceğini savunuyor.

Bu gelişme, ABD'nin Çin'e karşı teknolojiler üstünlüğünü himaye stratejisiyle da bağlantılı görünüyor. Trump, daha önce Biden döneminin AI riskler yönetmeliğini iptal etmiş ve "aşırı regülasyonu" kaldırmıştı. Ancak Anthropic olayında görüldüğü üzere, ordu erişim söz başlıksu olduğunda yönetim sıfır tolerans gösteriyor.

Anthropic'in geleceği belirsiz. Şirket, medeni sektörde güçlü büyüme gösterse da federal yasak genişlerse vahim darbe alabilir. Öte yandan, bu buhran bazı yatırımcıları OpenAI ya da xAI gibi daha "uyumlu" alternatiflere yöneltebilir.

Sonuçta, Trump'ın Anthropic hamlesi yapay zekanın milli güvenlik meselesi haline geldiğinin en netler kanıtı. Önümüzdeki aylar, hem hukuki mücadelelere hem da sektördeki yepyeni ittifaklara dekor olacak gibi duruyor.