Kentsel dönüşüm desteğinde bilinmeyen detaylar... ‘Yarısı Bizden’e başvuran kredi çekebilecek mi?

İstanbul’un dönüşümünü hızlandıracak yepyeni kentselleşen dönüşümü desteği duyuruldu. Buna göre Kentsel dönüşümle yuva ve işyerlerini yenilemek isteyen İstanbullulara, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda, Dünya Bankası finansmanıyla yürütülen ‘İklim ve Afetlere Dayanıklı Şehirler Projesi’ (İADŞP) içerikında 3 milyon TL’ye varan kentselleşen dönüşümü kredisi imkanı sunulacak. Söz başlıksu itibar için başvurular da başladı.

‘ÖDEMEDE GÜÇLANAN KİŞİLERE KREDİ EHEMMIYETLİ BİR AVANTAJ’

İstanbul’da Yarısı Bizden kampanyası da yıllar sonuna kadar devam edecek. Peki hem Yarısı Bizden hem da yepyeni itibar paketine başvuru yapılabilecek mi? Başvurular ne şekilde olacak? Hangi gruplar faiz indiriminden yararlanacak? Hane geliri şartı olacak mı? Konuyla ilgili hepsi meraklı edilenleri milliyet.com.tr’ye kıymetlendiren Gayrimenkul Uzmanı Mustafa Hakan Özelmacıklı şu ifadeleri kullandı: “Öncelikle "Yarısı Bizden" kampanyası varken böylece tek itibar ihtiyacının nedenler doğduğuna değinmek lazım. "Yarısı Bizden" kampanyasında vatandaşın yardım ve krediyle alabileceği miktar sınırlıyken, bu yepyeni durumla hudut dahaaz daha esnetilmiş oluyor. Yarısı Bizden’de toplamı yardımler rakamsal açıdan 875 binlerce TL yardım ve 875 binlerce TL itibar bulunmak üzere veriliyordu. Buradaki meblağ toplamda 1 milyon 750 binlerce lira yapıyordu. Ancak İstanbul özelinde bu miktarlar, bilhassa dönüşümü kısmında çeşitlilik yeterlilik kalmıyor ve maliklerin ilave tek bedel ödemesi vaat başlıksu oluyordu. Bu ödemeyi yaparken güçlanan kişiler için bu itibar ehemmiyetli tek üstünlük olacak.

‘HERKES YARISI BİZDEN’E BAŞVURAMIYORDU’

Ayrıca her arasında biri binanın "Yarısı Bizden" kampanyasına karışmış olamadığı durumlar vardı. Bu kampanyaya karışmış bulunmak için lüzum metrekare lüzumse özerk fasıl şartı bulunuyor. Bu açıdan baktığımızda, yepyeni yapılan yapıda oran 50'den fazla ilave özerk fasıl ya da metrekare çıkıyorsa malikler "Yarısı Bizden" kampanyasından yararlanamıyor. Bu yepyeni kredi, bu çeşit geçişler için da ehemmiyetli tek üstünlük oluşturacaktır.

‘İZMİR’DE DE BENZER KREDİ KAMPANYASI OLMUŞTU’

Bu kredinin Dünya Bankası'ndan alınan tek itibar olması dolayı hususi tek kullanımı alanı vaat başlıksu. Daha evvel İzmir bölgesi için da benzer tek itibar kampanyası oluşturulmuştu. Şimdi bu itibar kampanyası İstanbul için geçerli olacak. Daha evvel yapılan yalınce İzmir için değil, çeşitlilik iller için programlanmıştı; şuanda ise İstanbul ve çevresindeki iller için programlanacak.

‘BAŞVURULAR BAŞLADI’

Burada ehemmiyetli olan husus, kampanyanın birinci etapta İstanbul başta bulunmak üzere İzmir, Kocaeli, Sakarya, Manisa ve Tekirdağ illerini kapsayacak olmasıdır. İstanbul'un yanı dizi İzmir, Kocaeli ve Sakarya'da da bu itibar kampanyaları için başvuru süreci başladı.

Başvuru aşamasında hem müteahhidin hem da maliklerin atması lüzumen adımlar var. Vatandaşlar açısından bunlardan ilki, şantiye sistemine kayıtlı tek müteahhidin seçilmesidir.

‘YENİLENEN EV SAYILARI ARTTI’

Ülkemizde şimdiye kadarki kentselleşen dönüşümü sürecinde birinci etapta dahaaz katlı olup çeşitlilik ilave imarı olan yerler devreye alınmıştı. Daha sonraları bu aşama imar barışıyla beraber yavaşladı. Ardından "Yarısı Bizden" kampanyasının başlamasıyla birlikte, bu yardımle yenilenebilen evler kampanyadan yararlandı. Zaman içerisinde seçim tutarının artırılmasıyla beraber yenilenen yuva sayısında da çeşitlilik artışlar yaşandı.

‘İSTANBUL’DA 316 BİN BAĞIMSIZ BÖLÜM DÖNÜŞTÜ’

Bakanlık verilerine baktığımızda, İstanbul'da 316 binlerce özerk bölümün dönüşümü sürecine karışmış edildiği, bunlardan 83 bininin tamamlandığı ve 233 binlerce başlıktun ise dönüşümünün devam ettiği belirtiliyor. Bugüne kadar Türkiye genelinde toplamı 1 milyon 347 binlerce 651 özerk birimde riskli yapıları belirlemei yapılırken, bu yapıların 1 milyon 130 binlerce 933'ü yıkılarak dönüşümü sürecine karışmış edildi.

HANGİ GRUPLARA FAİZ İNDİRİMİ OLACAK?

-T.C. sınırları dahilinde, kendisi ve hanehalkı bireyleri bağlı Riskli Yapıdaki özerk birimi haricinde tapuda kayıtlı başkaca başlıkt bulunmayan malikler.

-Orta ve alçak gelirli (hane geliri kesin tek eşiğin altındaki olanlar.)

-Şehit aileleri, harp ve vazife malulleri ile dul ve yetimleri, emekliler, asgari %40 oranında manili vatandaşlar ya da hanehalkı reisinin bu bireylere ttesirk etmekla yükümlü olduğu haneler, hanehalkı reisi kadınlar olan haneler.

A sınıfı Enerji Kimlik Belgesine malik binalar için senelik %0,50 B sınıfı Enerji Kimlik Belgesine malik binalar için senelik %0,25 oranında faiz indirimi yapılacak. Örneğin 4 kategoriyi birden karşılayan vatandaşlar (0,25 + 0,25 + 0,25 + (A sınıfı) 0,50= senelik 1,25 oranına varan indirimden yararlanabilecek.

AYLIK TAKSİTLER NE KADAR TUTUYOR?

Burada kredilerin bilhassa birinci yıllar ödemesiz, 180 aylık vade olması çeşitlilik ehemmiyetli tek tablodur. Şu anda 3 milyon TL, %0.69 faiz oranı ve 180 aylık vadede tek itibar çekildiğinde aylık taksit tutarı 29.156,59 TL tutuyor.

‘YARISI BİZDEN’DEN YARARLANAN YENİ KREDİ DESTEĞİNİ DE ALABİLİR Mİ?

Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile 31 Aralık 2026’da sona erecek İstanbul için Yarısı Bizden Kampanyası’ndan benzer tarihe kadar yuva ve işleri yerini riskli yapıları ilan ettiren hepsi vatandaşlar yararlanabilecek.

Yarısı Bizden kampanyası ile benzer şahıs ikisi yardımten birlikteki yararlanamaz. Ancak benzer binadaki değişik maliklerin değişik yardımleri seçmesi mümkün.

YENİ KAMPANYADA MÜTEAHHİDE ÖDEMELER NASIL OLACAK?

Yarısı Bizden kampanyasında müteahhide yapılacak ödemeler 4 aşamada gerçekleşiyor. Projenin başlangıcında oran 30, nakliyeci sistemin tamamlanmasında oran 30, sıva aşamasında oran 30 ve yapıları kullanımı izni alındığında kalan oran 10'luk ödeyen firmaya ödeniyor. 3 milyon TL’lik kredide da benzer tek ücretli planlayan olabileceğini öngörü ediyoruz.

KREDİDE HANE GELİRİ DETAYINA DİKKAT!

Yarısı Bizden kampanyasında kişilerin itibar puanı ve gelirine bakılmıyor. 3 milyon TL’lik itibar kullanımında ise bu kriterlere bakılacak. Hanehalkı gelirinin taksitin %70’ini karşılaması istenecek.

BAŞVURULAR NASIL OLACAK?

Sürecin ilerleyişine baktığımızda yapıları ruhsatı saha müteahhit, e-Devlet üzerinden felaket riski alanların dönüşçeşitülmesi sistemine antre yaparak tasarıyi sisteme yükleyecek ve Bakanlık onayına gönderecek.

İkinci aşamada müteahhit bunu gönderdikten sonraları hak sahipleri bu sistemleri üzerinden antre yaparak başvurularını yapacaklar. Ardından lüzumli evraklarla birlikteki bankaya fiziki olarak başvuruda bulunacaklar.

Son dehemmiyetde çeşitlilik sayıda müteahhidin İstanbul’da inşaatlar yapmaya başladığını ve binalara öneriler verildiğini görüyoruz. Enflasyon farkı gözetilmeden verilen önerilerde önde oluşacak mağduriyetlere ilgi çekti lazım. Birçok binada kuyu temel, temel gelişme ve otopark gibi beklenmedik maliyetler çıkabiliyor. Bu şart binaların yapılamamasına nedenler olabilir.

DİKKAT: MÜTEAHHİTLER TASARILERİ BİTİREMEYEBİLİR

Müteahhitlerin yaptığı tasarıler dışında ellerindeki tasarı sayısının ve benzerinin da takip edilmesi, müteahhitlerin buna göre işleri almasının denetim edilmesine gereksinim var. Eğer işte mağduriyet oluşursa önde bu şart çeşitlilik sayıda yapının yıkılması ancak, yerinde yapılamamasına nedenler olacaktır. Müteahhit seçimlerinde, verilen sürelerde, maliyetle ilgili hesaplarda bu kriterlerin her arasında biri birine çeşitlilik ilgi edilmelidir.”