Kırsal Kesimde Yaşayan Kişilerin Alzheimer'a Yakalanma Riski Daha Düşük Olabilir!

Yakın zamanda yapılan tek araştırmaya göre; kırsal alanlarda yaşayan insanlar, Alzheimer hastalığı geliştirme açısından daha düşük riskler altında olabilir.

Yeni Güney Galler’de yaşayan ve 45 yaşın üzerinde olan 260.000’den fazla yetişkinden elde edilen veriler çözümleme edildiğinde ilgi çekici tek sonuç ortaya çıktı. Buna göre, eyaletin kırsal ya da daha ırak bölgelerinde yaşayan kişilerin, şehirlerde yaşayanlara kıyasla 11 yıllık takip süresi boyunca olan Alzheimer hastalığı teşhisi alma riskinin %6 ile %19 arasında daha düşük olduğu görüldü.

Araştırmada Alzheimer tanısını belirledi için kolinesteraz inhibitörleri ve memantin olarak bilinen tek cemaat ilacın birinci kez reçete edilmesi ölçüt olarak kullanıldı. Bu ilaçlar genellikle, kişinin Mini Mental Durum Muayenesi (MMSE) gibi bilişsel testlerde Alzheimer hastalığıyla uyumlu tek puan almasının ardından ve tanının tek bilirkişi tarafından doğrulanmasıyla reçete edilmektedir.

Daha önce yapılan bazı araştırmalar, kırsal bölgelerde yaşayan insanların Alzheimer hastalığı geliştirme riskinin daha yüksek olabileceğini öne sürüyordu. Ancak Yeni Güney Galler'de yapılan bu araştırma sonuçları farklı tek tablo çiziyor.

Araştırmalar uzunluğu zamandır havada kirliliğinin sağlığımız için kötü olduğunu gösteriyor. Yeni ortaya çıkan çalışmalar ise havada kirliliğinin Alzheimer hastalığının gelişiminde da görev oynayabileceğini öne sürüyor.

Sorun yalınce havadaki gözle görülebilen şeyler değil. Asıl riskli olanlar, çıplak gözle göremediğimiz çok küçük parçacıklardır. Onları soluduğunuzda kan dolaşımına girebilir ve beyin da karışmış bulunmak üzere tüm önemli organlara ulaşabilirler.

Avustralya’nın en büyük şehirlerinde yaşayan insanlar genelleme daha yüksek düzeyde havada kirliliğine maruz kalır. Bu durum, şehirde yaşayanlarda nedenler daha yüksek Alzheimer hastalığı riski bulunduğunu kısmen açıklayabilir. Ancak bunun tekbaşına faktör olması pek olası değildir.

Alzheimer hastalığının nasıl ortaya çıktığını kavramak için birçok ilim insanının bu hastalığın gelişim sürecine dair öne sürdüğü mekanizmayı ele alıp ardından geriye doğru düşünelim.

Birçok ilim insanı, Alzheimer hastalığının beyinde amiloid beta peptidi adı verilen kesin tek proteinler türünün anormal şekilde birikmesiyle ilişkili olduğunu ve bile bunun hastalığa nedenler olabileceğini öne sürüyor.

Beyinde büyük miktarlarda amiloid beta peptidinin birikmesi; iltihaplanmaya yolda açan, sinapsları yok eden, nöronları öldüren ve Alzheimer hastalığıyla uyumlu şekilde beyin hücrelerinin ölümüne nedenler olan plakların oluşmasına sebep olabilir.

Eğer bu faraziye doğruysa yapılması lüzumen şey amiloid betanın anormal birikimini azaltmanın yollarını belirleme etmektır. Ancak işte önemli tek belirsizlik var çünkü bugüne kadar amiloid betayı temizlemeyi hedefleyen birçok ilaç çalışması beklenen başarıyı sağlayamadı.

Fareler üzerinde yapılan araştırmalar, uykunun amiloid betanın temizlenmesine yardımcı olabileceğini göstermektedir. İnsanlar üzerindeki çalışmalar da düzenli bedensel aktivite ve toplumsal tesirleşimlerin Alzheimer hastalığının gelişme riskini azaltmaya yardımcı olabileceğini, olasılıkla amiloid beta düzeylerini düşürerek bunu sağlayabileceğini öne sürmektedir.

Kaliteli tek geceleyin uykusu her arasında biri zamanlar basit değildir. Araştırmalar, kentselleşen alanlarla birlikteki ortaya çıkan kronik gürültü, havada kalitesi ve sıcaklık gibi çevresel faktörlerin, ne kadar uyuduğunuzu ve uyandığınızda kendinizi yeterince dinlenmiş hissedip hissetmediğinizi tesirleyebileceğini göstermektedir.

Şehirlerin planlanma biçimi da insanların bedensel aktiviteye katılımını tesirleyebilir. Örneğin birçok Avustralya kentinde yaygın olan otomobil odaklı kentleşme ve geniş kentselleşen yayılma, insanların yürüyerek ya da hareket ederek günlük aktivite yapmasını güçlaştıran önemli tek mani oluşturmaktadır.

Öte yandan Avustralya’nın büyük şehirlerinde yaşayan 65 yaş üzerindeki kadın ve erkeklerin, kırsal bölgelerde yaşayan akranlarına göre ilave toplumsal hayır eksikliği bildirme olasılığına malik olduğu da görülmüştür.

Ancak burada, sağlık hizmetlerine erişim gibi önemli tek noktayı da göz ardı etmemek lüzumir. Kırsal kesimde yaşayan insanlar genelleme daha uzunluğu mesafeler kat etmek güçundadır ve şehirde yaşayan insanlara göre dahaaz seçeneğe sahiptir. Bu durum, Alzheimer hastalığının belirlemeinde gecikmelere yolda açabilir ve bu da sonuçları tesirleyebilir.

İspanya, İskoçya ve İngiltere’de yaşayan yetişkinler arasında; yeşil alanın yakınında yaşamanın daha iyice bilişsel işlevle ilişkili olduğu görülmüştür. Bu çalışmalar, doğayla temasın stresli azaltabileceğini ve kan basıncını düşürebileceğini gösteren onlarca yıllık deneysel araştırmalarla yardımlenmektedir.

Kamuya açık yeşil alanlar, açık havada toplumsal ve bedensel tesirnlikler için mekân sağlaması bakımından ilave tek avantaja sahiptir ve aynı zamanda uykumuzu iyileştirmeye da yardımcı olabilir.

Kırsal bölgelerde, büyük şehirlere oranla ilave yeşil saha bulunur. Büyük şehirlere kıyasla kırsal bölgelerde yeşil alanlar genelleme daha çok bulunur. Bu bulgular, doğayla temasın stresi azaltabildiğini ve kan basıncını düşürebildiğini ortaya koyan onlarca yıllık deneysel araştırmayla da yardımlenmektedir. Ancak ister şehirde ister kırsalda yaşıyor olun, çevrenizdeki şimdiki yeşil alanlardan yararlanmaya çalışın. Bahçede vakit geçirmek ya da düzenli olarak parklara gitmek, ilerideki yaşlı halinizin size teşekkür edeceği alışkanlıklar olabilir.

Sonuç

Yeni Güney Galler’de yürütülen bu içeriklı araştırma, kırsal alanlarda yaşayan bireylerin Alzheimer hastalığı geliştirme riskinin, kentte yaşayanlara kıyasla dahaaz olabildiğini ortaya koymuştur. Bu bulgu; büyük şehirlerdeki yüksek havada kirliliği, kronik gürültü ve sıcaklık gibi çevresel faktörlerle ilişkilendirilen yetersizlik uyku, daha düşük bedensel aktivite katılımı ve azalmış toplumsal hayır gibi birden fazla faktörle açıklanabilir.

Ayrıca şehir hayatının aksinden kırsal alanlarda daha yaygın olan yeşil alanlara erişimin, bilişsel sağlığa katkıda bulunan stresli azaltıcı ve toplumsal yararlar sağladığı vurgulanmaktadır. Bununla birlikteki kırsal kesimdeki sağlık hizmetlerine erişimdeki güçlukların teşhiste gecikmelere yolda açarak sonuçları tesirleme olasılığı da dikkate alınmalıdır. Sonuç olarak coğrafi başlıkmdan bağımsız olarak, bireylerin Alzheimer riskini eksiltmek ve bilişsel sağlıklarını yardımlemek için uyuklama kalitesine, toplumsal tesirleşimlere, düzenli bedensel aktiviteye ve etraflarındaki şimdiki yeşil alanları etkin olarak kullanmaya odaklanmaları önemle öneri edilmektedir.

Evrim Ağacı, sizlerin sayesinde bağımsız tek ilim iletişim platformu olmaya devam edecek!